Overgang naar voortgezet onderwijs

Ruim 175.000 leerlingen stappen jaarlijks over van groep acht naar de brugklas van de middelbare school. Sinds het schooljaar 2014-2015 is het schooladvies leidend bij deze overgang. De school, die een kind acht jaar lang heeft gevolgd, getoetst en meegemaakt, moet leerlingen en hun ouders jaarlijks uiterlijk rond 1 maart het schooladvies geven. Daarmee kunnen ouders hun kinderen bij een middelbare school inschrijven.

De eindtoets, die alleen kijkt naar prestaties op taal en rekenen, wordt afgenomen tussen 15 april en 15 mei en geldt als een soort second opinion. Scoort een leerling op de toets beter dan op basis van het schooladvies mag worden verwacht, dan moet de school haar advies in overleg met de ouders heroverwegen. Als het kind lager scoort, hoeft dit niet en blijft het oorspronkelijke schooladvies staan. Omdat scholen jaarlijks met de ouders spreken over de voortgang van hun kind, mag dit advies voor hen geen verrassing zijn.

Alle leerlingen uit groep acht in het regulier basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs maken zo’n eindtoets. Het is scholen alleen toegestaan een door de minister van Onderwijs toegelaten eindtoets af te nemen. Alle leerlingen van dezelfde school maken ook dezelfde toets. 

Overdracht leerlinggegevens

Bij de overstap naar de middelbare school komt veel kijken. Zo moeten de gegevens van een brugklasser in spé worden overgedragen aan zijn nieuwe school. Daarvoor bestaat de Overstapservice Onderwijs (OSO) dat de uitwisseling van leerlinggegevens makkelijker en ook veiliger maakt.

Wat doet de PO-Raad?

De PO-Raad vindt het belangrijk dat de overstap naar de middelbare school zo soepel als mogelijk gaat en dat ieder kind terecht komt op het niveau dat bij hem past. Daarom vinden we het belangrijk dat er minder druk komt op het schooladvies en de eindtoets. We pleiten er voor van de eindtoets een doorstroomtoets te maken. Ook moeten er meer brede brugklassen komen, dat leerlingen eenmaal op de middelbare school makkelijker van niveau kunnen wisselen en later opleidingen kunnen stapelen. De PO-Raad heeft haar standpunt verwoord in dit standpuntdocument. We ondersteunen scholen en hun besturen verder bij het gebruik van OSO en informeren hen over de laatste ontwikkelingen en regels die met de overstap naar de middelbare school zijn gemoeid.

De PO-Raad is daarnaast voorvechter van een doorgaande leerlijn, niet alleen voor voor- en vroegschools onderwijs naar basisonderwijs, maar ook van basisonderwijs naar middelbare school. Met een doorgaande lijn kan worden voorkomen dat de overstap naar middelbare school te groot wordt. Voor taal en rekenen bestaat zo’n doorgaande leerlijn al.

Meer weten?

Voor meer informatie over dit onderwerp, kunnen leden van de PO-Raad contact opnemen met beleidsadviseur Niels Tiemessen. Voor alle regels rondom de overgang van primair naar voortgezet onderwijs verwijzen we je naar de speciale website www.vanponaarvo.nl van PO-Raad en VO-raad.

Wil je een overstap naar OSO in jouw po-vo overleg bespreken? OSO verzorgt op uitnodiging vrijblijvende presentaties. Voor andere vragen kun je terecht bij de Servicedesk van OSO: info@oso-od.nl of 0800-321 22 33. 

Laatste nieuws

  • Jouw school geeft al sinds jaar en dag een schooladvies aan de groep 8-leerlingen. Maar waar is dat advies precies op gebaseerd? Vandaag verscheen de nieuwe handreiking schooladvisering, bedoeld om leerkrachten, intern begeleiders en schoolleiders te ondersteunen bij het tot stand komen van het schooladvies. De handreiking sluit aan op huidige inzichten uit de wetenschap en praktijk.

  • Brugklassers moeten volgend schooljaar een landelijke niveauverbetertoets maken die in beeld brengt of zij wel op het juiste niveau zitten. Dat is één van de adviezen die jongeren vandaag aan premier Mark Rutte presenteren.

  • Basisscholen en middelbare scholen kunnen sinds 1 maart gezamenlijk een subsidie aanvragen voor het ontwikkelen en uitvoeren van zogenoemde doorstroomprogramma’s po-vo. Deze doorstroomprogramma’s hebben als doel dat alle kinderen op een passend niveau kunnen starten in het voortgezet onderwijs, en dat ze dat niveau zoveel mogelijk vasthouden. Vanwege de huidige omstandigheden is deze regeling wellicht aan de aandacht ontsnapt, daarom brengt de PO-Raad de subsidieregeling onder de aandacht.  

Standpunten

  • Geen vroegselectie maar continue ontwikkelkansen

    Ieder kind moet zich maximaal kunnen ontplooien. Daarom is het belangrijk dat niet al op jonge leeftijd wordt bepaald welk niveau onderwijs een leerling aan kan. Er moet een einde komen aan vroegselectie. Kinderen moeten op veel verschillende momenten naar een hoger of lager niveau vervolgschool kunnen gaan en bijvoorbeeld opleidingen kunnen stapelen.

  • Schooladvies en eindtoets

    De PO-Raad vindt dat de toekomst van een kind nooit mag afhangen van hoe het kind zich op de basisschool ontwikkelt. Een schooladvies is een startadvies, geen eindexamenadvies, laat staan een carrièreadvies. De eindtoets zou een doorstroomtoets moeten zijn.

Agenda

Net aangekondigd

Meer agenda-items

Volg doorstroom naar voortgezet onderwijs via Vensters

Download het rapport 'Doorstroom naar vervolgonderwijs' in uw ManagementVenster. 

