Bekostiging

In het primair onderwijs ontvangen schoolbesturen één budget voor het geven van goed onderwijs: de lumpsum. Deze lumpsumbekostiging kent twee onderbouwingen: de personele lumpsum (op schooljaarbasis) en de materiele lumpsum (op kalenderjaarbasis). Basisscholen ontvangen daarnaast extra budget via de prestatiebox.

Personele lumpsum

Het soort leerling en het aantal leerlingen dat de school telde op 1 oktober van het voorgaande jaar (T-1 bekostiging), bepaalt voor het overgrote deel hoeveel personele lumpsum een schoolbestuur ontvangt. De personele lumpsum is gebaseerd op schooljaarbasis. De lumpsum houdt er rekening mee dat ouder personeel meestal meer verdient dan jonger personeel. Daarom speelt ook de zogenoemde gewogen gemiddelde leeftijd (GGL) mee. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap indexeert de personele bekostiging jaarlijks op basis van de referentiesystematiek. Voor het berekenen van de bekostiging van uw schoolorganisatie kunt u terecht in de toolbox van de PO-Raad.

Materiele lumpsum

De materiële lumpsum is er voor bekostiging van zowel het gebouw (onderhoud, schoonmaak, energiekosten) en bekostiging voor materiële kosten voor het geven van onderwijs (ICT voorzieningen, lesmateriaal, meubilair). Hoe hoog deze is, wordt bepaald aan de hand van programma's van eisen (pve's). Voor het berekenen van de materiële bekostiging van uw schoolbestuur kunt u terecht in de toolbox van de PO-Raad.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap past de materiële bekostiging elk jaar aan aan de prijsontwikkelingen. Eens in de vijf jaar bekijkt een extern bureau de vergoedingen en beoordeelt deze of de vergoeding voldoende is voor een gemiddelde school. Dit is wettelijk voorgeschreven.

In het basisonderwijs moeten schoolbesturen zelf het binnen- en buitenonderhoud van een schoolgebouw betalen. Nieuwbouw en uitbreiding van een schoolgebouw komt voor rekening van de gemeente. Zie hiervoor ook het thema Huisvesting.

Prestatiebox

Naast de lumpsum ontvangen basisscholen ook geld via de prestatiebox. De middelen die via de prestatiebox worden verstrekt, kunnen worden gezien als lumpsum, maar dan wel met een nadere verantwoordingsverplichting. 

Wat doet de PO-Raad?

De PO-Raad behartigt de belangen van scholen en hun besturen in Den Haag. Ze pleit er daarbij voor zoveel mogelijk bekostiging via de lumpsum naar schoolbesturen te laten gaan.

Meer weten?

In de Toolbox Financiën staan (begrotings)modellen, aan de hand waarvan de bekostiging voor een schoolbestuur kan worden vastgesteld. Via de website van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), kunnen de beschikkingen per school worden bekeken.

Laatste nieuws

Standpunten

  • Lumpsum

    De lumpsum, de manier waarop het primair onderwijs is Nederland wordt bekostigd, is een groot goed

  • Parlementair onderzoek bekostiging primair onderwijs

    De PO-Raad pleit voor een parlementair onderzoek naar de ontoereikendheid van de bekostiging in het primair onderwijs.

Agenda

Net aangekondigd

Meer agenda-items

Toolbox ontwikkelingen in bekostiging

Toolbox materiële bekostiging

Toolbox meerjarenbegroting

Toolbox groeiregeling

Veelgestelde vragen

  • Hoe hoog is de overhead in het primair onderwijs?

    Dat hangt af van wat je onder overhead verstaat. Veel mensen denken bij overhead aan bestuurders, managers en stafmedewerkers in bovenschoolse bestuurskantoren. Maar verschillende definities en onderzoeken kijken bijvoorbeeld ook naar het aantal schoolleiders/schooldirecteuren. Omdat het primair onderwijs kleinschalig georganiseerd is en bijna iedere school een schoolleider heeft, kan dat de hoogte van de overhead in sommige definities stevig beïnvloeden. Goed om hierbij te beseffen, is dat de schoolleider in het primair onderwijs veel directer bij het primair proces betrokken is, dan het management in andere onderwijssectoren. Veel schoolleiders staan zelf voor de klas. Ook zetten ze het vuilnis buiten of vegen het schoolplein.

    Twee voorbeelden: Adviesorganisatie Berenschot hanteerde in een onderzoek in 2016 als definitie voor de overhead, het aantal uren dat alle medewerkers binnen een schoolbestuur hebben ingezet aan managementtaken. Ze kwam daarmee uit op 7,8 procent overhead voor het primair onderwijs. Hierbij vormden de schoolleiders verreweg de grootste groep managers in het primair onderwijs. Onderzoeksinstituut ITS concludeerde in 2011 dat gemiddeld 3,7 procent van de totale begroting van een schoolbestuur naar het bestuursbureau gaat.

    De PO-Raad werkt aan een sectorale benchmark waarin ook informatie te vinden is over overhead in het primair onderwijs.

  • Waarom zijn werkgeverslasten in het primair onderwijs hoger dan in het voortgezet onderwijs?

    Het verschil in werkgeverslasten voor het primair onderwijs (po) vergeleken met voortgezet onderwijs (vo) heeft onder meer te maken met een verschil in berekenen. Zo worden binnen het po de emolumenten (beloningen die niet behoren tot het normale salaris) wel meegenomen in de berekening van de totale werkgeverslasten, terwijl dat binnen het vo slechts gedeeltelijk het geval is. Ook zijn de overige werkgeversbijdragen in het vo lager dan binnen het po vanwege onder andere de premies voor het Vervangingsfonds en het Participatiefonds. Deze kosten maken ze in het vo ook, maar je vindt ze niet terug in het percentage van de werkgeverslasten.

  • Wat verdient een leraar in het primair onderwijs?

    In deze salaristabellen vind je de actuele salarissen van leraren.