Rekentool NPO-werkgeverslasten en werkloosheidkosten

Hoe kun je extra personeel inzetten voor het uitvoeren van jouw NPO-schoolplannen zonder na afloop met onverwachte kosten te zitten? De PO-Raad ontwikkelde in samenwerking met o.a. het Participatiefonds een rekentool die je inzicht geeft in de werkgeverslasten tijdens de NPO-periode en de kosten van transitievergoedingen en mogelijke werkloosheidskosten na afloop.  

Veel schoolbesturen zullen de komende twee jaar extra personeel inschakelen om hun voor het Nationaal Onderwijs Programma (NPO) gekozen interventies te kunnen uitvoeren. Voor wie dat wenselijk en mogelijk is, is het zaak nu al na te gaan of zij deze medewerkers over twee jaar kunnen laten indalen in hun basisformatie of als invaller met een contract (daarover meer onder het kopje  Strategisch HR-beleid en goed financieel beleid). 

Het klinkt vreemd in deze tijden van lerarentekort, maar we kunnen de ogen niet sluiten voor het feit dat in augustus 2023, na afloop van het NPO, van veel medewerkers het tijdelijk contract afloopt. Werkloosheid leidt tot kosten voor individuele besturen en voor de sector (als collectief). Dat roept bij veel besturen de vraag op hoe moet worden omgegaan met de werkloosheidskosten van het personeel dat nu ingezet wordt op tijdelijk beschikbare middelen.  

Reserve  

Onder andere de PO-Raad heeft met het ministerie van OCW overleg gevoerd over een oplossing. De uitkomst is dat het mogelijk is om voor toekomstige werkloosheidskosten een voorziening en/of een (bestemmings-)reserve op te nemen.   

Bij werkloosheid komen verschillende kosten kijken die voor rekening van het schoolbestuur komen:  

  • De transitievergoeding  

  • Eventuele uitkeringen (wettelijk en bovenwettelijk)  
    - De eigen bijdrage daarin die ontstaat door de invoering van de nieuwe verevening van het Participatiefonds (PF)  
    De eventuele verhoging van de premie van het PF  

Handreiking en tool 

De PO Raad schreef een handreiking voor de inzet van extra NPO-personeel en publiceert hier (scroll naar beneden) in samenwerking met o.a. het Participatiefonds een rekentool die je helpt zicht te krijgen op de werkgeverslasten tijdens de NPO -periode en de mogelijke werkloosheidskosten na afloop. De tool is bruikbaar op meerdere momenten en voor meerdere doeleinden.  

De rekentool is inzetbaar voor 

Scholen en schoolbesturen:  

  • Het begroten van de kosten van inzet van verschillende categorieën (OP en OOP) personeel wanneer nog onduidelijk is welke mensen benoemd worden, op basis van:  
    - Een nieuw tijdelijk dienstverband vanuit de NPO-middelen;  
    Een tijdelijke uitbreiding vanuit de NPO middelen van het contract van een medewerker die al in dienst is;  

  • Het uitbetalen van (verlof)uren aan een medewerker die reeds in dienst is en tijdens vakantie(s) doorwerkt.  

Het begroten wordt vergemakkelijkt omdat je bij de begroting kan uitgegaan van ‘maatmensen’. Zo kan de tool bijvoorbeeld op 1 regel de kosten uitrekenen van de inzet van 10 leerkrachten L10 regel 3 of de inzet van 8 onderwijsassistenten schaal 6 regel 5.  

  • Het berekenen van de verwachte werkgeverskosten en werkloosheidskosten van inzet van individuele werknemers nadat deze benoemd zijn op de NPO middelen op basis van één van de hierboven aangegeven manieren. Daarvoor is het belangrijk de gegevens per medewerker in te vullen omdat alle variabelen van invloed zijn op de berekening van de werkloosheidskosten.  
    Je kunt de tool dan ook gebruiken om de voorziening voor kosten van de verschuldigde transitievergoedingen te berekenen en om de hoogte van de voorziening/bestemmingsreserve voor de werkloosheidskosten te bepalen die het Participatiefonds in rekening brengt (arbeidsovereenkomsten gesloten in het kader van NPO eindigen op/na 1 augustus 2023. Op dat moment is naar alle waarschijnlijkheid het nieuwe reglement in werking getreden met als gevolg dat 50% van deze kosten voor rekening van het schoolbestuur komen). Of hier al dan niet sprake is van een voorziening wordt in het najaar besproken in de werkgroep RJ660.   

