Blog Freddy Weima | Leugentjes en statistiek

‘There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics.’ Deze frase, bekend geworden door schrijver Mark Twain, is helaas ook van toepassing op het onderwijsbeleid.

Zo bestaan er heel wat leugentjes om bestwil over werken in het onderwijs, bijvoorbeeld om meer overheidsingrijpen te rechtvaardigen. Een paar klassiekers: werkgevers verpesten het werkplezier van leraren, het onderwijs gaat gebukt onder een enorme overhead en leraren hobbelen van tijdelijk naar tijdelijk contract.

Allemaal alternatieve feiten.

Zo liet het vorige maand verschenen internationale TALIS-onderzoek van de OESO zien dat Nederlandse leraren uitzonderlijk positief zijn over hun werk. Zo’n 95% van de Nederlandse leraren in het primair onderwijs werkt met plezier op school. In zes jaar tijd steeg de tevredenheid over het salaris van 25% naar 84%. Ook onder schoolleiders is de tevredenheid groot. Bovendien zegt de OESO dat de begeleiding van startende leraren in Nederland een voorbeeld is voor andere landen.

Het laat maar weer eens zien hoe ongelofelijk onzinnig het was van het vorige kabinet om met een ‘wet strategisch HR’ te komen. 

In diezelfde wet moest ook tot in detail worden geregeld dat er genoeg vaste contracten zijn. Dat is al helemaal bizar. Er is geen sector in Nederland te vinden waarin het aandeel vaste contracten zo hoog ligt. 

Uit de vorige week gepubliceerde Sectorrapportage 2025 van de PO-Raad blijkt dat het aandeel vaste contracten de afgelopen twee jaar zelfs is toegenomen. Maar liefst 87% van alle werkenden in het primair onderwijs heeft een vaste aanstelling. De leraren spannen de kroon, daar is het zowaar 89%. En dat ondanks de onzekerheid als gevolg van de subsidieconfetti van de afgelopen jaren. 

Ook de hoge overhead is een fabeltje. In onze sector werkt zo’n 90% van alle personeel in onderwijs- en direct onderwijsondersteunende functies. Dat betekent overigens niet dat de resterende 10% allemaal bovenschools personeel is. Integendeel: meer dan de helft van die 10% bestaat uit schoolleiders. En ook de conciërges vallen in dat overheadpercentage. Naar alle waarschijnlijk is het primair onderwijs daarmee een van de sectoren met de laagste overhead van allemaal.

Deze nieuwe sectorrapportage bevat overigens nog veel meer interessants. Niet alleen over personeel, maar ook over bijvoorbeeld de doorstroomtoets, over nieuwkomers, over leerlingaantallen, over digitalisering, huisvesting en financiën. 

Natuurlijk kan je het nog steeds proberen met leugentjes over statistiek, maar de nieuwe sectorrapportage maakt dat een stuk moeilijker.