"Het begint bij de individuele leerlingen"

,,Het begint bij de individuele leerlingen. Gedragsdeskundigen bepalen per leerling het ontwikkelingsdoel en op basis van een handelingsplan wordt toegewerkt naar het beoogde resultaat." Nanneke de Bruijn, manager onderwijs en Lilian van Amelsvoort, beleidsmedewerker P&O vertellen hoe Mytylschool Gabriël in ’s Hertogenbosch zicht houdt op de kwaliteit van de leraren. Lesobservaties vormen daarbij de basis voor een goed gesprek over iemands ontwikkeling.

Nanneke de Bruijn en Lilian van Amelsvoort van Mytylschool Gabriel

,,De individueel begeleider zet op basis van een handelingsplan gezamenlijke ontwikkelingsplannen uit per leerjaar/ leerroute. Eén keer per acht weken is er een leerroutebespreking waarin we alles evalueren, inclusief het functioneren van de leerkracht. Input voor deze evaluatie komt van de gedragsdeskundigen, de IB-er – die ook klassenbezoeken aflegt-  en het management. Voor nieuwe leraren organiseren we begeleiding op specifieke domeinen en gezamenlijke bijeenkomsten. Ook krijgen zij allemaal een ‘maatje’ (een collega) die dient als vraagbaak en om ervaringen mee te delen."

Sinds 3 jaar maakt Mytylschool Gabriël hierbij gebruik van een zelf ontwikkeld competentieprofiel. ,,Dat is gebaseerd op het bekwaamheidsdossier, aangevuld met een aantal competenties die passen bij onze leerlingen en de missie van de school. Omdat de competenties heel concreet zijn uitgewerkt, spreken we dezelfde taal en zijn er geen interpretatiefouten omdat het gaat om concreet gedrag. Het geeft mensen een duidelijk beeld wat er van hen wordt verwacht. Het profiel is ook uitgewerkt voor onderwijsassistenten."

De rol van observatie instrumenten

De Bruijn en Van Amelsvoort vertellen: ,,Ons competentieprofiel kent drie niveaus: startende leerkracht, ervaren leerkracht en excellente leerkracht. Dat laatste niveau heeft een relatie met LC leerkrachten. Dat betekent dat leerkrachten zich hebben gespecialiseerd en hun kennis binnen de organisatie, maar ook extern, kunnen overdragen. Niet iedereen die excellente leraar is, wil en kan ook een LC functie krijgen. Functies moeten beschikbaar zijn en hierop moeten mensen in zo’n geval gewoon solliciteren."

,,De competenties zijn uitgewerkt naar waarneembare gedragsindicatoren per niveau. Dat leidt tot veel indicatoren. Per schooljaar worden daarom accenten gelegd. Deze zijn soms gerelateerd aan onderwijskundige vernieuwingen (zoals bijvoorbeeld de recente introductie van het directe instructiemodel) of aan geconstateerde ontwikkelpunten in de organisatie. Ook kunnen individuele accenten worden gelegd."

Reflectie op het eigen functioneren

,,Ter voorbereiding op een functioneringsgesprek vragen we de leraar zichzelf te scoren op de afgesproken competenties/ indicatoren.  Daardoor stimuleer je de reflectie op het eigen functioneren. In het kader van functionerings- en beoordelingsgesprekken komt de manager onderwijs ook kijken in de klas. Deze vult na het bezoek en overleg met de gedragsdeskundige en de ib-er (die ook hun input geven) eveneens de lijst in. Deze beide lijsten worden in het functioneringsgesprek naast elkaar gelegd en dienen als basis voor het gesprek. Het is prettig dat je daardoor het gesprek heel concreet kan maken en je kunt focussen op zichtbaar gedrag, waargenomen vanuit verschillende perspectieven."

,,Het is een ontwikkelinstrument, een stimulans om een goed gesprek op gang te brengen over ontwikkeling. Als iemand niet functioneert grijp je eerder in, dan wacht je niet tot een klassenbezoek in het kader van een functionerings- of beoordelingsgesprek. Door onze evaluaties hebben we daar snel zicht op."

De Bruijn en Van Amelsvoort schalen de individuele resultaten op naar schoolniveau: ,,Hierdoor kun je de zwakke plekken in de organisatie rond professionalisering zien en aanpakken. In de toekomst willen we het profiel ook gebruiken om te gaan werken met 360 graden feedback."

Wat is voor jullie de betekenis van een ‘beproefd’ observatie instrument, zoals in de cao is afgesproken?

,,We hebben dit instrument zelf ontwikkeld. We hebben er differentiaties in aangebracht op basis van de leerroutes waarmee wij werken en we kunnen het gemakkelijk actualiseren. We verbeteren het steeds op basis van de ervaringen", aldus De Bruijn en Van Amelsvoort.

"Het ontwikkelde toetsingskader van de PO-Raad gaan we zeker gebruiken om de kwaliteit van ons instrument beter te borgen, zodat we kunnen werken aan een beproefd instrument."

Wat levert het gebruik van een observatie-instrument op?

,,Doordat we er gericht mee werken is het geen vinklijst maar echt de basis van een goed gesprek over iemand zijn ontwikkeling. Heel concreet op grond van voorbeeldgedrag. Omdat beide partijen het invullen, zet het aan tot nadenken en heb je een gelijkwaardige startpositie in het gesprek. De subjectiviteit haal je er daarmee uit."

Mytylschool Gabriël

De Mytylschool Gabriël is een éénpitter met 226 leerlingen, waarvan er 70 op het voortgezet speciaal onderwijs zitten. Er worden drie uitstroomrichtingen verzorgd: een route naar regulier vervolgonderwijs, een route naar arbeid en een naar dagbesteding. Er zijn 21 groepen met 40 docenten, waarvan ongeveer de helft een master Special Educational Needs heeft. De mytylschool verzorgt ook externe dienstverlening naar reguliere scholen in het kader van passend onderwijs. Sinds 2012 is nieuwbouw gerealiseerd, waarvoor in 2013 de Scholenbouwprijs werd gewonnen. In het nieuwe gebouw worden onderwijs, revalidatie, zorg, therapie en specialistische opvang aangeboden door verschillende instellingen. Zij wisselen met elkaar kennis en expertise uit in Atlent, het kinderexpertisecentrum voor kinderen met een beperking.

Laatst gewijzigd: 
dinsdag 29 november 2016