Helpdesk Lesgeven met ICT

Op 27 april heeft de PO-Raad met de vakbonden een onderhandelaarsakkoord gesloten voor een nieuwe cao. Als deze CAO PO 2016-2017 door de achterbannen wordt bekrachtigd, dan wijzigt een aantal regels. De informatie bij de gepubliceerde vragen en antwoorden is daarop nog niet aangepast. We doen dat zo snel mogelijk.

Welkom bij de Helpdesk. Hier kunt u antwoorden vinden op uw vragen.

Ik wil iets weten over…

Vragen en antwoorden binnen Lesgeven met ICT

  • Hoe pak ik professionalisering op ICT-gebied aan?

    Zoals elke professionalisering: geïntegreerd, met elkaar en als continu proces. Natuurlijk moet de schoolleiding of bestuurder ambities formuleren en creëren, maar de belangrijkste succesfactor is om vervolgens het team hierbij te betrekken. Dit doe je door de kwaliteit van de leraar centraal te stellen en een cultuur te creëren van samen leren om beter te worden. Het is hierbij cruciaal dat de schoolleiding dit proces dichtbij en blijvend ondersteunt.

    Leraren als sleutelfiguur

    Om professionalisering op een goede manier aan te pakken, moeten leraren zelf aan het roer staan. Bijvoorbeeld door samen lessen te ontwerpen, verbeterplannen te maken en bij elkaar in de klas te kijken. Zo kunnen ze door gezamenlijk te reflecteren van elkaar leren. Dat zijn de belangrijkste principes die naar voren kwamen uit het McKinsey-onderzoek 'How the world's most improved school systems keep getting better'. Als de leraar de sleutelfiguur is, kun je in vijf tot zeven jaar een hoog ontwikkelingsniveau bereiken. Spreek leraren aan op de activiteiten waarin ze goed zijn, dan is de kans op vooruitgang het grootst.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen HRM en Lesgeven met ICT.

  • Wat is ICT-bekwaamheid?

    ICT-bekwaamheid is een onmisbare competentie op een 21e eeuwse school. Maar wat houdt dit nu precies in? Het gaat hier om de vaardigheden die leraren nodig hebben om ICT zó te integreren dat het hun onderwijs aantrekkelijker, efficiënter, effectiever en beter te organiseren maakt.

    Het thema ICT-bekwaamheid is voortdurend in beweging. Privacy en sociale media speelden een paar jaar geleden bijvoorbeeld nauwelijks een rol, terwijl die onderwerpen nu onlosmakelijk verbonden zijn met het gebruik van ict. ICT-bekwaamheid is dus nooit af. Daardoor is er geen vaststaand lijstje met criteria waar scholen zich aan moeten houden. Deze criteria volgen uit de onderwijskeuzes die de school zelf maakt. Op basis daarvan weet een school welke leermaterialen kunnen worden gebruikt en welke rol ict daarin speelt. En welke vaardigheden leraren dus nodig hebben.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of het onderwerp Lesgeven met ICT.

  • Hoe sluit de docent beter aan bij de digitale belevingswereld van leerlingen?

    Het is voor leraren onmogelijk om alle technologische ontwikkelingen bij te benen. Gelukkig hoef je geen digitale alleskunner te zijn om aan te sluiten bij de belevingswereld van leerlingen. De oplossing zit niet in het op de voet volgen van de laatste trends of kunnen omgaan met elke nieuwe app. Scholen kunnen hun docenten helpen door ze tijd en ruimte te geven een meer overkoepelend technologisch inzicht op te doen, zodat ze in gesprek met de leerlingen kunnen inspringen op de dagelijkse realiteit. De rol van de docent is daarbij meer onderzoekend en flexibel geworden.

    Computational thinking

    Computational thinking is niet slechts een ander woord voor programmeren. Het is eerder een manier van denken, waarmee je via technologie grote uitdagingen klein kunt maken en moeilijke oplossingen simpel.

    Het is voor docenten vooral belangrijk over deze vaardigheid te beschikken om sneller en gemakkelijker nieuwe technologieën te kunnen begrijpen en in te zetten in de klas. Leren programmeren kan deze manier van denken helpen te ontwikkelen.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen Leren met ICT en Lesgeven met ICT.

