Vervangingsstelsel

Het vervangen van een zieke werknemer kost geld. In het primair onderwijs zijn schoolbesturen verplicht aangesloten bij het Vervangingsfonds. Dit fonds betaalt vervolgens de kosten voor vervangers die scholen moeten inzetten bij ziekte of afwezigheid van personeel.

De wijze waarop de vergoeding voor vervanging bij ziekte in de sector PO is georganiseerd, ontneemt de schoolbesturen beleidsruimte. Door de wettelijk verplichte aansluiting bij het Vervangingsfonds en daarmee de verplichte afdracht van middelen is er geen ruimte voor eigen verantwoordelijkheid en eigen beleid.

In haar beleidsprogramma spreekt de PO-Raad zich dan ook uit voor afschaffing van de verplichte aansluiting van schoolbesturen bij het Vervangingsfonds. Zo'n verplichte winkelnering past volgens de schoolbesturen en de PO-Raad niet bij het systeem van lumpsumbekostiging.

De Minister van Onderwijs heeft in een brief van juli 2011 aangegeven dat zij streeft naar afschaffing van de verplichte aansluiting. Zij wil een zorgvuldig proces ingaan waarbij de positie van kleinere schoolbesturen in het bijzonder wordt bekeken. Voor hen moet een passend alternatief voorhanden zijn.

De PO-Raad onderzoekt momenteel of dat passend aanbod in de verzekeringsmarkt voorhanden is. Binnenkort zal hierover worden gerapporteerd aan het Ministerie van OCW. In maart 2012 zal de Minister de Kamer verder informeren over het verdere proces.

Het bestuur van het Vervangingsfonds heeft in 2010 besluiten genomen over wijzigingen in het reglement van het Vervangingsfonds. De PO-Raad ziet kansen in de gepresenteerde reglementswijzigingen.

Het gewijzigde reglement heeft de heel grote schoolbesturen (lumpsum meer dan 20 miljoen euro) de mogelijkheid gegeven om vanaf 1 augustus 2011 zelf verantwoordelijkheid te nemen voor een belangrijk deel van het verzuimbeleid, nl. het eerste jaar van ziekteverzuim:

• Verzuimbeleid en personeelsbeleid kan worden ingezet om het ziekteverzuim te verminderen. Middelen die hieraan worden uitgegeven, komen terug in de vorm van verminderde verzuim- en vervangingskosten;
• Schoolbesturen kunnen zelf kiezen voor de vorm waarin vervanging plaatsvindt, niet langer gebonden aan de strikte Vervangingsfonds-regels;
• Schoolbesturen krijgen de kans om wel of niet een verzekering af te sluiten voor het verzuim.

De PO-Raad blijft streven naar afschaffing van de verplichte aansluiting van schoolbesturen bij het Vervangingsfonds. De huidige modernisering van het reglement biedt weliswaar kansen, maar de hele inrichting van het vervangingsstelsel is daarmee niet veranderd.