Helpdesk Sociale veiligheid

Op 27 april heeft de PO-Raad met de vakbonden een onderhandelaarsakkoord gesloten voor een nieuwe cao. Als deze CAO PO 2016-2017 door de achterbannen wordt bekrachtigd, dan wijzigt een aantal regels. De informatie bij de gepubliceerde vragen en antwoorden is daarop nog niet aangepast. We doen dat zo snel mogelijk.

Welkom bij de Helpdesk. Hier kunt u antwoorden vinden op uw vragen.

Ik wil iets weten over…

Vragen en antwoorden binnen Sociale veiligheid

  • Moet een nieuwe medewerker die woonachtig is in België of Duitsland in Nederland een VOG aanvragen of volstaat een verklaring van de eigen woongemeente?

    De Nederlandse wet schrijft een VOG voor die in Nederland is afgegeven. Lees meer op de website van Justis

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema Werkgeverszaken of het onderwerp Sociale veiligheid.

  • Is het werken met een meldcode kindermishandeling verplicht?

    Scholen zijn verplicht een eigen meldcode ‘Huiselijk geweld en Kindermishandeling’ te hebben, die zij dienen te gebruiken bij vermoedens van mishandeling. In de meldcode beschrijft een school wie binnen de organisatie wanneer wat op welke wijze doet, een protocol en stappenplan ineen dus. Het document bevat een signalenlijst en een gesprekshandleiding. Ook registratie- en dossiervorming, de rollen en verantwoordelijkheden, een sociale kaart en scholingsplan maken deel uit van de meldcode van de school.

    De Wet Meldcode verplicht iedere beroepskracht om deskundigheid op te bouwen en op peil te houden. Het is van belang dat scholen structureel scholing aanbieden op dit thema, zodat men signalen tijdig kan opvangen en weet hoe te handelen. De Inspectie van het Onderwijs ziet erop toe of scholen beschikken over een meldcode en deze op de juiste wijze gebruiken.

    De Rijksoverheid heeft een gratis toolkit ontwikkeld om beroepskrachten te ondersteunen bij de invoering en het gebruik van een meldcode. 

    Ook kunnen scholen gebruik maken van het pakket 'Safe you safe me' van VeiligheidNL, inclusief adviesgesprek, ouderbijeenkomst en nazorggesprek.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema School, kind & omgeving of het onderwerp Sociale veiligheid.

  • Is het noodzakelijk om van alle studenten die bij ons stage lopen of als LIO-er ingezet worden een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) aan te vragen bij de start van hun stage?

    Voor een LIO-er is een VOG verplicht en deze mag bij aangaan van de LIO-overeenkomst niet ouder zijn dan zes maanden. Voor stagiaires is een VOG niet verplicht, maar wel aan te raden indien zij alleen met de kinderen gaan werken. Zie voor meer informatie ook de site Stichting School en Veiligheid.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij de thema's School, kind & omgeving en Werkgeverszaken of het onderwerp Sociale veiligheid.

  • Een kind vertoont grensoverschrijdend gedrag en ondanks het verzoek van de leerkracht gaat hij niet uit de klas. Mag een leerkracht een leerling dan vastpakken en naar buiten begeleiden?

    Er moet onderscheid gemaakt worden tussen functioneel fysiek contact en regulerend fysiek optreden. Functioneel fysiek contact is altijd toegestaan. Wanneer een leraar een kind goed op de stoel zet om de juiste schrijfhouding te krijgen, is er sprake van een vorm van functioneel fysiek contact.

    Regulerend fysiek optreden (bijv. het vastpakken en naar buiten begeleiden) geeft altijd reden tot voorzichtigheid. Er mag echter door dat voorzichtige optreden geen onveilige situatie ontstaan. Het blijft een grijs gebied, maar als regulerend fysiek optreden gericht is op de veiligheid van de leerling, van medeleerlingen of van anderen, dan wordt er geen grens overschreden. Mits het ingrijpen proportioneel is, dus passend bij de situatie.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema School, kind & omgeving of het onderwerp Sociale veiligheid.

  • Welke officieel goedgekeurde antipestprogramma’s zijn er voorhanden?

    De Inspectie houdt dat niet (meer) bij. Zij vindt het de verantwoordelijkheid van scholen om zelf bij de ontwikkelaar na te vragen of die beschikt over een zogenaamd verantwoordingsdocument. ​

    Veel ontwikkelaars van bestaande kwaliteitszorgsystemen of programma’s voor sociale veiligheid hebben ook een module ontwikkeld (of zijn hiermee bezig), waarin in een leerlingtevredenheidsvragenlijst vragen over sociale veiligheid zijn opgenomen. Op hen rust de plicht om over een verantwoordingscertificaat te beschikken, wat een garantie biedt voor de validiteit en betrouwbaarheid van de vragenlijst. De school heeft de verantwoordelijkheid om bij de ontwikkelaar van het instrument dat de school wil gebruiken na te vragen of zij over een dergelijk verantwoordingscertificaat beschikken. 

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema School, kind & omgeving of het onderwerp Sociale veiligheid.

  • Wat betekent de wet Sociale veiligheid voor scholen en hun besturen?

    In de nieuwe wet Sociale veiligheid zijn drie zaken verplicht:

    1. Iedere school moet een veiligheidsbeleid voeren.
    2. Iedere school moet voor leerlingen en ouders een vast aanspreekpunt hebben als het gaat om sociale veiligheid (bijvoorbeeld een intern begeleider of vertrouwenspersoon)
    3. Scholen en hun besturen worden verplicht de sociale veiligheidsbeleving van de leerlingen te monitoren. 

    De Inspectie van het Onderwijs neemt deze punten sinds augustus 2015 mee in haar toezicht en kan, als zij constateert dat de school zich onvoldoende inspant voor sociale veiligheid, ook sanctioneren en dit meewegen in de beoordeling van een school.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema School, kind & omgeving of het onderwerp Sociale veiligheid.

  • Wat doen scholen om hun leerlingen te beschermen tegen pesten?

    Scholen zijn verplicht om te werken aan sociale veiligheid. Zij moeten zorgen dat een school een veilige werk – en leeromgeving is voor zowel leerlingen en het personeel. De meeste scholen gebruiken hiervoor een programma voor sociale veiligheid. Daarnaast stellen scholen gedragsregels op en maken zij hierover afspraken met leerlingen en personeel. Het gaat daarbij om een brede aanpak van sociale veiligheid. Het tegengaan van pesten is hiervan een onderdeel, net als aandacht voor seksuele diversiteit, discriminatie, radicalisering enz.

    Veel scholen en leraren spannen zich met succes in om pesten te voorkomen en tegen te gaan. Tegelijkertijd ervaren andere scholen en leraren ook dat het ondanks hun inzet niet altijd lukt pesten ook effectief tegen te gaan. De PO-Raad en VO-raad ondersteunen schoolbesturen bij het verbeteren van sociale veiligheid op hun scholen. In oktober 2014 presenteerden de PO-Raad en VO-raad daarnaast het Actieplan sociale veiligheid op school dat onderwijsgevenden waar nodig ondersteuning biedt bij hun dagelijkse inspanningen om pesten in en om school tegen te gaan.

    Meer weten?

    Kijk ook eens bij het thema School, kind & omgeving of het onderwerp Sociale veiligheid.