Financiën

Jongetje dat druk bezig is met vraagstukken en omhoog kijkt naar het bord of de leraar

Voldoende bekostiging en het op orde hebben van de financiën is een voorwaarde voor goed onderwijs voor leerlingen. Hoeveel personeel in dienst kan worden genomen, welke lesmethodes worden gebruikt en wanneer deze kunnen worden vervangen, wordt voor een groot gedeelte bepaald door het geld dat het schoolbestuur krijgt van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het schoolbestuur moet daarvoor goed financieel management voeren. Dit houdt ook in dat besturen verplicht zijn te verantwoorden hoe zij de (publieke) middelen hebben besteed.

Wat doet de PO-Raad?

Schoolbesturen zijn ervoor verantwoordelijk dat de kwaliteit van hun onderwijs blijft verbeteren, onder meer door hun bekostiging doelmatig in te zetten. Ze kunnen worden aangesproken op de bereikte resultaten en moeten zich hierover verantwoorden. Om die verantwoordelijkheid te kunnen dragen, moeten ze de ruimte hebben om eigen keuzes te maken.

De PO-Raad wil schoolbesturen in staat stellen die verantwoordelijkheid ook te kunnen nemen. Ze behartigt daarom hun belangen in gesprek met de politiek. Een van de daarbij veel besproken onderwerpen is dat de lasten per leerling in het primair onderwijs al enige jaren harder stijgen dan de baten. De PO-Raad brengt deze afnemende financiële ruimte in politiek Den Haag continu onder de aandacht en pleit daarnaast voor een parlementair onderzoek naar de ontoereikendheid van de bekostiging. 

Schoolbesturen in het primair onderwijs hebben de afgelopen jaren behoorlijke stappen gezet in het professionaliseren van het financieel management. De PO-Raad wil verdere professionalisering stimuleren en ondersteunt schoolbesturen daarbij. Dat doet ze door het organiseren van diverse professionaliseringsactiviteiten, waaronder het organiseren van de Kennisgroep financien.

De PO-Raad onderhoudt verder een toolbox Financiën met daarin instrumenten die schoolbesturen daarbij helpen. Er zijn onder meer tools voor het opstellen van een meerjarenbegroting en voor het inventariseren en evalueren van risico’s. Ook biedt ze goede voorbeelden en publicaties die schoolbesturen bij hun financieel management ondersteunen.

Ambities

De belangrijkste ambitie van de PO-Raad is dat schoolbesturen met goed financieel management optimaal kunnen bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs.  Zij moeten daarvoor in de juiste positie worden gebracht waarbij ze zoveel mogelijk ruimte hebben om zelf keuzes te maken.

Om dat te kunnen bereiken streeft de PO-Raad naar een eenvoudiger bekostigingssysteem dat transparanter, stabieler en zo min mogelijk sturend is. Voor zo veel mogelijk keuzevrijheid is het belangrijk dat de bekostiging van scholen zoveel mogelijk via de lumpsum naar schoolbesturen gaat. Onnodige controle- en verantwoordingslasten wil de PO-Raad verminderen.

Meer weten?

Voor concrete vragen over de financiën in het primair onderwijs kunnen leden van de PO-Raad terecht bij de Helpdesk. Schoolbesturen kunnen ook contact opnemen met beleidsadviseur Reinier Goedhart.

Laatste nieuws

Standpunten

  • Vrijwillige ouderbijdrage

    Geen enkel kind mag worden uitgesloten van activiteiten die de school organiseert, ook al betalen zijn ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet. Dat is het uitgangspunt van de richtlijn die de PO...

  • Lumpsum

    De lumpsum, de manier waarop het primair onderwijs is Nederland wordt bekostigd, is een groot goed

  • Verantwoording over publieke middelen

    Schoolbesturen zijn verplicht zich te verantwoorden over hoe zij (publieke) middelen hebben besteed.

Toolbox Financiën

Deze toolbox bevat rekenmodellen die helpen bij financiële bedrijfsvoering.

Achtergrond afbeelding toolbox bestaande uit radarwielen

Centen van de sector

Alles wat u altijd al wilde weten over de financien in het primair onderwijs

Kennisgroep Financiën

Netwerk Financiën en huisvesting

Publicaties over Financiën

Hier vindt u brochures en handreikingen over Financiën.

Goede voorbeelden


Goede voorbeelden van het versterken van de koppeling tussen doelen en de inzet van financiele middelen.

Veelgestelde vragen

  • Hoe hoog is de overhead in het primair onderwijs?

    Dat hangt af van wat je onder overhead verstaat. Veel mensen denken bij overhead aan bestuurders, managers en stafmedewerkers in bovenschoolse bestuurskantoren. Maar verschillende definities en onderzoeken kijken bijvoorbeeld ook naar het aantal schoolleiders/schooldirecteuren. Omdat het primair onderwijs kleinschalig georganiseerd is en bijna iedere school een schoolleider heeft, kan dat de hoogte van de overhead in sommige definities stevig beïnvloeden. Goed om hierbij te beseffen, is dat de schoolleider in het primair onderwijs veel directer bij het primair proces betrokken is, dan het management in andere onderwijssectoren. Veel schoolleiders staan zelf voor de klas. Ook zetten ze het vuilnis buiten of vegen het schoolplein.

    Twee voorbeelden: Adviesorganisatie Berenschot hanteerde in een onderzoek in 2016 als definitie voor de overhead, het aantal uren dat alle medewerkers binnen een schoolbestuur hebben ingezet aan managementtaken. Ze kwam daarmee uit op 7,8 procent overhead voor het primair onderwijs. Hierbij vormden de schoolleiders verreweg de grootste groep managers in het primair onderwijs. Onderzoeksinstituut ITS concludeerde in 2011 dat gemiddeld 3,7 procent van de totale begroting van een schoolbestuur naar het bestuursbureau gaat.

    De PO-Raad werkt aan een sectorale benchmark waarin ook informatie te vinden is over overhead in het primair onderwijs.

  • Waarom zijn werkgeverslasten in het primair onderwijs hoger dan in het voortgezet onderwijs?

    Het verschil in werkgeverslasten voor het primair onderwijs (po) vergeleken met voortgezet onderwijs (vo) heeft onder meer te maken met een verschil in berekenen. Zo worden binnen het po de emolumenten (beloningen die niet behoren tot het normale salaris) wel meegenomen in de berekening van de totale werkgeverslasten, terwijl dat binnen het vo slechts gedeeltelijk het geval is. Ook zijn de overige werkgeversbijdragen in het vo lager dan binnen het po vanwege onder andere de premies voor het Vervangingsfonds en het Participatiefonds. Deze kosten maken ze in het vo ook, maar je vindt ze niet terug in het percentage van de werkgeverslasten.

  • Wat verdient een leraar in het primair onderwijs?

    In deze salaristabellen vind je de actuele salarissen van leraren.