  • Hoe zorg ik dat leerlingen veilig met sociale media omgaan?

    Sociale media bieden veel mogelijkheden voor leerlingen om mee te leren, informatie te vinden en te communiceren. Het zijn onmisbare tools voor hun sociale leven, op school en later op het werk. Tegelijkertijd brengen sociale media ook veiligheidsrisico's met zich mee zoals cyberpesten, sexting en ongewenste verspreiding van beeldmateriaal.

    Preventief

    Voor sociale veiligheid gelden op elke school omgangsregels, maar vaak vertalen die zich niet direct naar sociale media. Hierdoor kunnen er bijvoorbeeld online ruzies ontstaan of kan ongewenst beeldmateriaal worden verspreid. Het is daarom aan te raden een veiligheidsplan en richtlijnen voor sociale media op te stellen.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen Leren met ICT en Lesgeven met ICT.

  • Hoe zorg ik dat leerlingen goed kunnen omgaan met de digitaliserende samenleving?

    21e eeuwse vaardigheden worden gezien als competenties die leerlingen nodig hebben in een snel veranderende maatschappij waarin technologie een belangrijke rol speelt. Het onderdeel digitale geletterdheid bestaat uit 4 vaardigheden:

    • ICT-basisvaardigheden: het kennen van basisbegrippen en functies van computers en netwerken, het kunnen aansluiten en bedienen van hardware. Maar ook het kunnen omgaan met kantoortoepassingen, zoals tekstverwerkers en presentatiesoftware. En kunnen werken met internet, met mobiele apparaten en op de hoogte zijn van beveiligings- en privacyaspecten.
    • Computational thinking: computertechnologie inzetten om creatief problemen op te lossen. Het gaat daarbij om een verzameling van denkprocessen waarbij probleemformulering, het organiseren van data, analyse en representatie worden ingezet met behulp van ICT.
    • Mediawijsheid: de kennis, vaardigheden en mentaliteit om bewust, kritisch en actief om te gaan met media. Onderverdeeld in begrip, gebruik, communicatie en strategische inzet.
    • Informatievaardigheden: het kunnen signaleren en analyseren van een informatiebehoefte en het kunnen zoeken, selecteren, verwerken en gebruiken van relevante informatie.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen Leren met ICT en Lesgeven met ICT.

  • Wat moet ik met 21e eeuwse vaardigheden in het onderwijs?

    21e eeuwse vaardigheden worden gezien als de competenties die leerlingen nodig hebben in de maatschappij van de toekomst. Het nieuwe model, begin 2016 gepresenteerd door Kennisnet en SLO, bestaat uit 11 vaardigheden: creatief denken, probleem oplossen, kritisch denken, zelfregulering, sociale en culturele vaardigheden, samenwerken, communiceren, computational thinking, informatievaardigheden, ict-basisvaardigheden en mediawijsheid. Deze laatste vier vallen onder digitale geletterdheid.

    De huidige situatie

    Om leerlingen goed voor te bereiden op de 21e eeuwse samenleving is het belangrijk deze competenties een plek te geven in het onderwijs. Maar uit onderzoek blijkt dat losse lessen over computers en het gebruik van digitale media niet of nauwelijks bijdragen aan digitale geletterdheid. En 21e eeuwse vaardigheden komen nog weinig doelgericht en structureel aan de orde op scholen. Daarnaast is er weinig aandacht voor de vaardigheden in landelijke leerplankaders en komen ze weinig voor in reguliere methodes, blijkt uit het rapport '21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs' van SLO.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij de thema's ICT in het onderwijs en Onderwijsinhoud of het onderwerp Lesgeven met ICT.

  • Aan welke eisen moeten digitale leermiddelen voldoen?

    Om alles uit digitale leermiddelen te kunnen halen, moeten deze aan een aantal eisen voldoen.

