Waar we heen willen…

Ieder schoolbestuur in Nederland weet wat haar organisatie nodig heeft om de motor te laten draaien. Schoolbesturen creëren de ruimte en voorwaarden die de mensen in school nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Ze waarborgen ontwikkeling van de hele organisatie en zorgen ervoor dat intern iedereen hierbij betrokken is: van bestuur tot schoolleider tot leraar. Vanzelfsprekend betrekken ze hierbij ook het intern toezicht en medezeggenschap. De Code Goed bestuur is hun spiegel, de zelfevaluatie hun spiegelbeeld. Die houden ze vervolgens naast de kritische feedback die zij krijgen uit bestuurlijke visitaties, zodat ze hun organisatie steeds weer verder kunnen professionaliseren. Daarbij hebben ze oog voor de lokale situatie en gaan ze steeds het gesprek aan met hun omgeving. Waar het nodig is om de onderwijskwaliteit op peil te houden, of te verbeteren, werken besturen samen. Ook als dit het einde betekent van een van de organisaties. Besturen geven zelf het goede voorbeeld, verantwoorden zich proactief en spreken andere besturen aan wanneer dit nodig is.

Waar we staan

De onderwijssector draagt zelf zorg voor goed onderwijs. Die overtuiging raakt meer en meer ingebed in de samenleving. Om hierin succesvol te zijn, zijn een passende bekostiging en een overheid meer op afstand essentieel. Die voorwaarden zijn nog niet op orde, maar beweging is er wel. Hoewel het niet altijd lukt – getuige incidentenpolitiek – zien we een overheid die het onderwijs meer vrij probeert te laten. Sinds 1 augustus 2017 begint de Inspectie van het Onderwijs haar toezicht dan ook niet bij individuele scholen, maar bij het schoolbestuur. Dat moet laten zien hoe haar scholen het doen en hoe het haar kwaliteitszorg geregeld heeft.

Schoolbesturen hebben niet alleen oog voor de professionalisering van hun medewerkers, maar ontwikkelen zich ook zelf. Daarmee kunnen ze bewijzen dat de overheid ook daadwerkelijk verder op afstand gezet kán worden omdat ze die verantwoordelijkheid voor goed onderwijs kunnen dragen. Een professioneel schoolbestuur zorgt zelf voor zijn eigen professionalisering, stelde de commissie Meurs in 2013. Besturen zoeken daarom naar manieren hoe ze vorm kunnen geven aan de noodzaak zich steeds verder te blijven ontwikkelen.

Hoe kunnen schoolbesturen invulling geven aan hun eigen professionalisering, zo bijdragen aan het ontwikkelen van de sector en laten zien dat zij de verantwoordelijkheid voor goed onderwijs aan kunnen?

Wat ons te doen staat…

Weten hoe het beter kan, begint ermee dat het bestuur weet hoe de zaken er op dit moment voor staan. Zelfevaluaties en bestuurlijke visitaties zijn belangrijke instrumenten om hier zicht op te krijgen. We willen daarom dat alle besturen hiervan gebruik gaan maken. Zo leren ze ook van elkaar wat anders kan. Om zelf de regie op onderwijs in handen te houden en onwenselijke wetten en regels te voorkomen, zal de sector de samenleving meer moeten laten zien wat ze doet met publiek geld. Of een bestuur groot of klein is, is een bewuste keuze. Het maakt weliswaar uit voor wat een bestuur doet en hoe het stuurt op goed onderwijs, een excuus voor verminderde kwaliteit mag het nooit zijn. Vrijblijvendheid past niet meer in deze tijd, zo stelde de monitorcommissie Goed bestuur. Het is de bestuurlijke professionaliteit die onontbeerlijk is om de verantwoordelijkheid voor onderwijskwaliteit te kunnen nemen en de benodigde regie over onderwijs te behouden. Een goed en zelfbewust bestuur heeft een belangrijke sleutel tot goed onderwijs in handen.

Daarom spreken we het volgende af:

Ieder schoolbestuur:

  • heeft een professionaliseringsagenda;
  • zet zelfevaluaties in om kritisch te kijken waar het staat en hoe het zich ontwikkelt;
  • doet mee aan visitaties op bestuursniveau en faciliteert visitaties of audits op schoolniveau;
  • verantwoordt zich actief over zijn eigen kwaliteit en dat van zijn scholen via onder meer jaarverslagen en Scholen op de kaart. Daarmee draagt het ook bij aan verantwoording van de sector als geheel;
  • betrekt zijn intern toezicht, schoolteams en ouders actief bij de organisatie en het beleid in en om de scholen.

De PO-Raad

  • zorgt dat de Code Goed bestuur een goede leidraad blijft en zorgt dat zij hun handelen hieraan kunnen toetsen;
  • ondersteunt schoolbesturen bij hun verantwoording over hun kwaliteit;
  • faciliteert bestuurlijke visitaties en werkt toe naar een gevalideerde systematiek van visiteren;
  • daagt besturen uit zich verder te ontwikkelen;
  • pleit in Den Haag voor een passende bekostiging voor goed onderwijs.

Strategische agenda 2018-2021

Download de strategische agenda