Financiën

Jongetje dat druk bezig is met vraagstukken en omhoog kijkt naar het bord of de leraar

Voldoende bekostiging en het op orde hebben van de financiën is een voorwaarde voor goed onderwijs voor leerlingen. Hoeveel personeel in dienst kan worden genomen, welke lesmethodes worden gebruikt en wanneer deze kunnen worden vervangen, wordt mede bepaald door het geld dat het schoolbestuur beschikbaar heeft. Het schoolbestuur moet daarvoor goed financieel management voeren. Dit houdt ook in dat besturen verplicht zijn te verantwoorden hoe zij de (publieke) middelen hebben besteed.

Wat doet de PO-Raad?

Schoolbesturen zijn ervoor verantwoordelijk dat de kwaliteit van hun onderwijs blijft verbeteren, onder meer door hun bekostiging slim in te zetten. Ze kunnen worden aangesproken op de bereikte resultaten en moeten zich hierover verantwoorden. Om die verantwoordelijkheid te kunnen dragen, moeten ze de ruimte (middelen en beleidsvrijheid) hebben om eigen keuzes te maken.

De PO-Raad wil schoolbesturen in staat stellen die verantwoordelijkheid ook te kunnen nemen. Ze behartigt daarom hun belangen in gesprek met de politiek. Een van de daarbij veel besproken onderwerpen is dat de lasten per leerling in het primair onderwijs al enige jaren harder stijgen dan de baten. De PO-Raad brengt deze afnemende financiële ruimte in politiek Den Haag continu onder de aandacht. 

Schoolbesturen in het primair onderwijs hebben de afgelopen jaren behoorlijke stappen gezet in het professionaliseren van het financieel management. De PO-Raad wil verdere professionalisering stimuleren en ondersteunt schoolbesturen daarbij. Dat doet ze door het organiseren van diverse professionaliseringsactiviteiten.

De PO-Raad onderhoudt verder een toolbox Financiën met daarin instrumenten die schoolbesturen daarbij helpen. Er zijn onder meer tools voor het opstellen van een meerjarenbegroting en voor het inventariseren en evalueren van risico’s. Ook biedt ze goede voorbeelden en publicaties die schoolbesturen bij hun financieel management ondersteunen.

Ambities

De belangrijkste ambitie van de PO-Raad is dat schoolbesturen met goed financieel management optimaal kunnen bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. Zo staat het ook vastgelegd in haar Strategische Beleidsagenda en het Bestuursakkoord. Zij moeten daarvoor in de juiste positie worden gebracht waarbij ze zoveel mogelijk ruimte hebben om zelf keuzes te maken.

Om dat te kunnen bereiken streeft de PO-Raad naar een eenvoudiger bekostigingssysteem dat transparanter, stabieler en zo min mogelijk sturend is. Voor zo veel mogelijk keuzevrijheid is het belangrijk dat de bekostiging van scholen zoveel mogelijk via de lumpsum naar schoolbesturen gaat. Onnodige controle- en verantwoordingslasten wil de PO-Raad verminderen.

Meer weten?

Voor concrete vragen over de financiën in het primair onderwijs kunnen leden van de PO-Raad terecht bij de Helpdesk. Schoolbesturen kunnen ook contact opnemen met beleidsadviseurs Reinier Goedhart en Mark Ruitenbeek.

Laatste nieuws

  • De bekostiging in het primair onderwijs loopt uit de pas met de eisen vanuit de politiek, het onderwijsveld en de samenleving. Dat blijkt uit een onafhankelijk onderzoek naar de financiële situatie van de sector. Aanvullende eisen en ambities zorgen voor hogere kosten die niet gedekt worden door het beschikbare geld. Daarnaast heeft het primair onderwijs te maken met een lerarentekort en een groeiende ontevredenheid over het salaris en werkdruk van leraren.

