Stichten en beheren van scholen

Een capaciteitsmaximum hanteren op grond van kwaliteitsoverwegingen/ruimtegebrek is in beginsel mogelijk. Het bevoegd gezag kan middels een eigen besluit daartoe komen door een duidelijk toelatingsbeleid waar een capaciteitsmaximum onderdeel van uit maakt. In veel regio’s waar dit speelt maken scholen onderling samenwerkingsafspraken voor de verdeling van leerlingen zodat het capaciteitsprobleem binnen de regio wordt opgevangen en scholen hun leerlingen naar een goede plek begeleiden. Wij raden dan ook – waar dat juridisch niet strikt noodzakelijk is – toch aan zoveel mogelijk samenwerking in de regio op te zoeken om ervoor te zorgen dat er niemand tussen wal en schip komt te vallen. Aan een toelatingsbeleid met capaciteitsmaximum is wel een aantal voorwaarden verbonden. Allereerst moet vooraf duidelijk zijn hoeveel plekken er beschikbaar zijn voor instroom in een bepaald schooljaar. Voor ouders moet dit ruim van tevoren kenbaar zijn. Daarnaast moet duidelijk worden omschreven op welke wijze leerlingen worden geselecteerd (bv. loting, eerst-komt-eerst-maalt), in welke periode aangemeld kan worden en welke methode van loting wordt gehanteerd (als er voor loting wordt gekozen zijn er verschillende wijzen van loting). De uitslag van de loting dient aan alle betrokkenen gelijktijdig te worden meegedeeld. Bij de selectie mogen geen inhoudelijke voorwaarden een rol spelen. Voorrangsregels kunnen wel worden gehanteerd (broertjes/zusjes, postcode etc.). Het toelatingsbeleid moet transparant zijn, kenbaar en moet consequent worden toegepast. Er mag geen sprake zijn van (in)direct discriminatie. Van belang is dat alle kinderen een gelijke kans hebben op toelating.  

In het algemeen geldt voor het hanteren van een capaciteitsmaximum in het kader van aanmeldbeleid het volgende. Een systeem van loting bij overaanmelding is toegestaan als verdelingsmechanisme van een schaars toelatingsrecht indien scholen een capaciteitsbeleid voeren wegens redenen van onderwijskwaliteit. Dit blijkt onder meer uit de volgende uitspraak. Daaraan zijn wel voorwaarden verbonden. In sommige gevallen kan een school in aanmerking komen voor uitbreiding van de huisvesting, waardoor het bevoegd gezag van deze school meer leerlingen kan toelaten en loting niet nodig is. Er bestaat echter geen verplichting tot het vergroten van de opnamecapaciteit bij overaanmelding. 

Een aanmeldformulier is het formulier dat ouders invullen om toegelaten te kunnen worden tot school. Daarmee kunnen de gegevens worden opgevraagd genoemd in artikel 40b Wpo. Inschrijving is formeel een handeling van de directeur en niet van de ouders. Sommige scholen kiezen er voor om voor de inschrijving nog een formulier te hanteren waarin zij andere gegevens opvragen van ouders die niet mogen worden opgevraagd bij aanmelding en waarvan ouders dus niet verplicht zijn ze te verstrekken. 

Nee, een kind mag niet voor de leeftijd van drie jaar aangemeld worden op een school. Aanmelding is pas mogelijk vanaf drie jaar. Zo krijgen alle kinderen een eerlijke kans op toegang tot de basisschool van hun voorkeur. Dit maakt het systeem transparanter, rechtvaardiger en minder afhankelijk van wie over de beste informatie of connecties beschikt.

Vooraanmeldingen of interesselijsten zijn formeel geen aanmelding en kunnen niet automatisch worden omgezet in een aanmelding. Het toelatingsproces start formeel pas bij een geldige aanmelding vanaf de derde verjaardag van het kind. Daarom heeft het gebruik van vooraanmeldingen en interesselijsten in de praktijk weinig zin, en kan dit juist zorgen voor onrealistische verwachtingen bij ouders. Zij kunnen denken dat ze hun kind met een vroege vooraanmelding al een stapje voor geven in het toelatingsproces, terwijl dit wettelijk niet is toegestaan. Een aanmelding die vóór de leeftijd van drie jaar wordt gedaan, geldt dus slechts als een uiting van interesse. Deze heeft geen formele status. Het is nadrukkelijk aan de ouders om deze uiting van interesse om te zetten in een daadwerkelijke aanmelding zodra hun kind drie jaar is. Pas vanaf dat moment kan de school een besluit nemen over toelating. 

Een fusie van de rechtspersonen (juridische fusie) kan op verschillende manieren vorm krijgen. Een optie is dat beide betrokken rechtspersonen fuseren waarbij een van de bestaande rechtspersonen de verkrijgende rechtspersoon is onder gelijktijdige opheffing van de andere rechtspersoon. Een andere optie is een nieuwe rechtspersoon oprichten die verkrijgend is en beide bestaande rechtspersonen opheffen. Voor de eerste optie is een besluit van het bestuur nodig van de verkrijgende rechtspersoon en de andere rechtspersoon tot juridische fusie van de rechtspersonen conform de regeling die daarvoor is opgenomen in de statuten (bestuursbesluit doorgaans met goedkeuring van de raad van toezicht en eventueel andere betrokken partijen bijvoorbeeld de gemeente of Verus/NKSR). Daartoe moet een notariële akte worden opgemaakt. Ook moet er een fusie-effectrapportage worden gemaakt waar advies van het college van B&W onderdeel van uitmaakt en is in principe goedkeuring van de Minister nodig, artikel 64a Wpo. De GMR-en van beide organisaties moeten instemmen met de fusie en de fusie-effectrapportage, artikel 10 onder h Wms, en er moet een ouderraadpleging plaatsvinden, artikel 15 lid 3 Wms en een raadpleging van de vakbonden, artikel 38 Wpo.