Krimp en onderwijskwaliteit

Kwaliteit van onderwijs in krimpende regio's is een belangrijk thema. Een krimpende school is een complexe omgeving. Leerkrachten geven les aan combinatieklassen met leerlingen van verschillende niveaus. Dat vraagt veel van het aanpassingvermogen van de leerkracht en de werkdruk wordt hoog. Daardoor komt de kwaliteit onder druk te staan.

Uitgaan van kwaliteit, niet van leerlingenaantal

De PO-Raad vindt dat de kwaliteit van het onderwijs op de school bij de aanpak van krimp het uitgangspunt moet zijn en niet welk leerlingenaantal het juiste is. Belangrijkste vraag daarbij is of de school in staat is om kwalitatief onderwijs te realiseren binnen de beschikbare middelen en formatie.

Belemmerende regels

Om de problemen rond krimp het hoofd te bieden, kunnen schoolbesturen in de regio met elkaar samenwerken. Zij lopen daarbij  echter tegen allerlei regels op, zoals de fusietoets. Die gaat uit van een getalsmatige benadering, die niet altijd recht doet aan de werkelijke situatie voor de leerlingen.

Alle vormen van samenwerking moeten mogelijk zijn

De PO-Raad vindt dat in krimpgebieden alle vormen van samenwerking mogelijk moeten zijn. De fusietoets mag dit niet in de weg staan. Dit uitgangspunt is overgenomen in het Regeerakkoord. Ook samenwerking met kinderopvang levert soms problemen op, omdat beide sectoren met andere regels te maken hebben. De PO-Raad dringt er in Den Haag op aan om die regels te harmoniseren.

Welke knelpunten ervaart u?

Een van de manieren om samen te werken, is door een samenwerkingsschool te stichten. Wat dat is en welke knelpunten deze vorm van samenwerken nu nog oplevert, kunt u hier lezen. De PO-Raad wil daarnaast graag van u weten welke knelpunten in de wet- en regelgeving u ervaart als het gaat om samenwerking om de problemen van krimp op te vangen? U kunt daarom uw knelpunten bij ons melden. Uw input gebruiken we om de problemen in Den Haag onder de aandacht te brengen.

Een van de manieren om krimp het hoofd te bieden, is het samenvoegen van verschillende scholen tot een samenwerkingsschool. Dat is een school die het resultaat is van een samengaan van scholen van verschillende grondslagen, zoals een openbare school (overheidsschool) en een school met bijzonder onderwijs. De besturen van deze scholen gaan dan op in één bestuur of er wordt een eenpitter opgericht. De verschillende levensbeschouwingen krijgen allebei een plaats in de nieuwe school.

De huidige regels zorgen ervoor dat een samenwerkingsschool niet zomaar kan wordt opgericht. De knelpunten op een rij:

  • Een samenwerkingsschool mag alleen worden gesticht als één van de twee scholen onder de opheffingsnorm dreigt te vallen. Dit staat een tijdige en planmatige aanpak in de weg.
  • Een samenwerkingsschool mag niet onder een openbaar bestuur vallen. Ons uitgangspunt is een ‘gelijk speelveld’ voor alle richtingen. Daarom pleiten wij ervoor om het mogelijk te maken dat een samenwerkingsschool ook bestuurd kan worden door een schoolbestuur voor openbaar onderwijs. Uiteraard moeten er  ook dan goede waarborgen zijn voor de herkenbaarheid van de verschillende levensbeschouwingen in de school.
  • Het wettelijk vereiste toezicht op samenwerkingsscholen is onnodig complex.
  • Lichtere varianten van samenwerking, waaronder geleidelijke fusie, zijn niet mogelijk. 

Laatste nieuws

Veelgestelde vragen

  • Hoe kunnen we een informele samenwerkingsschool omvormen naar een formele samenwerkingsschool?

    Er moet sprake zijn van een informele school die is gevormd tussen 1 juni 2006 en de inwerkingtreding van de wet, door samenvoeging van een bijzondere school met een openbare school. De informele samenwerkingsschool kan tot 1 augustus 2020 worden omgevormd door een formele samenwerkingsschool. Het bestuur van een informele samenwerkingsschool moet een verzoek tot bekostiging bij de minister van Onderwijs indienen. Een dergelijk verzoek wordt ingewilligd indien ten tijde van de samenvoeging ,de vorming van de informele school, werd voldaan aan de eisen in de eerste drie leden van het artikel 17d WPO.

    Deze eisen houden onder meer in:

    • Er sprake moet zijn geweest van een samenvoeging van een openbare en een bijzondere school;
    • Dat met de totstandkoming van de school de desbetreffende berekening de continuïteit van het openbaar en bijzonder onderwijs gehandhaafd kon blijven;
    • De betrokken scholen minstens zes schooljaren zijn bekostigd

    Het schoolbestuur dat de informele samenwerkingsschool wil omvormen tot een formele samenwerkingsschool zal ook aan de overige voorwaarden voor bekostiging van de samenwerkingsschool moeten voldoen, zoals het wijzigen van de statuten (aanpassen van het doel: in stand houden van de samenwerkingsschool en het opnemen van de commissie identiteit samenwerkingsschool), het inrichten van de commissie identiteit samenwerkingsschool en het aanpassen van het schoolplan en de schoolgids.

    De PO-Raad maakt – samen met de VO-raad en de profielorganisaties- een handreiking over de vorming van samenwerkingsscholen. De handreiking wordt uiterlijk in maart gepubliceerd.