Privacy

Door toenemend gebruik van ICT in het onderwijs wordt ook het zorgdragen voor privacy steeds belangrijker. De digitale leermiddelen en systemen verzamelen steeds meer leerlinggegevens die moeten worden beschermd. Daarnaast maakt ook de aanwezigheid van leerlingen op het internet en sociale media dat het thema privacy niet uit het onderwijs is weg te denken.

Digitale leerlinggegevens

Scholen zijn verantwoordelijk voor een zorgvuldige verwerking van leerlinggegevens met borging van de privacy van leerlingen. Tegelijkertijd moeten zij deze gegevens ook kunnen gebruiken om inzicht te krijgen in de vorderingen die leerlingen maken zodat die het onderwijs krijgen dat bij hen aansluit. Dit vraagt om duidelijke afspraken over het verwerken en bewerken van digitale leerlinggegevens tussen scholen als verantwoordelijke en leveranciers en uitgeverijen als bewerker van digitale (leer)middelen. Scholen moeten ouders van leerlingen hierover goed informeren en aangeven hoe de privacy van de kinderen wordt geborgd.

Wat doet de PO-Raad?

De sector en daarmee de PO-Raad hecht grote waarde aan de privacy van leerlingen. De PO-Raad zet zich dan ook continu in om scholen te helpen die privacy te blijven waarborgen. De PO-Raad wil de scholen op sectorniveau ontzorgen en hen tegelijkertijd ondersteunen bij het goed regelen van privacy in de eigen klas.

De PO-Raad en VO-raad hebben in 2015 namens de aangesloten schoolbesturen in het privacyconvenant onderwijs afspraken gemaakt over de bescherming van leerlinggegevens met leveranciers van digitale leermiddelen en uitgeverijen. Met de bijbehorende modelbewerkersovereenkomst kunnen scholen goede afspraken maken met uitgevers als ze bijvoorbeeld nieuw digitaal leermateriaal willen kopen. Bewerkersovereenkomsten dienen scholen en hun besturen zelf af te sluiten met hun leveranciers. 

Internet en sociale media

Privacy speelt ook een rol bij de sociale veiligheid van leerlingen. Binnen en buiten hun school zijn zij aanwezig op het internet en laten zij bewust of onbewust persoonlijke gegevens achter. De PO-Raad vindt het de taak van scholen en de ouders van leerlingen om leerlingen te leren over de risico’s van het gebruik hiervan en hen te beschermen.

Veel scholen hebben regels voor het gebruik van internet en sociale media opgenomen in hun eigen sociale veiligheidsbeleid. Daarbinnen is ook aandacht voor privacy. De PO-Raad ondersteunt scholen en hun besturen bij het vormgeven van hun sociale veiligheidsbeleid. (Zie voor meer informatie hierover het onderwerp Sociale veiligheid op deze website)

Meer weten?

Bekijk de pagina's Ondersteuning bij ICT op deze website of neem contact op met onze Helpdesk Slimmer leren met ICT via 0800-3212233 of per e-mail via slimmerlerenmetict@poraad.nl. Kijk ook eens in de Toolbox ICT in het onderwijs voor praktische hulpmiddelen.

Laatste nieuws

Agenda

Komende evenementen

Meer agenda-items

Toolbox ICT in het onderwijs

Praktische tools voor het vormgeven van ICT in het onderwijs.

Achtergrond afbeelding toolbox bestaande uit radarwielen

Veelgestelde vragen

  • Mogen NAW-gegegevens gedeeld worden met de schoolfotograaf?

    In standaardgevallen mag dat, maar wel met een verwerkersovereenkomst. Een schoolfotograaf heeft gegevens nodig van leerlingen om de juiste foto’s bij de juiste klassen terecht te laten komen. Als de fotograaf zelf de foto’s verstuurt naar de ouders, zijn er adressen nodig. De school mag die dus alleen aan de fotograaf geven als er afspraken worden gemaakt over wat de fotograaf met die gegevens mag doen. De schoolfotograaf is wel een verwerker voor de school, dus je moet een verwerkersovereenkomst afsluiten.

