Horizontale dialoog

Het inrichten van de 'horizontale dialoog' is één van de kernthema's bij goed bestuur in het primair onderwijs. Onder 'horizontale dialoog' wordt verstaan de manier waarop een schoolbestuur of school contact onderhoudt met zijn externe partners. Alternatieve aanduidingen zijn 'stakeholdersbeleid' of 'meervoudige publieke verantwoording'.

Het gebruik van de term 'verantwoording' kan in dit verband tot het misverstand leiden dat het (alleen) zou gaan om het eenzijdig 'afleggen van verantwoording' (informeren) door besturen of scholen. Het vragen van reacties (toetsen) of input (raadplegen) dragen ook bij tot koers van het bestuur of de school die beter aansluit bij de wensen van de gemeenschap.

Want om dat laatste gaat het natuurlijk: het bestuur of de school moet beter worden van het onderhouden van een wederzijdse dialoog met zijn partners. Uitgaande van hun maatschappelijke opdracht dienen besturen en scholen zich er iets aan gelegen te laten liggen wat hun toegevoegde maatschappelijke waarde is en wat 'de maatschappij' van hen vindt en verwacht. Daarbij kunnen zij zich op basis van feedback verbeteren en hun legitimatie (maatschappelijk draagvlak) versterken.

Het voeren van een horizontale dialoog is niet aan bepaalde voorschriften gebonden. Veel besturen en scholen doen er al in mindere of meerdere mate aan, overigens niet altijd bewust. Een gerichte oriëntatie op de horizontale dialoog kan bijdragen aan bewustwording van keuzes en van te bereiken resultaten.

Hieronder treft u een aantal te downloaden documenten aan waarin dieper in wordt gegaan op horizontale dialoog in de onderwijspraktijk.

• In 'Horizontale dialoog voor het PO' is enige algemene achtergrondinformatie opgenomen over het niveau waarop horizontale dialoog kan worden gevoerd (en wie daarbij betrokken kunnen zijn), wie in het kader van horizontale dialoog als 'belanghebbenden' kunnen worden beschouwd, welke middelen kunnen worden gebruikt voor de communicatie met externe partners, enkele 'good practices' e.d.
• In 'Meervoudige Publieke Verantwoording; profilering door relaties' (CPS, 2007) en 'Opbrengstgericht stakeholdersbeleid' (KPC, 2010) vindt u op praktijksituaties afgestemde stappenplannen voor zowel oriëntatie op relevante partners als de uitwerking van praktische vormen van dialoog op zowel school- als bestuursniveau in het primair onderwijs.
• Het 'Werkboek Horizontale Verantwoording VO' (VO-raad, 2011) is weliswaar geschreven voor het voortgezet onderwijs, maar bevat ook voor het primair onderwijs zeer relevante praktijkvoorbeelden en achtergrondinterviews.

Heeft u verdere vragen over het inrichten van de horizontale dialoog? Neem dan contact op met de helpdesk van de PO-Raad: info@poraad.nl.