De rijen gesloten houden

"Goed onderwijs is cruciaal voor de kracht van onze samenleving." Deze woorden gebruikte de Koningin namens het kabinet op Prinsjesdag in de Troonrede. Wijze woorden, waar ik me helemaal in kan vinden. Ik miste echter in de Miljoenennota de bijbehorende daden. Vooral omdat het kabinet aangeeft dat ze wil investeren in de concurrentiekracht van ons land en alle mensen de kans wil geven hun talenten maximaal te ontplooien. Juist in een periode van krimp zijn dan investeringen in het onderwijs dringend nodig (anticyclisch denken).

Natuurlijk moeten we blij zijn dat in deze slechte economische tijden niet op onderwijs wordt bezuinigd. In vergelijking met andere sectoren (zoals zorg, ontwikkelingssamenwerking, kunst en cultuur) komen we goed weg. Het primair onderwijs krijgt in 2011 9,62 miljard euro voor 1,64 miljoen leerlingen. In 2012 staat het primair onderwijs voor 9,64 miljard euro op de onderwijsbegroting met 1,62 miljoen leerlingen. Dat is rekenkundig een stijging van het gemiddelde bedrag per leerling. Er is echter een kloof tussen de rekenkundige getallen uit de begroting en de werkelijke situatie in veel scholen. Scholen hebben te maken met een cumulatie van bezuinigingen uit het verleden en stijgende dagelijkse kosten. Daardoor vind ik de vorige week gepresenteerde onderwijsbegroting ontoereikend voor de ambities, die we hebben.

In de praktijk
Voor de PO-Raad is het altijd belangrijk om goed te weten wat er in de praktijk van de leden speelt. Dat is nu extra belangrijk omdat we met de minister en staatsecretaris van onderwijs (OCW) praten over een bestuursakkoord. In het bestuursakkoord maken we meerjarenafspraken tussen enerzijds de minister en de staatssecretaris en anderzijds de schoolbesturen in het primair onderwijs en de PO-Raad. Op dit moment praten we over ambities, middelen en prestatieafspraken in het basisonderwijs. Als dit tot een akkoord leidt, dan zullen we later ook afspraken proberen te maken voor het speciaal onderwijs. In het voortgezet onderwijs zijn de VO-raad en OCW met eenzelfde soort akkoord bezig. Om goed de verdere onderhandelingen te kunnen voeren bespreken we deze week in drie regionale bijeenkomsten met onze leden de vraagstukken die daarbij aan de orde komen, zoals: Wat levert een bestuursakkoord op? Is er een balans tussen de gevraagde prestaties en de opbrengsten? Wat zijn de alternatieven? En wat zijn voor schoolbesturen belangrijke punten om in een bestuursakkoord mee te nemen? Et cetera.

Vertrouwen en ruimte
Maandag 26 september hebben we in Assen de eerste bijeenkomst gehad. Ik vond de sfeer erg positief. We hebben indringend met elkaar gesproken over de verschillende dilemma's. De aanwezige leden herkende onze uitgangspunten, maar hadden ook kritische vragen over de gewenste uitkomsten. De inzet van het bestuur van de PO-Raad in een periode van schaarse financiële middelen is het binnenhalen van maximaal vertrouwen en ruimte voor schoolbesturen. De aanwezigen schoolbestuurders onderschreven deze doelstelling. We vinden het belangrijk dat we vertrouwen en ruimte concreet in het akkoord kunnen vastleggen.

Op donderdag en vrijdag zijn er bijeenkomsten in Eindhoven en Utrecht. Ik nodig de leden van de PO-Raad van harte uit zich daar nog voor aan te melden, zodat we ook uw stem horen. Daarna maken we de balans op en daarmee gaan we terug naar de onderhandelingstafel met OCW. Het is nu nog moeilijk te zeggen of en wanneer de onderhandelingen tot een voorlopig akkoord zullen leiden en hoe we dat akkoord voor een definitief oordeel aan u kunnen voorleggen. We houden u op de hoogte.

Een belangrijke uitkomst van de bijeenkomst in Assen was voor mij dat er een breed vertrouwen was in de PO-Raad. Een aantal aanwezigen spraken hun geloof uit in de bundeling van krachten en riepen op om de rijen gesloten te houden. Dat wil ik graag herhalen, want alleen met gesloten rijen kunnen we echt iets voor elkaar krijgen voor onze sector en kunnen we de kracht van het primair onderwijs optimaal benutten. En alleen een sterke sector biedt goed onderwijs voor elk kind.

Tijdens de bijeenkomst in Assen riep Bert Dekker, directeur-bestuurder van scholennetwerk De Basis in Heerenveen op om, zolang er bezuinigingen gepland staan op speciaal onderwijs, niet mee ter werken aan de experimenten op het gebied van de prestatiebeloning. Schoolbesturen worden momenteel opgeroepen hun organisatie aan te melden voor deze experimenten. Wij willen onze leden de oproep van Bert Dekker niet onthouden: kijk hier voor zijn oproep.

Kete Kervezee