    De grondslag voor de verwerking (het leveren data leerlingen aan fotograaf) is om schoolfoto's te maken. Juridisch is dit een gerechtvaardigd belang. Dat 'hoort' bij het onderwijs, en de school gebruikt vaak zelf ook de pasfoto of klassenfoto voor eigen doelen.

    Het beste is om de model verwerkersovereenkomst te gebruiken, maar dit is in de praktijk niet altijd makkelijk. Als de schoolfotograaf geen verwerkersovereenkomst wenst af te sluiten, probeer dan andere goede afspraken te maken over wat de fotograaf wel en niet met de data mag. Dat kan in een brief of mail. Als de fotograaf meer met de gegevens wil doen van de leerlingen/ouders, dan moet hij zelf toestemming vragen (bijvoorbeels door een vinkjete laten zetten bij 'ja ik vind het goed om aanbiedingen van de fotograaf te krijgen').

  • Mag een school elk jaar klassenlijsten verstrekken aan ouders?

    Dat mag alleen met toestemming. Op basisscholen worden er vaak klassenlijsten of telefoonlijsten uitgedeeld met namen, adressen en telefoonnummers (van ouders) van leerlingen. Deze gegevens zijn persoonsgegevens en vallen dus onder de privacywetgeving. Het delen van deze gegevens gebeurt niet in het kader van het geven van onderwijs. Het is daarmee noodzakelijk om de ouders (vooraf) toestemming te vragen voor het delen van de gegevens met andere ouders/leerlingen. Bedenk dat het delen van die adressenlijsten niet nodig is om goed onderwijs te geven.

    Een school kan, als alternatief voor het verspreiden van de klassenlijst, er ook voor kiezen om de klasse-ouder (als enige) in de klas een adressenlijst te geven voor calamiteiten. Met deze ouder maakt de school de afspraak dat de lijst vertrouwelijk moet zijn. Als er bijvoorbeeld een adres van een ouder nodig is na schooltijd, dan kan de klasse-ouder altijd bij de adressenlijst.

  • Moeten ouders toestemming verlenen voor de uitwisseling van het onderwijskundig rapport (OKR) met de nieuwe school voor voortgezet onderwijs?

    Voor de uitwisseling van het OKR tussen de basisschool en de nieuwe school (po of vo), is geen toestemming van ouders nodig. Ze kunnen dus ook geen bezwaar maken tegen de uitwisseling van het OKR: de school moet de het OKR hoe dan ook uitwisselen.

    Wel moeten de ouders inzage krijgen in het OKR, voordat deze wordt uitgewisseld. Professionele indrukken van leraren kunnen niet gecorrigeerd worden, maar bezwaren en opmerkingen van de ouders moeten wel opgenomen worden in het OKR. De school moet de gegeven inzage ook vastleggen. Dit kan op verschillende manieren:

    • Bewaar een kopie van de brief aan de ouders.
    • Maak een verslag van het gesprek tussen de leraar en de ouders.
    • Registreer de datum (en tijd) van de (mondeling) gegeven toestemming.
    • Plaats na het gesprek met de ouders een vinkje bij ‘inzage’ in de LAS.

    Door dit schriftelijk vast te leggen in het leerlingendossier, maakt de school controleerbaar dat de wettelijke informatieplicht is nageleefd.

    Na enige discussie in de Tweede Kamer, is besloten om in het primair onderwijs een (centrale) eindtoets in te voeren en om scholen te verplichten voor 1 maart het schooladvies te geven omtrent het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs. Het schooladvies maakt formeel deel uit van het OKR. Ouders hebben ook in dit schooladvies dus alleen inzagerecht, geen toestemmingsrecht. Het uitwisselen van het OKR en het schooladvies tussen de po-school en de vo-school is verplicht. Ook wanneer de ouders het hier niet mee eens zijn.