Privacy

Door toenemend gebruik van ICT in het onderwijs wordt ook het zorgdragen voor privacy steeds belangrijker. De digitale leermiddelen en systemen verzamelen steeds meer leerlinggegevens die moeten worden beschermd. Daarnaast maakt ook de aanwezigheid van leerlingen op het internet en sociale media dat het thema privacy niet uit het onderwijs is weg te denken.

Door toenemend gebruik van ICT in het onderwijs wordt ook het zorgdragen voor privacy steeds belangrijker. De digitale leermiddelen en systemen verzamelen steeds meer leerlinggegevens die moeten worden beschermd. Daarnaast maakt ook de aanwezigheid van leerlingen op het internet en sociale media dat het thema privacy niet uit het onderwijs is weg te denken.

Digitale leerlinggegevens

Scholen zijn verantwoordelijk voor een zorgvuldige verwerking van leerlinggegevens met borging van de privacy van leerlingen. Tegelijkertijd moeten zij deze gegevens ook kunnen gebruiken om inzicht te krijgen in de vorderingen die leerlingen maken zodat die het onderwijs krijgen dat bij hen aansluit. Dit vraagt om duidelijke afspraken over het verwerken en bewerken van digitale leerlinggegevens tussen scholen als verantwoordelijke en leveranciers en uitgeverijen als bewerker van digitale (leer)middelen. Scholen moeten ouders van leerlingen hierover goed informeren en aangeven hoe de privacy van de kinderen wordt geborgd.

Wat doet de PO-Raad?

De sector en daarmee de PO-Raad hecht grote waarde aan de privacy van leerlingen. De PO-Raad zet zich dan ook continu in om scholen te helpen die privacy te blijven waarborgen. De PO-Raad wil de scholen op sectorniveau ontzorgen en hen tegelijkertijd ondersteunen bij het goed regelen van privacy in de eigen klas.

De PO-Raad en VO-raad hebben in 2015 namens de aangesloten schoolbesturen in het privacyconvenant onderwijs afspraken gemaakt over de bescherming van leerlinggegevens met leveranciers van digitale leermiddelen en uitgeverijen. Met de bijbehorende modelbewerkersovereenkomst kunnen scholen goede afspraken maken met uitgevers als ze bijvoorbeeld nieuw digitaal leermateriaal willen kopen. Bewerkersovereenkomsten dienen scholen en hun besturen zelf af te sluiten met hun leveranciers. 

Internet en sociale media

Privacy speelt ook een rol bij de sociale veiligheid van leerlingen. Binnen en buiten hun school zijn zij aanwezig op het internet en laten zij bewust of onbewust persoonlijke gegevens achter. De PO-Raad vindt het de taak van scholen en de ouders van leerlingen om leerlingen te leren over de risico’s van het gebruik hiervan en hen te beschermen.

Veel scholen hebben regels voor het gebruik van internet en sociale media opgenomen in hun eigen sociale veiligheidsbeleid. Daarbinnen is ook aandacht voor privacy. De PO-Raad ondersteunt scholen en hun besturen bij het vormgeven van hun sociale veiligheidsbeleid. (Zie voor meer informatie hierover het onderwerp Sociale veiligheid op deze website)

Meer weten?

Bekijk de pagina's Ondersteuning bij ICT op deze website of neem contact op met onze Helpdesk Slimmer leren met ICT via 0800-3212233 of per e-mail via slimmerlerenmetict@poraad.nl. Kijk ook eens in de Toolbox ICT in het onderwijs voor praktische hulpmiddelen.

Laatste nieuws

  • Vanaf 1 augustus zijn voor het werken met digitale leermiddelen minder leerlinggegevens nodig. In plaats daarvan komen pseudoniemen die ervoor zorgen dat leerlingen niet herleidbaar zijn. Daarmee is de privacy van leerlingen beter geregeld. De Tweede Kamer is deze week akkoord gegaan met een wetsvoorstel dat dit regelt, maar er zijn nog wel wat zorgen.

  • Dit wetsvoorstel houdt in dat voor iedere leerling een uniek pseudoniem (keten iD) kan worden gemaakt op basis van het persoonsgebonden nummer (PGN). Het toepassen van een pseudoniem bevordert de privacy van leerlingen en verbetert de continuïteit wanneer een leerling van school wisselt. Per 1 augustus 2018 kan het keten iD gebruikt worden voor alle digitale leermiddelen die via Basispoort en de Entree Federatie toegang krijgen.

