‘Komend jaar staat in het teken van verkiezingen en de Grote Vragen’

Dit schooljaar was een aaneenschakeling van turbulente periodes, zegt Rinda den Besten terugblikkend. De sector worstelde met ingewikkelde kwesties en zette ‘stoere stappen’. Wát er ook speelde, zag Anko van Hoepen, het draaide áltijd om onderwijskwaliteit. En dat blijft ook de rode draad in het komende schooljaar, voorzien ze. Den Besten: ,,Het komend jaar staat in het teken van de verkiezingen en de grote vragen.”

Dit bleef Den Besten bij: Het was de week van 16 maart, de scholen waren gesloten en iedereen zat vol vragen. En toen twitterde één van onze leden #wijkunnendit. ,,Dat vond ik zó positief. Zo optimistisch en ambitieus. Hup, mouwen opstropen en aan de slag. #wijkunnendit is een mooie samenvatting van hoe de sector het gedaan heeft.”

De voorzitter noemt het schooljaar 2019/2020 een 'aaneenschakeling van turbulente periodes'.  In januari, toen was het een week of twee rustig. Het najaar werd gedomineerd door aanvankelijk geklapte cao-onderhandelingen en landelijke onderwijsstakingen. Dat bracht de nodige dynamiek teweeg binnen de vereniging. Toch kijkt Den Besten daar niet met een slecht gevoel op terug. ,,We zijn als vereniging sterker uit die periode gekomen. Het was nodig met elkaar door te praten, we hebben lessen geleerd… dat was op zijn eigen manier ook wel weer goed.”

,,Ten diepste draaien al die zaken voor mij om de zorg om de kwaliteit van onderwijs in de volle breedte”, zegt vicevoorzitter Van Hoepen. ,,Of je je nu zorgen maakt om de werkdruk, salarissen, het lerarentekort of schoolgebouwen, dat zijn allemaal voorwaarden om goed onderwijs te kunnen geven aan álle kinderen.”

De vereniging als sluis

En in februari kwam Corona. CU-voorman Gert-Jan Segers deed daarover een uitspraak die Van Hoepen raakte: De coronatijd is een contrastvloeistof in de samenleving. Van Hoepen: ,,Ineens wordt zichtbaar waar het goed gaat en waar het beter moet.” Kinderen in kwetsbare posities kwamen nog veel meer op achterstand te staan, doordat er geen rustige thuissituatie was, geen computer, geen internet, geen hulp, geen contact.

Beide bestuurders zijn diep onder de indruk wat de scholen in de maanden van thuisonderwijs en de voorzichtige heropening voor elkaar boksten. ,,Ik ben ongelofelijk trots op de sector”, zegt Den Besten. ,,En trouwens ook op ons bureau. Er is snoeihard gewerkt. Als PO-Raad kwamen we in een totaal andere tak van sport terecht. We moesten nadenken over protocollen, maatregelen, hoeveel vrijheid hebben we nodig als sector en waar willen we duidelijke lijnen van het OMT? We vormden continu de sluis van al dat landelijke geweld naar wat er in de sector gebeurde. En andersom. Ik ervaarde dat we hier als vereniging echt van meerwaarde waren voor onze leden.”

Glashelder werd, zegt Den Besten, hoe cruciaal onderwijs en kinderopvang zijn. Dat het hele land ontregeld raakt als die twee sluiten. ,,Maar ook: Hoeveel verantwoordelijkheid er op onze schouders rust om onderwijs en noodopvang goed te regelen.”

Grote verbondenheid

Bij leden op bezoek gaan, was van de één op de andere dag niet meer mogelijk. Maar waar hoewel fysieke afstand ontstond, sprak Van Hoepen meer leden dan ooit. ,,We hebben met zóveel mensen gezoomd, organiseerden webinars, kregen appjes, belletjes, mailtjes…. We spraken heel wat leden die vanwege afstand of schaal normaal niet betrokken zijn. Die interactie via online kanalen, hoop ik in de toekomst door te trekken.”

