(Cito) eindtoets basisonderwijs leidt door externe druk tot perversiteit

26-01-2012

Kete Kervezee, voorzitter van de PO-Raad, onderschrijft het advies Tegenkracht organiseren. Lessen uit de kredietcrisis dat de RMO (Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling) dinsdag 24 januari presenteerde . De RMO betoogt hierin dat de omslag van productieve werkwijzen naar perverse uitkomsten, die zo kenmerkend is voor de kredietcrisis, in alle maatschappelijke sectoren voorkomt. Het advies trekt een parallel tussen de financiële sector en andere maatschappelijke sectoren, waaronder het onderwijs.

Een van de cases die in het advies wordt uitgelicht is de 'eindtoets basisonderwijs (de CITO-eindtoets) binnen het primair onderwijs. De RMO stelt vast dat dit instrument meer en meer van emancipatiemiddel verworden is tot een situatie waarbij leerlingen en scholen tot een score worden gereduceerd. Omdat de opdracht van een school breder is dan wat de toets meet, maar aan het meetbare deel van deze toets door allerlei belangengroepen het meeste waarde wordt gehecht, ontstaat een pervers effect.

Kete Kervezee, die bij de presentatie als coreferent optrad, gaf aan het zeer aan te bevelen om mechanismen binnen verschillende maatschappelijke sectoren met elkaar te vergelijken, en naar achterliggende oorzaken te speuren. "Maar", zo zei zij, "dan blijkt ook dat de vergelijking niet in alle opzichten opgaat. Daar waar bij de bonuscultuur in de financiële wereld de perversiteit van binnenuit is ontstaan (het eigen gewin kon dominant worden over de maatschappelijke opdracht) geldt voor de cito-eindtoets dat ongewenste effecten van buitenaf ontstaan: het selectiegedrag van VO-scholen, druk van ouders, een toezichthouder die het meetbare als maat der dingen neemt."

Ook gaf Kete Kervezee aan het eens te zijn met de conclusie van de RMO dat je moet zoeken naar balans en dat je tegenkrachten moet organiseren. Haar boodschap luidde: zorg dat het maatschappelijke, externe doel – goed onderwijs voor elk kind - dominant blijft als je met je vingers aan de beleidsknoppen zit. Pas op met het sturen op output op de korte termijn: "Het gaat om de outcome na 20 jaar onderwijs. Biedt besturen en hun scholen ruimte en vertrouwen om hun brede opdracht invulling te geven, waarbij zij verantwoording afleggen aan de maatschappelijke omgeving . Het gaat om het organiseren van tegenspraak. Het investeren in het reflectief vermogen van de professionals in alle geledingen vormt de beste tegenkracht die je kan organiseren. "

Laatst gewijzigd: 
donderdag 26 januari 2012

Nieuwscategorieën