Helpdesk Onderwijsinhoud

Op 27 april heeft de PO-Raad met de vakbonden een onderhandelaarsakkoord gesloten voor een nieuwe cao. Als deze CAO PO 2016-2017 door de achterbannen wordt bekrachtigd, dan wijzigt een aantal regels. De informatie bij de gepubliceerde vragen en antwoorden is daarop nog niet aangepast. We doen dat zo snel mogelijk.

Welkom bij de Helpdesk. Hier kunt u antwoorden vinden op uw vragen.

Ik wil iets weten over…

Vragen en antwoorden binnen Onderwijsinhoud

  • Wat zegt wet- en regelgeving over vrijstelling van onderwijsactiviteiten vanwege geloofsovertuiging?

    Een ouder heeft vrijstelling gevraagd van onderwijsactiviteiten. Deze ouder wil de kinderen niet laten deelnemen aan het schoolkamp vanwege hun geloofsovertuiging. Wat zegt de wet- en regelgeving hierover?

    Artikel 41 van de Wet op het primair onderwijs zegt het volgende:

    1.De leerlingen nemen deel aan alle voor hen bestemde onderwijsactiviteiten, met dien verstande dat die onderwijsactiviteiten voor de leerlingen onderling kunnen verschillen.

    2.Het bevoegd gezag kan op verzoek van de ouders een leerling vrijstellen van het deelnemen aan bepaalde onderwijsactiviteiten met uitzondering van de centrale eindtoets of de andere eindtoetsen, bedoeld in artikel 9b. Een vrijstelling kan slechts worden verleend op door het bevoegd gezag vastgestelde gronden. Het bevoegd gezag bepaalt bij de vrijstelling welke onderwijsactiviteiten voor de leerling in de plaats komen van die waarvan vrijstelling is verleend.

    Dit betekent dat een ouder een verzoek kan indienen voor een vrijstelling van een onderwijsactiviteit. Het bevoegd gezag bepaalt welke vervangende onderwijsactiviteit hiervoor in de plaats komt.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij de thema's Onderwijsinhoud en School, kind & omgeving.

  • In onze stad mag een school gesticht worden onder de noemer van algemeen bijzonder onderwijs, omdat dit type onderwijs niet meer in onze stad aanwezig is. Wanneer is een school ‘algemeen bijzonder’? (Jenaplan, Montessori, Dalton, Freinet, etc.)

    Op de website van Rijksoverheid wordt verduidelijkt wat bijzonder onderwijs (waaronder ‘algemeen bijzonder’) en wat openbaar onderwijs e.d. betekent. 

    Het is mogelijk dat ook openbare scholen hun onderwijs inrichten volgens een bepaald pedagogisch concept. De onderwijssoorten die u noemt (Jenaplan, Montessori, Dalton, Freinet, etc.) kunnen dus zowel in een “bijzondere” als in een “openbare” school worden vormgegeven.

    Het is van belang wie of wat het bevoegd gezag (de statuten zijn van belang) heeft. Voor openbaar is dat óf (een commissie uit) de gemeenteraad (komt niet veel meer voor) óf een stichting voor openbaar onderwijs (in de statuten zal nog wel een relatie met de gemeente worden vermeld). De medewerkers in het openbaar onderwijs werken op basis van een ambtelijke aanstelling (i.p.v. een arbeidsovereenkomst). Dit wijzigt als de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) van kracht wordt.

    Algemeen bijzonder valt gewoon onder bijzonder (alleen niet op godsdienstige of levensbeschouwelijke basis). Of en welk pedagogisch concept wordt gekozen is daarvoor niet van belang.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Onderwijsinhoud of het onderwerp Rollen en verantwoordelijkheden.

  • De uitslag van het intelligentie-onderzoek van een leerling dat wij drie jaar geleden afnamen, strookt niet met haar huidige resultaten. Zijn wij verplicht om voorafgaand aan de eindtoets haar intelligentie opnieuw te laten bepalen?

    Op de website www.vanponaarvo.nl staat een stroomschema die deze vraag helpt beantwoorden. De IQ test van de betreffende leerling is ouder dan twee jaar. Wanneer de gegevens uit het leerlingvolgsysteem bevestigen dat deze leerling niet verder is dan niveau eind groep 5 dan mag deze leerling deelnemen aan de eindtoets (in overleg met ouders). Het resultaat telt dan niet mee voor de opbrengstbepaling van de school. Volgt uit het leerlingvolgsysteem dat deze leerling verder is dan niveau eind groep 5, dan kunt u overwegen om nogmaals een IQ test af te nemen. De leerling maakt dan sowieso de eindtoets en het resultaat telt mee voor de opbrengstbepaling van de school.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Onderwijsinhoud of het onderwerp Overgang naar voortgezet onderwijs.

