17-05-2021 | Werkgeverszaken

Casus: Een leraar heeft onvoldoende professioneel gehandeld, maar mag het schoolbestuur hem berispen voor zijn gedrag? Heeft de werknemer willens en wetens verwijtbaar en nalatig gehandeld? De Commissie van beroep funderend onderwijs doet uitspraak.

Er zijn al langere tijd signalen en klachten over het handelen van een leraar. Het schoolbestuur heeft zes incidenten geregistreerd zoals het trekken aan haren, een incident met een skippybal waardoor een leerling was gevallen, een leerling kleineren door hem ‘huilende baby’ te noemen, leerlingen met een kinderstemmetje nadoen en het verschuiven van een tafel waardoor een leerling tegen een muur viel. Na dit laatste incident verbiedt het schoolbestuur de leerkracht om contact met de leerling te zoeken. Toch vraagt hij aan de leerling die hij in de gang tegenkomt of hij zijn rapport al heeft gekregen.

Voornemen tot berisping

Hierop is voor het schoolbestuur de maat vol. Hij stuurt de leerkracht een brief dat hij voornemens is hem te berispen op grond van art. 3.15 van de CAO PO. De leerkracht voert verweer en heeft op vrijwel alle incidenten een andere visie. Hij noemt de incidenten ongelukkige voorvallen, hij had niet de bedoeling leerlingen pijn te doen. Toch besluit de werkgever om een berisping op te leggen wegens plichtsverzuim omdat de werknemer herhaaldelijk een onveilige situatie voor leerlingen heeft gecreëerd.

De werknemer tekent tegen de berisping beroep aan op grond van art. 12.1 CAO PO. De landelijke Commissie van beroep funderend onderwijs verbonden aan de Stichting Onderwijsgeschillen buigt zich over het beroep. De commissie doet een bindende uitspraak over de vraag of de werkgever in redelijkheid tot zijn beslissing heeft kunnen komen. Daarbij beoordeelt de commissie eerst of de feiten aannemelijk zijn en of de leerkracht verwijtbaar heeft gehandeld waardoor er sprake is van plichtsverzuim. 

Uitspraak

De commissie geeft aan dat fysiek contact met leerlingen slechts in zeer uitzonderlijke gevallen is toegestaan, bijvoorbeeld als de veiligheid van de leerling in het geding is. Het gedrag van de leraar, met name het kleineren van leerlingen door hen na te doen of belachelijk te maken, wordt onprofessioneel en onacceptabel genoemd! Ten aanzien van het terugkerend fysieke optreden concludeert de commissie dat de leraar impulsief handelt en onvoldoende in staat is de-escalerend op te treden.

Op de vraag of het plichtsverzuim ook voldoende ernstig is om de disciplinaire maatregel te rechtvaardigen, oordeelt de commissie echter negatief. Het herhaaldelijk fysiek optreden wordt als disfunctioneren gezien. Vaste jurisprudentie is dat bij disfunctioneren er geen verwijtbaarheid wordt aangenomen. ‘In dergelijke omstandigheden ligt het meer voor de hand dat de werkgever de werknemer begeleidt in een verbetertraject’, aldus de commissie in haar uitspraak.

Disfunctioneren en plichtsverzuim

Uit bestudering van de uitspraken van de commissie wordt duidelijk dat de commissie zeer geregeld werknemers in het gelijk stelt in zaken waarbij er sprake is van disfunctioneren én plichtsverzuim. Het risico bestaat dan zeker dat wat de werkgever als verwijtbaar beoordeelt, door de commissie wordt gezien als onderdeel van het disfunctioneren en niet als plichtsverzuim.

Binnen de systematiek van het disfunctioneren is een schriftelijke waarschuwing een passender instrument om vast te leggen welk gedrag voor de werkgever onacceptabel is. Dit is weliswaar een lichtere maatregel maar de werkgever loopt dan niet het risico van een beroepsprocedure, want tegen een waarschuwing kan geen beroep worden aangetekend.

De landelijke Commissie van beroep funderend onderwijs heeft in januari 2021 uitspraak gedaan over de schriftelijke berisping die was opgelegd aan een leraar in het basisonderwijs, nr. 109513. De Commissie van Beroep funderend onderwijs wordt in stand gehouden door de Stichting Onderwijsgeschillen waar ook de uitspraken gepubliceerd worden.

Bij de Juridische Helpdesk kun je als lid van de Vereniging PO-Raad of namens een van de leden, terecht voor vragen op het gebied van arbeidsvoorwaarden, personeelsbeleid, bekostiging, huisvesting, medezeggenschap en hoofdlijnen van het onderwijsbeleid. Stel een vraag via de pagina van de Juridische helpdesk op mijnporaad.nl (na inlog in het ledenportaal).