Nieuws

Voor Aves duurt het NPO vier jaar. Dit is waarom

Geen twee, maar vier jaar nemen de scholen van Aves om hun plannen voor het Nationaal Programma Onderwijs uit te voeren. ,,We zijn blij met alle aandacht en de middelen vanuit Den Haag”, zegt bestuurder Jos Timmermans. ,,Maar zoveel geld in zo korte tijd inzetten, daarvan zeiden we meteen: dat kunnen onze scholen, onze leerlingen en de sector niet aan.”

Direct in februari, toen het ministerie het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) aankondigde, trok het bestuur van Aves (met 34 scholen in de Noordoostpolder, Kampen en Steenwijkerland) zijn eigen plan. Timmermans en zijn collega gingen in gesprek met hun directeuren, de GMR en raad van toezicht om uit te leggen waarom ze het onverstandig vinden de herstelplannen in twee jaar uit te voeren, zoals voorgeschreven. 

De sector en de kinderen

,,Focus op onderwijskwaliteit is altijd nodig, NPO of niet”, legt de bestuurder uit. ,,Daarvoor heb je allereerst goed personeel nodig. Het is dus van belang dat we in deze tijd waarin we met zijn allen vissen in een vijver die leeg is, de kwaliteitsnormen niet laten vieren. Op macroniveau zien we een tweejarig NPO in een sector met een personeelstekort en middenin de coronacrisis, niet zitten. Daarboven kunnen ook de kinderen het niet aan. Die hebben een normale tijd waarin ze het onderwijsproces doormaken. Daar gaan we niet twee jaar extra op zitten duwen.” 

Overzicht en geen stress

De afspraak: vier jaar lang krijgt elke Aves-school 300 euro per leerling extra. De scholen maakten elk een plan dat in overleg met de onderwijsadviseur werd goedgekeurd. In juni lag alles klaar. Gesprekken over de personele inzet werden synchroon gevoerd waardoor voor de zomervakantie de formatie rond was. ,,Er was geen stress bij scholen en we hadden overzicht”, blikt Timmermans terug. 

Met visie van de gebaande paden

En de verantwoording? ,,Dat is toch geen punt?”, reageert de bestuurder. ,,Het is lumpsum wat we gekregen hebben. Het enige lastige is dat we graag een voorziening hadden opgebouwd. We zullen straks de algemene reserves van de scholen afzonderlijk even zien oplopen, maar die zakken daarna ook weer terug. Dat is goed te verklaren.”

Aves kon het zo doen omdat de verhoudingen met de GMR en intern toezicht goed zijn. Er is vertrouwen in de visie van het bestuur. ,,Je moet als onderwijsbestuur soms eigenwijs zijn”, meent Timmermans. ,,Mits je vanuit je visie opereert. Wat we doen, doen we goed onderbouwd. Dan gaan we liever van de gebaande paden dan zonder visie geld erin klappen.” 

Ingehaald door de realiteit

Intussen ziet de bestuurder wel dat het NPO wordt ingehaald door de realiteit: corona-uitval en een lege vervangingspool leiden ertoe dat mensen die voor de NPO-ondersteuning waren aangetrokken, worden ingezet voor reguliere opvang. ,,Ik vind het echt spannend wat we straks voor resultaten gaan zien”, zegt Timmermans. Hij vertelt hoe één van zijn directeuren in november aangaf verbetering van de leesresultaten te zien als gevolg van de NPO-ondersteuning. ,,De plannen zoals de scholen ze hebben gemaakt werken echt. Maar de langer doorlopende coronacrisis in combinatie met het lerarentekort… dat gaat effect hebben.”

Scholen ervaren het personeelstekort in combinatie met de tijdelijkheid van het programma het belangrijkste knelpunt bij de uitvoering van hun NPO-plannen, zo blijkt uit de eerste NPO-monitor. Al voor de zomer meldden leden van de PO-Raad in onze ledenpeiling dat het personeelstekort hun herstelplannen bedreigt. De hele sector roept om een langetermijnaanpak en -investering om het personeelstekort tegen te gaan en de onderwijskwaliteit te verbeteren.