PO-Raad deelt visie Onderwijsraad voor richtingvrije planning

10-04-2012

De PO-Raad kan zich in het algemeen goed vinden in de aanbevelingen van Onderwijsraad in zijn advies 'Artikel 23 Grondwet in maatschappelijk perspectief'. De PO-Raad vindt het belangrijk dat de Onderwijsraad vasthoudt aan het duale bestel en nadruk legt bij de kwaliteit van het onderwijs. Met een richtingvrije planning komt er meer ruimte voor diversiteit. De PO-Raad zal de details van het advies de komende tijd met haar leden en de profielorganisaties bespreken.

Op donderdag 5 april presenteerde de Onderwijsraad zijn interpretatie van Artikel 23 van de Grondwet. De Onderwijsraad ziet geen aanleiding of noodzaak om het grondwetsartikel te wijzigen of aan te passen. Wel is een moderne uitleg van het artikel op zijn plaats door enkele basisbeginselen ruimer te interpreteren. Het gaat dan met name om de kwaliteit van het onderwijs en de diversiteit van het stelsel.

Openbaar en bijzonder

De Onderwijsraad beschrijft de waarde van het duale stelsel onder meer door aan te geven wat we missen als het er niet zou zijn. "Een stelsel met alleen (bekostigde)openbare scholen zou afbreuk doen aan de keuzevrijheid van ouders en hen verhinderen om hun kinderen onderwijs te laten volgen aan een school die complementair is aan hun specifieke opvattingen over opvoeding. En wie alleen voor bijzondere scholen pleit, moet accepteren dat deze scholen dan de huidige functies van het openbaar onderwijs moeten overnemen, te weten: algemene toegankelijkheid en gelijke behandeling van naar religie of levensovertuiging verschillende groeperingen." De raad stelt daarop het volgende: "Via het openbaar onderwijs voldoet ons stelsel aan de internationaalrechtelijke eis van toegankelijkheid van onderwijsvoorzieningen. Openbare scholen sanctioneren feitelijk de diversiteit en eigenheid van het bijzonder onderwijs. Een duaal bestel garandeert al met al de meest basale vorm van variëteit in het stelsel." De PO-Raad deelt deze visie.

Onderwijskwaliteit

De Onderwijsraad concludeert dat de kwaliteit van het onderwijs centraler is komen te staan in het overheidsbeleid. De raad acht het in dit tijdsgewricht proportioneel dat het overheidsbeleid en de wetgeving in de deugdelijkheidseisen aspecten van kwaliteit en leeropbrengsten opneemt. Dit tegen de achtergrond dat de kansen en de ontwikkeling van individuen en de (economische) samenleving als geheel sterk samenhangen met de kwaliteit van het onderwijs.

Deze nieuwe eisen moeten volgens de raad zo veel mogelijk zijn gebaseerd op objectieve wettelijke normen op hoofdlijnen. In bijzondere omstandigheden kan van de eis van strikte objectiviteit worden afgeweken zoals bij de burgerschapsbepaling in de diverse onderwijswetten. Het moet dan echter gaan om minimumnormen die worden gecompenseerd door procedurele maatstaven zoals bij de totstandkoming van kerndoelen en er moet sprake zijn van een adequate rechtsbescherming. De PO-Raad kan zich in deze uitgangspunten en richtlijnen van de Onderwijsraad vinden.

Richtingvrije planning

De Onderwijsraad stelt vast dat het systeem van schoolstichting niet meer van deze tijd is en herhaald zijn pleidooi uit 1996 voor een richtingvrije planning: "een systeem waarin het begrip richting geen rol meer speelt bij de stichting van scholen". In de jaren na de grondwetswijziging van 1917 tot aan de dertiger jaren van de vorige eeuw was de systematiek al een keer eerder gebaseerd op richtingvrije planning.
De vigerende systematiek sluit niet meer aan bij de huidige complexiteit van de samenleving en geeft zelfs aanleiding tot oneigenlijke toepassing om de beperkingen te omzeilen. De raad stelt dat de systematiek goed fungeerde in de verzuilde samenleving maar die is vervaagd. Als teken daarvan wijst de raad ook op het ontstaan van de PO-Raad en de VO-raad in het funderend onderwijs.

De raad ziet geen heil in een uitbreiding van het begrip richting met bij voorbeeld pedagogische visies. Door uitbreiding van het begrip richting neemt de toetsende rol van de overheid navenant toe. Dat compliceert de rol van de neutrale overheid alleen maar verder. Die weg moet volgens de raad niet worden bewandeld.

In zijn advies doet de raad voorstellen voor een betrouwbare en doelmatige uitvoering van een systeem voor richtingvrije planning. Hij geeft daarmee tevens antwoord op de bezwaren die de Raad van State destijds had geuit ten aanzien van de eerdere plannen. In het voorgestelde systeem staan ouderverklaringen centraal. De PO-Raad kan zich op hoofdlijnen vinden in de voorstellen van de Onderwijsraad op dit punt.

Laatst gewijzigd: 
dinsdag 10 april 2012

Nieuwscategorieën