Nota van de stichting Reprorecht

21-06-2010

In deze periode ontvangen scholen de jaarlijkse nota van de stichting Reprorecht. Dit jaar ziet die er wat anders uit dan in de afgelopen jaren. Hieronder treft u een toelichting aan op de achtergrond daarvan.

Wettelijke  auteursrechtelijke bescherming
Schoolbesturen zijn – op grond van de wet – verplicht een bijdrage te betalen aan een aantal in de wet genoemde organisaties, waaronder de Stichting reprorecht. Deze organisatie vertegenwoordigt de belangen van rechthebbenden van auteursrechtelijk beschermt werk.

De Stichting Reprorecht int auteursrechtelijke vergoedingen voor het kopiëren van korte gedeelten uit boeken, tijdschriften en dagbladen. Stichting Reprorecht keert deze vergoedingen jaarlijks uit aan de rechthebbende uitgevers. De uitgevers dienen de helft van de vergoeding aan hun auteurs door te betalen.

In de afgelopen 3 jaar is onderhandeld over het vernieuwen van een aantal afspraken met de Stichting Reprorecht. Het ging daarbij over de tarieven voor scholen voor het maken van kopieën. In eerste instantie hebben gesprekken plaatsgevonden tussen de besturenorganisaties, de VO-Raad en de Stichting Reprorecht. In de loop van 2009 hebben de besturenorganisaties deze taak aan de PO-Raad overgedragen.

Historische ontwikkelingen
Alvorens op de afspraken zelf in te gaan is het goed kort iets over de achtergrond en de historie te zeggen.

Op grond van de wet zijn allerlei instellingen – waaronder scholen - verplicht aan de Stichting Reprorecht een vergoeding te betalen voor het maken van kopieën. In de wet is tevens het tarief vastgesteld. Het is dus geen vraag óf scholen al dan niet een vergoeding moeten betalen. Alleen als een school geen enkele kopie zou maken hoeft dat niet. Zij moeten dat dan wel kunnen aantonen. Begin jaren 90 zijn er op basis van een destijds uitgevoerd onderzoek naar het kopieer gedrag van scholen afspraken gemaakt tussen de besturenorganisaties en de stichting reprorecht. Op basis van dit onderzoek was een tarief vastgesteld dat de scholen aan de stichting moesten betalen.

In al die jaren zijn de tarieven niet aangepast. De Stichting Reprorecht heeft in 2007 de besturenorganisaties benaderd met de bedoeling een nieuw onderzoek te laten uitvoeren.

Het onderzoek
Voor dit onderzoek zijn gegevens verzameld op basis van een accespanel van TNS NIPO. Uit dit panel zijn leerlingen en docenten geselecteerd. Deze deelnemers hebben een week lang alle kopieën die zijn maakten, dan wel via de school kregen geregistreerd. Daarnaast is aan directies van scholen in het VO en PO gevraagd gegevens te verstrekken over het jaarlijks aantal kopieën, personeelleden, kopieermachines en leerlingen. Vervolgens is aan leerlingen en docenten gevraagd om gedurende een week de losse kopieën en digitale informatie bij te houden. Hieraan hebben bijna 3000 mensen meegewerkt. Om een goed beeld te krijgen is dit in een periode van een ½ jaar 4 x gedaan.

Aldus was men in staat vast te stellen om welk jaarvolume aan kopieën het feitelijk ging.

In het onderwijs is niet alles auteursrechtelijk beschermd. Dit is in de wet geregeld.

Grosso modo komt het erop neer dat boeken, tijdschriften, kranten en knipselkranten auteursrechtelijk beschermd zijn. De rest is dat niet.

In het basisonderwijs worden jaarlijks 1.195.798.000 kopieën gemaakt In het Sbao is dat 38.940.000. 14 % daarvan is auteursrechtelijk beschermd, ofwel 167.412.000 respectievelijk 6.230.000.

Vergeleken met een eerder onderzoek uit 2001 (dat niet heeft geleid tot aanpassing van de afspraken) zien we een forse toename van het aantal gemaakte kopieën per leerling. In 2001 was dat 571 kopieën. Nu ligt dat aantal op 750 kopieën per leerling.

De financiën
De VO-Raad, de PO-Raad en de Stichting Reprorecht hebben een nieuwe collectieve afkoopregeling afgesproken op basis van de onderzoeksgegevens.

De PO-Raad heeft daarbij een korting bedongen. Scholen betalen in de collectieve regeling structureel aanzienlijk minder dan wanneer zij individueel tot overeenstemming zouden moeten komen.

 PeriodeKorting Bedrag p/leerling po per jaar 
 2009 50%  €0,53 
 2010 40% €0,63
 2011 en verder 35% €0,68

 

Omdat scholen gezien het feitelijke kopieergedrag jarenlang een relatief laag bedrag betaalden, zijn de nieuwe bedragen ondanks de korting toch hoger. De

hogere kortingspercentages in de beginjaren maken de overgang minder groot. Daarnaast is afgesproken (vanwege de relatief late facturering) dat het factuurbedrag van de factuur voor het jaar 2009 is gebaseerd op hetzelfde bedrag per leerling als werd gehanteerd op grond van de oude regeling. In oktober 2010 ontvangt u een aanvullende factuur voor het gemeten toegenomen gebruik. In maart 2011 ontvangt u de factuur voor 2010. Vanaf oktober 2011 worden alle onderwijsinstellingen zoals gebruikelijk weer jaarlijks in oktober gefactureerd. Stichting Reprorecht betrekt de leerling-gegevens bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (voorheen Cfi), een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur.

In de nieuwe regeling is digitaal kopiëren nog niet opgenomen. Hierover wordt de komende tijd nog verder gesproken tussen de betrokken partijen. Als hierover overeenstemming wordt bereikt, kan ook digitaal gebruik van werken waarop auteursrecht rust in deze regeling worden opgenomen.

Voor de volledigheid wordt nog opgemerkt dat ook de tarieven zelf wettelijk vastgesteld (Staatsblad 2002, 574; Besluit van 27 november 2002) zijn op € 0,011 per kopie voor gebruik in het niet-wetenschappelijk onderwijs

Voordeel voor de scholen
Ervan uitgaande dat scholen wettelijk verplicht zijn een eveneens - wettelijk vastgelegde – vergoeding te betalen hebben de gemaakte afspraken tot gevolg dat een fikse korting wordt verkregen, en dat de verhoging van de vergoedingen geleidelijk ingaat.

Daarnaast betekent het dat scholen geen eigen overleg hoeven te voeren met reprorecht.

Het staat scholen overigens vrij een eigen afspraak te maken met Reprorecht. Ook indien scholen geen auteursrechtelijk beschermd werk kopiëren kan dat aan de Stichting reprorecht worden gemeld. In die situatie behoeft geen bijdrage te worden betaald.

Meer informatie: Gertjan van Midden 

Laatst gewijzigd: 
dinsdag 2 juli 2013

Trefwoorden

Nieuwscategorieën