  • Hoe worden de vorderingen van leerlingen in het po bepaald?

    Gedurende de hele basisschoolperiode meet een school regelmatig wat een leerling kan en hoe hij vooruitgaat. Op basis van deze objectieve gegevens en de ervaring van de leraar en ouders kan de school bepalen of het kind extra of andere instructie nodig heeft of juist meer moet worden uitgedaagd. Op die manier kan alles uit het kind worden gehaald. Ook krijgen school en ouders door toetsing inzicht in hoe het kind presteert ten opzichte van zijn klas- en leeftijdsgenoten.

    Leerling- en onderwijsvolgsysteem

    Al vanaf groep 1 wordt met hulp van leerling- en onderwijsvolgsysteem gekeken hoe een leerling zich op school ontwikkelt. Met zo’n systeem wordt niet alleen gekeken wát de leerling en zijn klas weten en kunnen, maar het maakt het mogelijk te zien of en hoeveel zij vooruit gaan. Kortom, of het onderwijs dat het kind krijgt, zijn vruchten afwerpt. Scholen zijn verplicht zo’n systeem te gebruiken, in ieder geval voor taal en rekenen, maar mogen zelf bepalen welke ze inzetten en hoe vaak ze het niveau meten. Zolang de gebruikte toetsen valide, betrouwbaar en methodeonafhankelijk genormeerd zijn.

    Reguliere toetsen

    Daarnaast nemen veel scholen ook ‘gewone’ toetsen af die juist wel meten wat de leerling op dat moment kan en of hij de lesstof beheerst. De resultaten op die toetsen geven weer hoe het kind presteert in vergelijking met zijn leeftijdsgenoten. Scholen mogen zelf bepalen of en hoe vaak ze leerlingen een toets laten maken.

    Centrale eindtoets

    Aan het eind van groep acht maken alle basisschoolleerlingen een eindtoets. Dit is verplicht. Deze toets geldt als tweede, schoolonafhankelijk gegeven naast het schooladvies op basis waarvan school en ouders bepalen naar welk niveau middelbare school een leerling gaat. Scoren leerlingen op de toets beter dan op basis van het schooladvies mag worden verwacht, dan moet de school haar advies heroverwegen. Als het kind lager scoort, hoeft dit niet. 
    Vanaf 2018 kunnen scholen ook een digitale adaptieve eindtoets afnemen. Deze toets past zich aan aan het niveau van de leerling. 

    De school neemt de resultaten op al deze toetsen, op in het onderwijskundig rapport (OKR) van het kind. Dat rapport wordt opgesteld als het naar een andere school gaat. De nieuwe school krijgt daarmee een beeld van het kind zodat ook die het onderwijs zo goed mogelijk op de leerling kan afstemmen. Scholen zijn verplicht ouders te informeren over de inhoud van dit rapport.

    Meer weten?

    Voor meer informatie over de eindttoetsen, is te vinden op de website www.vanponaarvo.nl. Voor informatie over andere toetsen kunt u terecht op de websites van de diverse toetsaanbieders. Leden van de PO-Raad kunnen voor vragen ook contact opnemen met beleidsadviseur Bernard Teunis. Meer informatie over digitale systemen is te vinden bij het thema ICT in het onderwijs.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Onderwijsinhoud of het onderwerp Overgang naar voortgezet onderwijs.

  • Wat zijn de referentienieveaus voor taal en rekenen?

    Een meer opbrengstgerichte manier van werken, kan een belangrijke bijdrage leveren aan het verbeteren van de taal- en rekenprestaties. Daarom zijn sinds het schooljaar 2010/2011 referentieniveaus voor taal en rekenen ingevoerd, zowel in het primair, voortgezet als middelbaar beroepsonderwijs. Met behulp van de referentieniveaus voor taal en rekenen kunnen scholen invulling geven aan deze manier van werken. De referentieniveaus beschrijven wat een leerling op een bepaald moment in zijn schoolloopbaan op het gebied van taal en rekenen moet beheersen. Hierdoor kunnen scholen individuele prestaties van leerlingen in kaart brengen. Doordat het niveau van de leerling in elke fase van de opleiding gevolgd wordt, bevorderen de referentieniveaus bovendien een soepelere aansluiting tussen primair en voortgezet onderwijs en verder.
    De Referentieniveaus zijn sinds  1 augustus 2010 vastgelegd in de Wet Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen.