Aan de webinars die de PO-Raad organiseerde, namen honderden leden deel. Den Besten: ,,Het toont de enorme betrokkenheid bij de sector. En ook: de beweging die op gang kwam.”

Onderwijskwaliteit is de kern

Van Hoepen hoopt dat de sector deze daadkracht ook vasthoudt als het aankomt op het versterken van de onderwijskwaliteit. Want die actiemodus mist hij op bepaalde momenten. Bijvoorbeeld waar onze onderwijsresultaten dalen en de kansenongelijkheid groeit. ,,We zien al een aantal jaar een gestage daling en er wordt lauw op gereageerd. We komen niet verder dan dat onderwijs zoveel meer is dan lezen en rekenen. Dan dat we het gemiddeld toch wel prima doen. Allemaal waar, maar de basis moet óveral op orde zijn. Op elke school, dat is ononderhandelbaar.”

Onlangs nog verschenen er schokkende cijfers over laaggeletterdheid. Van Hoepen: ,,Grote aantallen kinderen dreigen niet optimaal te kunnen functioneren in de samenleving. Dat is een opgave waar we gezamenlijk voor staan als samenleving.” In het rapport Lees!, roepen de Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur op tot een leesoffensief. ,,We moeten sámen optrekken, dit is niet een opdracht voor alleen het onderwijs, maar ook voor bibliotheken, ouders, pedagogisch medewerkers in de kinderopvang. Bovendien ligt er een belangrijke rol voor de politiek.”

Het verheugde Van Hoepen die samenwerking dit jaar op andere fronten te zien. ,,Sivon is een prachtig voorbeeld van hoe de sector zijn verantwoordelijkheid neemt. Een coöperatie waarvoor de coronacrisis als een vliegwiel functioneerde. Ik hoop meer samenwerking tussen onze sector en andere partijen, op andere terreinen te zien ontwikkelen. Daar ligt ook een rol voor de PO-Raad.”

Een stoere stap

Over daadkracht gesproken, de vicevoorzitter vindt het nagenoeg unanieme ‘ja’ tegen de benchmark po/vo, tijdens de ALV van afgelopen november, een hoogtepunt. ,,Het feit dat we gezegd hebben: we nemen verantwoordelijkheid het eerlijke verhaal zelf te vertellen.”

Den Besten noemt het een ‘stoere stap’. Haar termijn als voorzitter loopt eind volgend schooljaar af, dus ze kijkt ook wat terug. ,,Bij mijn aantreden vond ik deze sector een club van heel lang praten en weinig actie. Maar we zijn ontzettend gegroeid en die benchmark, die in november gelanceerd wordt, is daar een voorbeeld van. Die staat voor transparantie, leren van elkaar, als sector actief je eigen verhaal vertellen. Dit is wat een krachtige vereniging voor elkaar kan krijgen als we met elkaar de mouwen opstropen. Ik hoop dat we het niet-lullen-maar-poetsen van de coronacrisis vasthouden. Want onderwijskwaliteit staat met stip op één als doel voor het nieuwe jaar en dat vereist dat we aan de slag gaan met de Grote Vragen over ons stelsel, professionalisering en onderwijsinhoud.  Een eerste stap zetten we in januari met De Toekomst van ons Onderwijs, de dialoog is begonnen. De juiste voorwaarden scheppen voor kwaliteit van onderwijs, dat zal onze inzet zijn voor de verkiezingen.”

Dit najaar zal ook de nieuwe Code Goed Bestuur gepresenteerd worden waarin kwaliteit en de maatschappelijke opdracht centraal staan. Van Hoepen: ,,Ik heb vooral veel zin in het nieuwe schooljaar. Zin om met elkaar weer stappen te zetten. Naar meer professionaliteit. Naar laten zien: we hebben onze verantwoordelijkheid genomen, we zijn het vertrouwen waard.”

Laatst gewijzigd: 
dinsdag 7 juli 2020

Nieuwscategorieën