Primair onderwijs boekt bescheiden vooruitgang in realisatie banenafspraak
Het primair onderwijs heeft in 2024 opnieuw vooruitgang geboekt in de realisatie van de banenafspraak. Uit de nieuwste cijfers blijkt dat de sector nu 1.372 fte heeft gecreëerd voor mensen met een arbeidsbeperking. Dit is een lichte stijging ten opzichte van 2023. Het realisatiepercentage kwam hiermee uit op 23%. Dat schrijft Frank Rijkaart, demissionair minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in een brief aan de Tweede Kamer over de voortgang van de banenafspraak bij de overheidssectoren.
Het algemene beeld laat zien dat meer schoolorganisaties in het primair onderwijs bewust werk maken van de banenafspraak. Zo gaf 51% van de schoolorganisaties aan dat er afgelopen jaar medewerkers vanuit de banenafspraak werkzaam waren. In 2023 was dit nog 46%. Bij veel scholen worden ook banen gerealiseerd via inkoop, bijvoorbeeld bij (grotendeels) uitbestede ondersteunende diensten zoals schoonmaak of groenonderhoud. De inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via inkoop nam in 2024 eveneens toe: van 130 banen in 2023 naar 184 banen in 2024. Inclusief inkoop steeg het realisatiepercentage in het primair onderwijs daardoor naar 27%, tegenover 24% in 2023.
Complexe opdracht
“We willen natuurlijk dat dat nog veel meer wordt, het liefst 100%,” zegt Freddy Weima, voorzitter PO-Raad. “Het is niet alleen belangrijk voor de doelgroep zelf, die zo meer kans krijgen om mee te doen aan de samenleving en zich te ontplooien, maar ook voor de samenleving als geheel.”
Ondanks de lichte positieve ontwikkelingen blijft het primair onderwijs voor een uitdaging staan. De onderwijssector kent strikte bevoegdheidseisen voor onderwijzend personeel, waardoor het merendeel van de banen niet zomaar door de doelgroep kan worden ingevuld. Omdat het grootste deel van het personeelsbestand uit leerkrachten bestaat, moeten de banenafspraakplekken worden gerealiseerd binnen een relatief klein deel van de formatie, zoals ondersteunende en administratieve functies. Dat maakt de opdracht complexer dan in veel andere sectoren.
Meerwaarde
Het aantal schoolorganisaties in het primair onderwijs dat acties heeft ondernomen op de banenafspraak was in 2024 flink gestegen. In 2023 ondernam 33% acties om banen voor de doelgroep te realiseren; in 2024 was dit 42%. De meest genomen stap was, net als vorig jaar, het onderzoeken welke functies binnen de organisatie geschikt zijn voor de doelgroep.
Weima: “De meerwaarde óp de scholen is evident. Er wordt vaak gesproken over werkdruk in onze sector, ook voor schoolleiders. We vragen veel van onze schoolleiders, dus als zij voor bepaalde taken goede ondersteuning zouden kunnen krijgen van iemand uit de doelgroep, kan dat enorm helpen om hun eigen rol beter te vervullen.”
Praktijkverhalen
In 2024 heeft de sector sterk ingezet op betere informatievoorziening. Dit resulteerde onder meer in de nieuwe Routekaart banenafspraak primair onderwijs, een gezamenlijk project van de PO-Raad en het Vervangingsfonds/Participatiefonds. De routekaart biedt schoolbesturen praktische handvatten om duurzame banen te realiseren en begeleiding goed te organiseren.
Daarnaast zijn op diverse plekken inspirerende praktijkverhalen gedeeld van medewerkers uit de doelgroep die in het primair onderwijs aan de slag zijn. Opvallend is dat vooral binnen het speciaal en gespecialiseerd onderwijs veel werk wordt gemaakt van begeleiding naar werk. Deze scholen hebben niet alleen meer financiële ruimte voor ondersteunende functies, maar kennen de doelgroep vaak goed, waardoor passende begeleiding eenvoudiger van de grond komt.