    Voor het primair onderwijs worden twee beheersingsniveaus onderscheiden:

    • niveau 1F: fundamenteel niveau, geeft aan waar leerlingen op een bepaald niveau aan moeten voldoen
    • niveau 1S: hoger streefniveau, geeft aan wat een leerling die meer kan, naar toe kan werken.

    De niveaus zijn van toepassing op het (speciaal) basisonderwijs en alle vormen van speciaal onderwijs, met uitzondering van zeer moeilijk lerende en meervoudig gehandicapte leerlingen (ZML en MG). 

    Meer weten?

    Meer informatie over de referentieniveaus Taal en Rekenen is te vinden op speciale website taalenrekenen.nl van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daar staan onder meer verschillende uitwerkingen van de verschillende referentieniveaus.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij de thema's Onderwijsinhoud en Onderwijskwaliteit of het onderwerp Vakgebieden en kerndoelen.

  • De GGD vraagt bij de scholen alle leerlingengegevens op voor het Elektronisch Kinddossier GGD zodat zij de screenings kunnen uitvoeren. Dienen de scholen deze gegevens te verstrekken of kan de GGD deze gegevens vanuit BRON inzien?

    Per 1 augustus 2016 is de Wijziging van de Wet publieke gezondheid en de Wet op het onderwijstoezicht in verband met het verstrekken van gegevens uit het basisregister onderwijs in werking getreden. Hierdoor is het mogelijk dat de JGZ-organisaties via het BRON gegevens van alle in het BRON geregistreerde scholen kunnen verkrijgen. Scholen hoeven dus niet meer zelf gegevens over leerlingen te verstrekken aan bijvoorbeeld een GGD. Zie ingesloten memorie van toelichting voor verder uitleg. Onderstaand de relevante tekst uit de Wet op het onderwijstoezicht.

    Artikel 24f. Het verstrekken van gegevens aan derden

    1. Uit het basisregister onderwijs worden aan burgemeester en wethouders ter uitvoering van de taak, bedoeld in artikel 5 van de Wet publieke gezondheid, periodiek desgevraagd de volgende gegevens verstrekt van de leerlingen of deelnemers tot 18 jaar, die onderwijs volgen binnen de gemeente:
      1. het persoonsgebonden nummer en de naam van de leerling of deelnemer;
      2. de geboortedatum van de leerling of deelnemer;
      3. het registratienummer van de instelling waar de leerling of deelnemer is ingeschreven of, indien er sprake is van een nevenvestiging of tijdelijke vestiging, het registratienummer daarvan;
      4. het soort onderwijs;
      5. de datum van inschrijving in het leerjaar of onderwijstype;
      6. de groep.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij de thema's Onderwijsinhoud en School, kind & omgeving.

  • Wat moet ik met 21e eeuwse vaardigheden in het onderwijs?

    21e eeuwse vaardigheden worden gezien als de competenties die leerlingen nodig hebben in de maatschappij van de toekomst. Het nieuwe model, begin 2016 gepresenteerd door Kennisnet en SLO, bestaat uit 11 vaardigheden: creatief denken, probleem oplossen, kritisch denken, zelfregulering, sociale en culturele vaardigheden, samenwerken, communiceren, computational thinking, informatievaardigheden, ict-basisvaardigheden en mediawijsheid. Deze laatste vier vallen onder digitale geletterdheid.

    De huidige situatie

    Om leerlingen goed voor te bereiden op de 21e eeuwse samenleving is het belangrijk deze competenties een plek te geven in het onderwijs. Maar uit onderzoek blijkt dat losse lessen over computers en het gebruik van digitale media niet of nauwelijks bijdragen aan digitale geletterdheid. En 21e eeuwse vaardigheden komen nog weinig doelgericht en structureel aan de orde op scholen. Daarnaast is er weinig aandacht voor de vaardigheden in landelijke leerplankaders en komen ze weinig voor in reguliere methodes, blijkt uit het rapport '21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs' van SLO.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij de thema's ICT in het onderwijs en Onderwijsinhoud of het onderwerp Lesgeven met ICT.

