Digitaal leren en verhoging van leeropbrengsten in het basisonderwijs 

Korte informatie over de inhoud van het project
Het doel van dit project was om de onderwijskwaliteit en leerresultaten te verbeteren door digitale (leer)materialen te integreren in reguliere lesprogramma’s van taal, spelling en rekenen. Daarnaast is getracht de leerkrachten en ICT coördinatoren verder te professionaliseren door R&D en ICT competenties te ontwikkelen. Dit zou er voor moeten zorgen dat de leerkrachten beter toegerust zijn om digitale (leer)materialen te integreren in het onderwijs. Het beoogde resultaat was dat digitale leermiddelen structureel geïntegreerd zouden worden in de onderwijsprogramma’s en dat de vereiste ICT competenties structureel verankerd zijn in het IPB van de deelnemende scholen.

Het project is gestart, omdat bleek dat Zaan Primair veel investeert in ICT en digitale (leer)materialen, maar dat er in de onderwijspraktijk nog weinig mee werd gedaan.

Wat is er onderzocht?
De hoofdvraag is: Wat zijn de effecten van de inzet van digitale leermiddelen in de reguliere lesprogramma’s op het gebruik van onderwijstijd door leerkrachten en de onderwijskwaliteit van leerresultaten?

De sub-vragen daarbij zijn:

  • Welke competenties en gedragsindicatoren zijn vereist voor het werken met digitale leermiddelen?
  • Hoe kunnen ICT coördinatoren en leraren worden geprofessionaliseerd op R&D en ICT competenties?
  • Hoe kunnen R&D en ICT competenties worden geïntegreerd in het personeelsbeleid van scholen?
  • Hoe kunnen scholen digitale leermiddelen optimaal inzetten in het onderwijs?
  • Wat zijn de consequenties van het integreren van digitale leermiddelen in het onderwijs?
  • Aan welke voorwaarden moet worden voldaan om digitale leermiddelen succesvol in te zetten?
  • Wat zijn de effecten van het inzetten van digitale leermiddelen op het gebruik van de onderwijstijd?
     

De resultaten
Het onderzoek bestond uit een kwalitatieve en kwantitatieve nulmeting en een effectmeting. Er zijn diepte-interviews gehouden en vragenlijsten zijn verspreid onder leerkrachten, ICT-specialisten en leerlingen (Rapportage).  De metingen richtten zich op deskundigheid, digitaal leermateriaal en de ICT-infrastructuur.

Het onderzoek heeft een aantal zaken uitgewezen:

  • Het project heeft inzicht gegeven in de deskundigheid en het gedrag van zowel leerkrachten als ICT-specialisten. Leerkrachten hebben aangegeven ICT noodzakelijk te vinden binnen het onderwijs. Leerkrachten bleken na afloop van het project deskundiger op ICT-gebied en maakten meer gebruik van digitale leermiddelen.
  • Wat betreft R&D was er een minder sterke opbrengst; leerkrachten vinden het lastig om R&D te integreren in hun werkwijze en op school. Hun gedrag was er al wel naar.
  • De meerderheid van de leerkrachten heeft het idee dat de leerresultaten van de leerlingen vooruit zijn gegaan door de implementatie van ICT en digitale leermiddelen. Leerlingen hebben meer leerplezier ervaren door deze middelen.
  • De houding van de ICT-specialisten is verbeterd, zij hebben, in plaats van een faciliterende, een meer coachende en begeleidende rol gekregen.
  • Het project heeft er voor gezorgd dat het ICT-beleid op de agenda staat van Zaan Primair. Directeuren maken zich sterk voor de toepassing van ICT in het onderwijs en leerkrachten zien in hoe het onderwijs verrijkt kan worden door ICT.
     

Concrete handreikingen die het project heeft opgeleverd
Binnen het project zijn competenties ontwikkeld voor de ‘onderzoekende houding’ van leerkrachten in relatie tot ICT-specialisten (Competenties). De benodigde competenties zijn omschreven en aan die omschrijving zijn gedragsindicatoren gekoppeld. Ook is uit het project een stappenplan voortgekomen voor het professionaliseren van leraren, is er een categorisatie gemaakt van professionaliseringsactiviteiten en is er een inventarisatie gedaan met betrekking tot digitale leermiddelen incl. stappenplan om de integratie van digitale leermiddelen in lesprogramma’s vorm te geven (shortlist toolkits stappenplan en aangepaste lesprogrammas). 

Bestanden bij deze pagina