Nieuws

Onderwijsachterstandenbeleid controversieel verklaard, bezuiniging gaat door

De Tweede Kamer heeft de discussie over een nieuw achterstandsmiddelenbeleid controversieel verklaard. Een forse tegenvaller, vindt de PO-Raad, want dat betekent dat het huidige demissionaire kabinet geen aanstalten meer zal maken om de schop in het beleid te zetten dat al jaren zorgt voor een toename van de kansenongelijkheid.

De Kamer verklaart onderwerpen controversieel, waarvan zij verwacht dat de komst van een nieuw kabinet tot een andere uitkomst zal leiden. Op zichzelf ziet de PO-Raad dat als een positief signaal, want eerder deze week werd uit het antwoord van staatsecretaris Sander Dekker op Kamervragen opnieuw duidelijk dat hij niet van plan is om het lek in het onderwijsachterstandenbudget te dichten.

 Het totale onderwijsachterstandenbudget zal ook komend jaar weer met 65 miljoen afnemen als de politiek niet ingrijpt. 

Deze Kamervragen waren gesteld vanwege een brandbrief van gemeenten en de PO-Raad. Scholen ontvangen namelijk steeds minder geld als gevolg van de verouderde definitie die achterstanden van kinderen moet voorspellen op basis van hun achtergrond. De afgelopen jaren verdampte hierdoor al 140 miljoen euro en die stille bezuiniging gaat ieder jaar door. De PO-Raad hoopt dat een nieuw kabinet het onderwijsachterstandenbeleid wél fatsoenlijk zal repareren.

Budget zal komend jaar nog verder dalen

Tegelijkertijd betekent het controversieel verklaren ook dat de politiek hiermee toestaat dat het oude beleid eerst nóg meer schade aanricht. Het totale onderwijsachterstandenbudget (onderwijs + gemeenten) zal ook komend jaar weer met 65 miljoen afnemen als de politiek niet ingrijpt. De PO-Raad vindt het onbegrijpelijk dat de staatssecretaris weigert dit te corrigeren, bijvoorbeeld via de voorjaarsnota. Voorzitter Rinda den Besten: ,,Het lijkt erop dat het ministerie het weglekken van dit geld heeft ingecalculeerd in haar begroting. Ik snap niet hoe je dat kan doen, nadat je erkend hebt dat de huidige berekening niet deugt, nadat we gisteren opnieuw van de Inspectie hebben gehoord dat de kansenongelijkheid in Nederland toeneemt én wetende dat investeren in het voorkómen van achterstanden loont.”

Dat laatste bleek onlangs uit onderzoek van de Inspectie in de grote gemeenten. Die hebben vanwege extra subsidie relatief weinig last gehad van het weglekken van achterstandsmiddelen, waardoor het onderwijsachterstandenbeleid daar, in tegenstelling tot de rest van het land, wél de kans heeft gehad zijn vruchten af te werpen. Scholen en gemeenten hebben hier bijvoorbeeld geïnvesteerd in voor- en vroegschoolse educatie (vve), extra personeel, weekend- en zomerscholen.

Die nieuwe indicator willen we allemaal: politiek, wetenschappers, de onderwijssector. Maar omdat de politiek daar nog niet over heeft besloten, raken we dit jaar wederom 20 miljoen euro kwijt. Dat gaat ten koste van kinderen.

Herverdeeleffecten

Wanneer het huidige verschrompelde budget echter herverdeeld zou worden over het land op basis van de nieuwe regeling die het ministerie door het Centraal Bureau voor Statistiek heeft laten uitwerken, zou dat rampzalige gevolgen hebben voor met name de grote steden, waarschuwt de PO-Raad. Den Besten: ,,Zij moeten dan weer afbreken wat met veel zorg is opgebouwd.”

Staatssecretaris Dekker verweert zich in zijn antwoord op de Kamervragen met het argument dat het slinkende onderwijsachterstandenbudget mede veroorzaakt wordt door het teruglopende leerlingaantal in Nederland. ,,Dat verklaart inderdaad een klein stukje van de afname,’’ reageert Den Besten, ,,maar het aantal speciale voorzieningen dat je inricht voor deze doelgroep – dus je vaste kosten- nemen niet evenredig af in tijden van krimp. Maar waar het hier écht om gaat is de keuze die de politiek maakt. Die nieuwe indicator willen we allemaal: politiek, wetenschappers, de onderwijssector. Alleen omdat de politiek daar nog niet over heeft besloten, raken we dit jaar wederom 20 miljoen euro kwijt. Dat gaat ten koste van kinderen.”

Hoe nu verder

Wat de PO-Raad betreft moet er dus geld bij, voordat een nieuwe verdeelsystematiek voor onderwijsachterstandsmiddelen verantwoord kan worden ingevoerd. Ook de Kamer is er niet gerust op, zo bleek vandaag uit de procedurevergadering. Zij vroeg Dekker om een brief met de stand van zaken naar aanleiding van de brandbrief van de gemeenten, de PO-Raad en de schoolbesturen van de G4. De PO-Raad blijft intensief in gesprek met Kamerleden en onderhoudt nauw overleg met de gemeenten.

Lees ook