    1. De leeropbrengsten van de leerling zijn af te lezen op een dashboard, zodat de leraar inzicht heeft in de resultaten en (real time) kan bijsturen en ondersteunen.
    2. Het leermiddel is adaptief. Met andere woorden, de leraar, de leerling of de algoritmes van het leermiddel kunnen het leermateriaal aanpassen aan de leerbehoeften van de leerling.
    3. Het leermiddel is flexibel, dat wil zeggen: het heeft een kortere levenscyclus dan papieren lesmateriaal, waardoor het makkelijker en sneller aan te passen is, zowel door de school als door de leverancier.
    4. Het leermateriaal is modulair opgebouwd, zodat scholen zelf hun lesprogramma kunnen samenstellen en niet vastzitten aan een vastomlijnd totaalpakket.
    5. Het lesmateriaal sluit aan op het leerlingvolgsysteem van de school, zodat de leraar zijn of haar lessen kan afstemmen op de specifieke leerbehoeften van leerlingen, op basis van testresultaten.
    6. Het digitale leermiddelen kunnen gekoppeld worden aan de elektronische leeromgeving. Zo is het leermateriaal inzichtelijk, makkelijk te bereiken en te ordenen en het materiaal te differentiëren.

    Zie ook het Programma van Eisen Leermiddelen van de PO-Raad.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen ICT organiseren , Leren met ICT , Lesgeven met ICT en Ondersteuning bij ICT.

  • Hoe maken andere scholen ruimte vrij voor het ICT-vaardig maken van leraren?

    Scholing is allereerst een kwestie van prioritering. Daarnaast kan scholing, ook op het gebied van ICT, op verschillende manier gefinancierd worden.

    1. De cao van het primair onderwijs biedt ruimte voor professionalisering (p.153-157). Directieleden, onderwijs- en onderwijsondersteunend personeel kunnen zich beroepen op deze cao-afspraken.
    2. In de lumpsum (de financiering voor scholen) is ook een bedrag opgenomen voor scholing van het personeel.
    3. Daarnaast kunnen scholen gebruikmaken van de prestatiebox. Dit is een extra budget bovenop de lumpsum voor onder meer professionalisering van leerkrachten en schoolleiders. Deze prestatiebox geldt nog tot en met 2015/2016.
    4. Er zijn ook andere innovatieve voorbeelden van scholen.
        1. Zo krijgen startende leraren in Den Haag e.o. dankzij het project “Versterking Samenwerking” van de pabo van de Haagse Hogeschool een begeleidingstraject van 60 uur over drie jaar. Hieronder valt ook bijvoorbeeld een cursus differentiëren.
        2. Leraren van de Katholieke Pabo Zwolle kunnen door samenwerking met zes andere schoolbesturen een master aan de pabo volgen. De uren die besteed worden aan de studie worden vervangen door een startende leraar die ook de opleiding volgt.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen ICT organiseren , Lesgeven met ICT en Ondersteuning bij ICT.

  • Welke vaardigheden zijn essentieel voor leraren om aan de slag te kunnen gaan met ICT in het onderwijs?

    Als uw leraren aan het werk gaan met ICT, dan is het niet alleen van belang dat zij kunnen werken met de apparatuur (ICT-geletterdheid), maar ook dat zij deze inhoudelijk kunnen inzetten voor het onderwijs. Hier horen verschillende vaardigheden bij.

    Onder ICT-geletterdheid verstaan we:

    • Instrumentele vaardigheden
    • Informatievaardigheden
    • Mediavaardigheden

    Bij een inhoudelijke toepassing van ICT in het onderwijs hoort:

    • Leerlingen ICT-vaardigheden bijbrengen
    • ICT gebruiken voor pedagogische en didactische doelen
    • Resultaten van leerlingen in digitale leermiddelen evalueren
    • Digitaal leermateriaal combineren en flexibel toepassen
    • Op de hoogte zijn, innoveren en delen van kennis over ICT in het onderwijs

    Uitleg over deze ICT-vaardigheden is onder meer te vinden in de professionaliseringstoolkit van Ixperium, de kennisbasis ICT 2013 van Leroweb en het competentiemodel van Mediawijzer.

    Leuke voorbeelden van innovatieve leraren vindt u in de artikelen “Hoe werkt… leraar van het jaar”, bijvoorbeeld PO winnaar 2015.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema ICT in het onderwijs of de onderwerpen Lesgeven met ICT en Ondersteuning bij ICT.