  • Met enige regelmaat gebeurt het dat scholen met leerlingen die korter dan twee jaar in Nederland zijn achter het net vissen met de aanvraag van aanvullende bekostiging. Zij bellen dan in paniek met de PO-Raad met het verzoek te bemiddelen met DUO of OCW. Helaas kan de PO-Raad meestal weinig anders dan adviseren bezwaar te maken. Het is dus zaak dat scholen zorgvuldiger omgaan met het aanvragen van speciale bekostiging. Adviseur Boudien Bakker licht dit toe.

  • Het Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 is beschikbaar op de website van de Inspectie van het Onderwijs. Deze versie van het protocol wordt in september 2017 als bijlage bij de ministeriële...

Toolbox Financiën

Deze toolbox bevat rekenmodellen die helpen bij financiële bedrijfsvoering.

Achtergrond afbeelding toolbox bestaande uit radarwielen

Kennisgroep Financiën

Netwerk Financiën en huisvesting

Publicaties over Financiën

Hier vindt u brochures en handreikingen over Financiën.

Goede voorbeelden


Goede voorbeelden van het versterken van de koppeling tussen doelen en de inzet van financiele middelen.

Veelgestelde vragen

  • Onze school heeft een huisvestingsreserve gevormd uit de Rijksbekostiging (alleen batige saldi t/m 1-7-2006) en de huisvestingsvergoeding gemeente (bedrag dat de normvergoeding te boven ging bij de bouw). Mogen we dit bedrag investeren in lokalen?

    Dit is wat ons betreft op het randje. Voor de invoering van de lumpsum gold er een minder strenge regel ten aanzien van de investering in huisvesting. Dus als aangetoond kan worden dat deze reserves zijn opgebouwd vóór 1 augustus 2006, geldt er meer vrijheid voor huisvestingsinvesteringen. Het betreft hier echter investeringen voor het realiseren van voorzieningen voor Kinderopvang. De vraag is of dit nog wel onder de ruimere interpretatie van artikel 148 van de WPO valt. De WPO heeft immers alleen betrekking op het PO. Uiteindelijk zal de accountant hier een oordeel over moeten vormen. Ons advies is om de casus daarom met uw accountant bespreken.

  • Mag ik fusiemiddelen bovenschools verdelen of zijn die middelen expliciet voor de fusieschool?

    Deze middelen behoren tot het lumpsumbudget van het schoolbestuur en kunnen vrij besteed worden. Er wordt door het ministerie alleen getoetst of de middelen zijn besteed aan de activiteiten waarvoor de school bekostigd wordt.

  • Devices: huren, leasen of kopen? En hoe zit het met afschrijving?

    Veel scholen willen dat leerlingen in de klas kunnen beschikken over een device - zoals een tablet, Chromebook of laptop - bijvoorbeeld voor het gebruik van digitale leermiddelen of voor samenwerken. Maar als de keuze voor een device eenmaal is gemaakt, ontstaat de volgende vraag: huren, leasen of kopen?

    Doelstelling en kosten op termijn

    2 vragen zijn belangrijk bij de keuze voor huren, leasen of kopen: met welk doel zet je het device in en hoe lang heb je het nodig?

    • huren: relatief de duurste optie. Je kunt een device het beste alleen huren voor korte, verkennende projecten, zoals een pilot van een paar maanden
    • leasen: financieel en praktisch gezien de meest gunstige optie, omdat de leasemaatschappij het beheer en de reparaties op zich neemt. De kosten zijn vooraf bekend. Deze kunnen in sommige gevallen hoger lijken dan bij het kopen van devices, maar dat is afhankelijk van hoeveel beheer en reparatie er nodig is. Bij leasen heeft de school daar geen omkijken naar
    • kopen: alleen een optie als de school bereid is het risico en de kosten van beheer en reparatie zelf op zich te nemen. Doe dit alleen als je dat zelf efficiënter kunt doen dan een leasemaatschappij. Daarnaast kan het een uitdaging zijn om de apparaten na het gebruik weer te verkopen - bij leasen wordt ook dit uit handen genomen

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.