Video Interactie Begeleiding en Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs

Korte informatie over de inhoud van het project
In dit onderzoeksproject wordt nagegaan of Video Begeleiding op School, ook wel beeldcoaching genoemd, in combinatie met didactisch coachen, een vergrotend effect heeft op het handelingsgericht werken van de leerkracht in de klas. Kern daarbij is het leren geven van feedback op het leren van kinderen en het stellen van denk-stimulerende vragen. Het onderzoek is uitgevoerd op vijf basisscholen van ASKO in Amsterdam.

Uit onderzoek is gebleken dat de uitkomsten van beeldcoaching aanmerkelijk groter zijn, wanneer tijdens de training gebruik wordt gemaakt van een vaste observatielijst, een kijkwijzer. Dit is de aanleiding geweest voor het project, genaamd Video Interactie Begeleiding en Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs. Verwacht wordt dat het leerproces van de leerlingen op een positieve manier zal worden beïnvloed, wanneer de leerkracht feedback doeltreffender en planmatiger in kan zetten.
 
Wat is er onderzocht?
De onderzoeksvraag is: Welk effect heeft het werken met beeldcoaching in combinatie met didactische coachen, op het handelingsgericht werken van de leerkracht ten aanzien van:

  • het doelgericht werken en het zoeken naar richting gevers voor het handelen van de leerkracht?
  • het bepalen van de mogelijkheden/kwaliteiten van zowel kinderen als de leerkracht zelf?
     

De resultaten (resultaten)
De interventie blijkt vooral succesvol omdat deze goed aansluit bij de individuele leervraag en situatie van de leerkracht waarbij hij of zij feedback krijgt op de eigen ontwikkeling. Vanuit de interventie-analyse van de nulmeting kreeg de leerkracht feedback op hun eigen toegepaste interventies (vragen, aanwijzingen en feedback) in de klas op de manier van Didactisch Coachen. Hierdoor ervoeren leerkrachten zelf de kracht van feedback die leren bevordert en motivatie verhoogt en leerden zij dit in te zetten in de klas. De werkwijze Didactisch Coachen met Beeldcoaching ondersteunt leerkrachten in de praktijk en sluit aan op hun begeleidingsbehoefte. Uit de bestudeerde fragmenten blijkt dat het specifieker benoemen van de voortgang van de leerling met betrekking tot het gestelde doel een vervolgstap is voor vele deelnemende leerkrachten. Hierdoor neemt de effectiviteit van feedback toe.

Het stellen van meer denk-stimulerende vragen aan leerlingen blijkt lastig. Een bijdrage van de onderzochte interventie aan dit ontwikkelpunt is in dit onderzoek niet aangetoond.
Op de deelnemende scholen is nu minstens één opgeleide VIB-S-leerkracht aanwezig. Bij alle leerkrachten zijn metingen uitgevoerd om hun ontwikkeling op het vlak van Didactisch Coachen zichtbaar te maken. Deze metingen laten een stijgende lijn zien in het gedrag van zowel de leerkracht als de leerlingen. Uit een enquête, gehouden onder de leerkrachten, is gebleken dat zij zeer tevreden zijn over de opbrengst en het effect van het project.
 
Concrete handreikingen die het project heeft opgeleverd
De Checklist Didactisch Coachen Basisonderwijs is ontwikkeld (Checklist Didactisch Coachen Basisonderwijs). Dit is een checklist voor leerkrachten in het basisonderwijs, op basis waarvan zij kunnen controleren welke vormen van didactisch coachen zij kunnen toepassen en na kunnen gaan welke stappen zij kunnen nemen om didactisch coachen toe te passen in de praktijk. De checklist is gebaseerd op de vier dimensies van didactisch coachen: de inhoud van de taak, de strategieën die de leerling hanteert, de leerstand van de leerling en de persoonlijke kwaliteiten. Bovendien bevat de checklist elementen die het mogelijk maken om het effect van de gegeven feedback vast te stellen. Ook is er een aantal communicatieve items opgenomen, dat zich richt op niet-specifieke feedback (bijvoorbeeld non-verbale feedback). 

Het instrument bestaat uit de volgende onderdelen:
- de aanwijzing die een leerkracht kan geven
- de vragen die de leerkracht kan stellen
- de feedback die de leerkracht kan geven

Bestanden bij deze pagina