Regelgeving


Inzicht in de regelgeving over de overgang po-vo vindt u op vanponaarvo.nl

Overstapservice onderwijs


Gaan uw leerlingen naar de middelbare school? Draag snel en veilig leerlinggegevens over met OSO.

Tekst tegel OSO

Veelgestelde vragen

  • Wat zijn de bewaartermijnen m.b.t. leerlingdossiers en dan meer specifiek de onderzoeksgegevens?

    Op de Aanpak IBP vindt u alle relevante informatie over bewaartermijnen en een (tijdelijke) handreiking bewaartermijnen po/vo.

    Bij vragen over leerlingdossiers geldt het volgende:
     

    Hoe lang mag ik als school het leerlingdossier bewaren?
    In het algemeen geldt dat u het leerlingdossier 2 jaar mag bewaren nadat de leerling van school is gegaan. Maar voor sommige gegevens geldt een langere bewaartermijn.

    Langer bewaren
    In sommige situaties staat er een langere bewaartermijn in andere wet- en regelgeving. U moet zich dan aan deze bewaartermijn houden. Bijvoorbeeld:

    • In het lager en voortgezet onderwijs geldt dat u gegevens over verzuim en afwezigheid en in- en uitschrijving 5 jaar moet bewaren nadat de leerling is uitgeschreven.
    • Gegevens over een leerling die naar een school voor speciaal onderwijs is doorverwezen, moet u als school 3 jaar na het vertrek van de leerling bewaren.
  • De uitslag van het intelligentie-onderzoek van een leerling dat wij drie jaar geleden afnamen, strookt niet met haar huidige resultaten. Zijn wij verplicht om voorafgaand aan de eindtoets haar intelligentie opnieuw te laten bepalen?

    Op de website www.vanponaarvo.nl staat een stroomschema die deze vraag helpt beantwoorden. De IQ test van de betreffende leerling is ouder dan twee jaar. Wanneer de gegevens uit het leerlingvolgsysteem bevestigen dat deze leerling niet verder is dan niveau eind groep 5 dan mag deze leerling deelnemen aan de eindtoets (in overleg met ouders). Het resultaat telt dan niet mee voor de opbrengstbepaling van de school. Volgt uit het leerlingvolgsysteem dat deze leerling verder is dan niveau eind groep 5, dan kunt u overwegen om nogmaals een IQ test af te nemen. De leerling maakt dan sowieso de eindtoets en het resultaat telt mee voor de opbrengstbepaling van de school.

  • Hoe worden de vorderingen van leerlingen in het po bepaald?

    Gedurende de hele basisschoolperiode meet een school regelmatig wat een leerling kan en hoe hij vooruitgaat. Op basis van deze objectieve gegevens en de ervaring van de leraar en ouders kan de school bepalen of het kind extra of andere instructie nodig heeft of juist meer moet worden uitgedaagd. Op die manier kan alles uit het kind worden gehaald. Ook krijgen school en ouders door toetsing inzicht in hoe het kind presteert ten opzichte van zijn klas- en leeftijdsgenoten.

    Leerling- en onderwijsvolgsysteem

    Al vanaf groep 1 wordt met hulp van leerling- en onderwijsvolgsysteem gekeken hoe een leerling zich op school ontwikkelt. Met zo’n systeem wordt niet alleen gekeken wát de leerling en zijn klas weten en kunnen, maar het maakt het mogelijk te zien of en hoeveel zij vooruit gaan. Kortom, of het onderwijs dat het kind krijgt, zijn vruchten afwerpt. Scholen zijn verplicht zo’n systeem te gebruiken, in ieder geval voor taal en rekenen, maar mogen zelf bepalen welke ze inzetten en hoe vaak ze het niveau meten. Zolang de gebruikte toetsen valide, betrouwbaar en methodeonafhankelijk genormeerd zijn.

    Reguliere toetsen

    Daarnaast nemen veel scholen ook ‘gewone’ toetsen af die juist wel meten wat de leerling op dat moment kan en of hij de lesstof beheerst. De resultaten op die toetsen geven weer hoe het kind presteert in vergelijking met zijn leeftijdsgenoten. Scholen mogen zelf bepalen of en hoe vaak ze leerlingen een toets laten maken.

    Centrale eindtoets

    Aan het eind van groep acht maken alle basisschoolleerlingen een eindtoets. Dit is verplicht. Deze toets geldt als tweede, schoolonafhankelijk gegeven naast het schooladvies op basis waarvan school en ouders bepalen naar welk niveau middelbare school een leerling gaat. Scoren leerlingen op de toets beter dan op basis van het schooladvies mag worden verwacht, dan moet de school haar advies heroverwegen. Als het kind lager scoort, hoeft dit niet. 
    Vanaf 2018 kunnen scholen ook een digitale adaptieve eindtoets afnemen. Deze toets past zich aan aan het niveau van de leerling. 

    De school neemt de resultaten op al deze toetsen, op in het onderwijskundig rapport (OKR) van het kind. Dat rapport wordt opgesteld als het naar een andere school gaat. De nieuwe school krijgt daarmee een beeld van het kind zodat ook die het onderwijs zo goed mogelijk op de leerling kan afstemmen. Scholen zijn verplicht ouders te informeren over de inhoud van dit rapport.

    Meer weten?

    Voor meer informatie over de eindttoetsen, is te vinden op de website www.vanponaarvo.nl. Voor informatie over andere toetsen kunt u terecht op de websites van de diverse toetsaanbieders. Leden van de PO-Raad kunnen voor vragen ook contact opnemen met beleidsadviseur Bernard Teunis. Meer informatie over digitale systemen is te vinden bij het thema ICT in het onderwijs.