  • Mag een vo-school de ene leerling met kader/tl advies op kaderniveau plaatsen en de andere op tl-niveau?

    Ja, dit mag. Hier is sprake van het onderscheid tussen toelating en plaatsing.
    Een leerling met een kader/tl advies is toelaatbaar tot beide schoolsoorten. De vo-school kan het onderwijskundig rapport gebruiken om te komen tot plaatsing. En die plaatsing is in beide brugklassen conform het schooladvies. In een brief van de staatssecretaris spreekt hij over ‘hoge plaatsing’. Het zou wenselijk zijn om leerlingen op het hoogste niveau te plaatsen, maar dat is niet verplicht. De school zou naast het schooladvies ook een plaatsingsadvies kunnen meegeven (dit heeft geen juridische waarde).

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Onderwijsinhoud of het onderwerp Overgang naar voortgezet onderwijs.

  • Moet ik een groep 8-leerling met een niveau van eind groep 5 laten deelnemen aan de verplichte Centrale Eindtoets?

    Allereerst is er onderscheid te maken tussen de ontheffingsgronden van de Eindtoets en regels die er bestaan over welke resultaten buiten beschouwing mogen worden gelaten bij het berekenen van de opbrengsten van een specifieke school. Download hier een overzicht over dit onderscheid.

    Voor het deelnemen aan de Eindtoets kunt u zich voor specifieke leerlingen beroepen op de uitzonderingsgronden. Een IQ onder de 70 is bijvoorbeeld een uitzonderingsgrond óf wanneer er sprake is van een ontwikkelingsperspectief waarbij het verwachte uitstroomniveau VSO-arbeidsmarkt of VSO-dagbesteding is.

    De reden voor deze maat (IQ 70) heeft ook te maken met de komende verplichte Eindtoets voor het SO en SBO. Naar alle waarschijnlijkheid zal deze ingaan per 2018.

    In deze periode wordt er gewerkt aan een adaptieve centrale eindtoets die ook meer recht zal moeten doen aan leerlingen aan zowel de ‘boven-‘ als de ‘onderkant’. Deze ontwikkeling moet daarmee tegemoet komen aan het signaal dat u afgeeft, dat overigens ook een gedeeld standpunt is. De eindtoets moet toegankelijk zijn voor iedere leerling.

    De criteria die de inspectie hanteert voor het berekenen van de onderwijsresultaten zijn anders.

    Hiervoor geldt bijvoorbeeld de maat van een IQ van 80 of ‘beperkte cognitieve capaciteiten op het gebied van taal én rekenen. Dat zijn leerlingen die maximaal het eindniveau van leerjaar 6 behalen voor taal én rekenen’.  

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Onderwijsinhoud of het onderwerp Overgang naar voortgezet onderwijs.

  • Is het wettelijk verplicht om aan het einde van groep 6 een indicatie te geven voor advies vo of moet dit alleen bij kinderen waarvoor een OPP is opgesteld?

    Het antwoord op deze vraag is: nee. Er bestaat geen wettelijke verplichting om leerlingen in groep 6 al een indicatie te geven van het mogelijke uitstroomprofiel. Desalniettemin adviseert de PO-Raad wel om beleid te maken op de wijze waarop het uitstroomadvies wordt gecommuniceerd (en het bijbehorende tijdpad). Om conflictsituaties te voorkomen kan het wenselijk zijn om eind groep 6 al te starten met een voorlopige inschatting, om zodoende de verwachtingen van ouders te reguleren.

    Met betrekking tot het OPP ligt het anders. Daar schrijft de wetgeving inderdaad voor om een uitstroomniveau te beschrijven. Zie de publicatie Ontwikkelingsperspectief in het basisonderwijs. : https://www.passendonderwijs.nl/wp-content/uploads/2014/04/Ontwikkelings...

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Onderwijsinhoud of het onderwerp Overgang naar voortgezet onderwijs.

Pagina's

Onderwerpen binnen Onderwijsinhoud

  • Taal & rekenen

    Alle vragen en antwoorden over dit onderwerp.

  • Inspectietoezicht

    Alle vragen en antwoorden over dit onderwerp.

  • Overgang naar voortgezet onderwijs

    Alle vragen en antwoorden over dit onderwerp.

  • Vakgebieden en kerndoelen

    Alle vragen en antwoorden over dit onderwerp.