Het verbeteren van de didactiek in het schrijven van teksten

Korte informatie over de inhoud van het project
Dit project heeft ten eerste tot doel te onderzoeken welk effect kijkwijzers, door leerkrachten zelf ontworpen, hebben op de kwaliteit van de instructie bij het schrijven van teksten door leerlingen. Ten tweede is het doel om te kijken hoe leerkrachten en leerlingen de verschillende vormen van feedback ervaren. Binnen het project zijn instrumenten ontwikkeld (kijkwijzer en feedback-handleiding) om het instructie- en feedbackgedrag van leerkrachten te verbeteren. Bovendien is er een bronnenboek over stelinstructies ontwikkeld.

Wat is er onderzocht?
De onderzoekvragen zijn:

  • Welk effect hebben de door de leraren ontworpen instructiekijkwijzers op de kwaliteit van de instructie in het schrijven van teksten?
  • Hoe ervaren leraren en kinderen verschillende vormen van feedback op teksten en wat is het effect op het schrijfgedrag van kinderen?


De resultaten (Resultaten)
In het onderzoek zijn de resultaten van de deelnemende scholen vergeleken met de resultaten van de scholen die niet hebben deelgenomen aan het project, maar wel aan de nulmeting. Uit deze vergelijking is gebleken dat er voor vier gedragingen significante verschillen zijn tussen de deelnemende en niet-deelnemende scholen. Drie gedragingen vallen binnen het scheppen van een contextrijke leeromgeving en één gedraging betreft het helpen van leerlingen bij het schrijven van inhoudelijke boodschappen. De verschillen komen niet alleen voor in de resultaten van de zelfbeoordeling van de leerkrachten, maar zijn, hoewel in mindere mate, ook door de observanten geconstateerd.

Uit het onderzoek bleek dat leerkrachten die, naar aanleiding van observaties van hun lessen, in het kader van de interventie feedback ontvingen, meer vorderingen boekten in het gebruik van effectief onderwijsgedrag dan leerkrachten die niet deelnamen aan de interventie. Door het project is er een verandering opgetreden in het gedrag van de leerkrachten. Het gedrag richt zich nu nog meer op de behoefte van de leerlingen. De leerkrachten die hebben deelgenomen aan de interventie zijn zeer gemotiveerd en hebben veel contact onderling. Het is nog te vroeg om te bepalen welk effect de nieuwe werkwijze van leerkrachten heeft op de taaltoets van het Cito-volgsysteem. Het project wordt voortgezet; negen nieuwe scholen hebben zich aangemeld om met het project aan de slag te gaan.

Concrete handreikingen die het project heeft opgeleverd
Binnen het project is op basis van een literatuurstudie een kijkwijzer ontworpen. Deze kijkwijzer bevat aanwijzingen en tips over wat een leerkracht kan doen tijdens de instructiefase van de schrijfles. Op basis van deze kijkwijzer zijn een vragenlijst (kijkwijzer zijn een vragenlijst) en een observatie-instrument (observatie-instrument) ontwikkeld. De leerkrachten is gevraagd om aan de hand van de vragenlijst hun eigen didactisch handelen te beoordelen. Het observatie-instrument werd gebruikt door observanten die het gedrag van leerkrachten in kaart brachten. Voorgaande instrumenten richten zich op het gedrag van leerkrachten in de oriënterende, voorbereidende en ondersteunende fase van het proces van begeleiding bij het schrijven van opstellen. 

Bestanden bij deze pagina