De sector primair onderwijs:  

Stijgt de werkloosheid, dan stijgt ook de premie van het Participatiefonds. Deze kosten komen volledig voor rekening van de schoolbesturen.   

Met de tool en met input uit de sector kunnen we inschatten wat de totale verwachte werkloosheidskosten voor de sector zijn. In overleg met het Participatiefonds kan vervolgens worden bepaald wat dat betekent voor de hoogte van de premie. De PO-Raad vindt dat ook deze meer indirecte kosten uit de NPO-middelen gedekt moeten kunnen worden en adviseert schoolbesturen hiermee rekening te houden bij het bepalen van een bestemmingsreserve NPO. We zullen op basis van schattingen en in samenspraak met het PF een advies hierover geven.  

Strategisch HR-beleid en goed financieel beleid  

De PO Raad adviseert scholen en schoolbesturen nu al vooruit te kijken naar de mogelijke formatie na 1 augustus 2023: Strategisch HR-beleid en goed financieel beleid zijn daarvoor belangrijk. Daarbij zou het een tweesnijdend zwaard zijn als het lukt om mensen die nu een uitkering hebben en graag weer aan de slag willen, terug de sector in te halen. En gezien het oplopende lerarentekort, zou het geweldig zijn als mensen die nu worden aangetrokken behouden blijven voor het onderwijs. Het is ook een opdracht voor de sector om dat effect zoveel mogelijk te bereiken.  

Kun je mensen die via NPO-middelen zijn aangetrokken straks laten indalen in de basisformatie of als invaller met een contract? Zijn er schoolbesturen in jouw omgeving die nog mensen kunnen gebruiken? Kun jij jouw tijdelijke NPO-mensen aan een baan helpen bij een school van een andere stichting? Kortom: kun jij het lerarentekort een klein beetje verminderen? 

Wie zicht heeft op de ontwikkeling van financiële ruimte als gevolg van groei of krimp, het natuurlijk verloop kan inschatten en rekening houdt met een percentage onverwacht natuurlijk verloop (op basis van ervaringscijfers van het bestuur), kan mogelijke werkloosheidskosten verlagen. Daarom is in de tool een mogelijkheid ingebouwd om voor bepaalde medewerkers de werkloosheidskosten niet te berekenen of om de kans op werkloosheidskosten, die standaard wordt gevuld vanuit ervaringsgegevens van het Participatiefonds, naar beneden bij te stellen (inschatting bestuur).   

Het PF ondersteunt bij de werkhervatting van mensen die momenteel een uitkering ontvangen vanuit het Participatiefonds. Hier zijn, naast leraren die gewoon kunnen draaien in het team, ook mensen bij die bijvoorbeeld geen groepsverantwoordelijkheid meer willen of kunnen dragen, maar wel met kleine groepjes kinderen een mooie bijdrage leveren aan het terugdringen van de achterstanden zonder dat schoolbesturen daarbij grote risico’s lopen op werkloosheidskosten.  

Dit rekenmodel tot stand gekomen in samenwerking met o.a. het Participatiefonds. Wil je een individuele berekening? Neem dan contact op met de regiocoördinatoren van het VfPf.

Uitleg

Op het eerste tabblad van de rekentool staat uitgelegd hoe je het model gebruikt en in de tool zijn een aantal voorbeeldregels gevuld. In september 2021 organiseert de PO Raad nog een webinar waarin we nader ingaan op deze tool in relatie tot het belang van strategisch HR- beleid en meerjaren-financieel beleid. Houd daarvoor onze agenda in de gaten. 

Instrumenten