  • De Autoriteit Persoonsgegevens roept scholen op zorgvuldig om te gaan met (online) beeldmateriaal van leerlingen. Foto’s en video’s van leerlingen zijn persoonsgegevens in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Het publiceren van beeldmateriaal van leerlingen op een internetpagina of op social media is een vorm van verwerken van persoonsgegevens. Dat betekent dat de regels van de Wbp van toepassing zijn.

Agenda

Komende bijeenkomsten

Meer agenda-items

Toolbox ICT in het onderwijs

Praktische tools voor het vormgeven van ICT in het onderwijs.

Achtergrond afbeelding toolbox bestaande uit radarwielen

Veelgestelde vragen

  • Mogen leerlingengegevens digitaal uitgewisseld worden, bijvoorbeeld mag een school een bewijs van uitschrijving digitaal aanleveren aan een VO-school?

    De Nota van toelichting op het Besluit uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens geeft expliciet aan: "Door het gebruik van het persoonsgebonden nummer te regelen bij de uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens, biedt de regering een belangrijke basisvoorwaarde voor een transparante (elektronische) uitwisseling tussen scholen die de kansen op fouten zo klein mogelijk maken."  Hier wordt dus nadrukkelijk gesteld dat de uitwisseling van leerlinggegevens elektronisch kan. Daarmee is tevens gesteld dat de gegevens ook elektronisch in de administratie kunnen zijn opgenomen.

    Wel moet een schoolbestuur daarbij rekening houden met diverse aspecten zoals bijvoorbeeld de Wet op de bescherming persoonsgegevens en dat de veiligheid geborgd moet zijn en eventuele handtekeningen onomstotelijk "eigen" moeten zijn. En uiteraard moeten een inspectie en eventueel een accountant daar op een zinvolle manier inzage in kunnen hebben.

  • Hoe moeten scholen omgaan met sociale media, zoals Facebook en WhatsApp?

    We raden aan om terughoudend te zijn met contact tussen leraren en leerlingen. Zeker wanneer privécontacten via dezelfde sociale media verlopen. Sommige scholen hebben voor een praktische regel gekozen: een docent maakt voor leerlingen een apart profiel aan dat duidelijk aan zijn functie en de school is gekoppeld. Denk bijvoorbeeld aan Facebook.com/meesterpieter. Via dit profiel kan meester Pieter contact onderhouden, huiswerkvragen beantwoorden en chatten met leerlingen. Op zijn privépagina mag hij géén leerlingen aan zijn vrienden toevoegen.

    Privacyreglement

    In een privacyreglement kan de school uitleggen hoe er wordt omgegaan met de persoonsgegevens van leerlingen. U kunt daarvoor gebruikmaken van het modelreglement van Kennisnet en dit aanvullen met zaken die specifiek van toepassing zijn op uw school. Lees ook het artikel waarin Kennisnet uitlegt hoe u een privacyreglement maakt voor uw school.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.

  • Wat is informatiebeveiliging en privacy en hoe regel ik dit op school?

    Informatiebeveiliging en privacy (IBP) zijn twee belangrijke thema's in het onderwijs die een school moet regelen. Onderdeel van privacy is de beveiliging van persoonsgegevens. Beide begrippen staan naast elkaar en zijn van elkaar afhankelijk.

    Er zijn 2 redenen waarom scholen hun informatiebeveiliging en privacy (IBP) op orde moeten hebben:

    1. Het onderwijs moet altijd door kunnen gaan.
    2. De privacy van leerlingen moet beschermd worden.

    Informatiebeveiliging

    Scholen worden steeds afhankelijker van informatie en ict. Nieuwe ontwikkelingen, zoals gepersonaliseerd leren, zorgen voor nieuwe bedreigingen en risico's. Denk bijvoorbeeld aan een toets of een les die niet door kan gaan omdat een bepaald systeem niet beschikbaar is. Informatiebeveiliging helpt scholen om passende maatregelen te treffen zodat het onderwijs altijd door kan blijven gaan.

    Lees het volledige antwoord op de website van Kennisnet.

    Kennisnet en de PO-Raad verzamelden in gesprekken met po- en vo-scholen de meestgestelde vragen van bestuurders. Deze vraag is er een van. Samen werken Kennisnet en PO-Raad aan Slimmer leren met ICT. Zodat scholen ICT op hun eigen manier makkelijk kunnen inzetten voor onderwijs, leerlingen meer op maat kunnen leren en we zo het beste uit ieder kind kunnen halen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Doorbraakproject Onderwijs & ICT.