De economische crisis heeft geleid tot hogere werkloosheidscijfers in Nederland. Voor de onderwijsarbeidsmarkt is dit echter gunstig; meer mensen kiezen voor het onderwijs als het ze niet lukt elders een baan te vinden. In het primair onderwijs is dit duidelijk te zien in een daling van het aantal vacatures. Maar het blijft een uitdaging vraag en aanbod op elkaar af te stemmen, zeker gezien het feit dat krimp in aantocht.

Leerlingenaantal neemt af, uitstroom neemt toe

Een groot deel van Nederland krijgt in de nabije toekomst te maken met een afname van de bevolking. Daardoor daalt het aantal leerlingen. Dat betekent ook dat er minder leraren nodig zijn. Maar daartegenover staat dat door de vergrijzing een groot aantal leraren uitstroomt. De verwachting is dat na 2016/2017 tekorten ontstaan, oplopend tot 1400 fte aan docentfuncties en 200 fte aan schoolleiders. De PO-Raad zet zich daarom onder andere in voor evenwichtige leeftijdsopbouw van het personeelsbestand in het primair onderwijs.

Regionale verschillen

Niet overal in Nederland neemt de bevolking even hard af. Er zijn zelfs plekken waar nog sprake is van groei, met name in de grote steden. Het kan dus goed zijn dat er in die gebieden een tekort aan docenten is, terwijl in andere delen van Nederland overschotten zijn. De PO-Raad zet zich dan ook in voor een effectief mobiliteitsbeleid om in te spelen op krimp.

Onderwijssector aantrekkelijk houden

Gezien het verwachte lerarentekort, blijft het hard nodig om de sector aantrekkelijk te houden. Bovendien is het verloop onder het onderwijspersoneel redelijk hoog. Ongeveer 6% van de leraren vertrekt in het eerste jaar na indiensttreding, na 5 jaar is dit 15%. De PO-Raad vindt dat er daarom (blijvende) aandacht moet zijn voor professionalisering, werving en selectie (ook buiten de sector), de onderwijsprogramma's van de pabo’s en een goede begeleiding van starters.

Prognoses maken

In maart 2014 is het leerlingenprognosemodel Scenariomodel PO geactualiseerd. Hiermee zijn actuele prognoses over leerlingen en bevolking beschikbaar. Eveneens maakt het scenariomodel prognoses over personele en materiële bekostiging van scholen en besturen in het basisonderwijs direct inzichtelijk. Het Scenariomodel is een initiatief van het Arbeidsmarktplatform PO, het expertisecentrum van- en voor werknemers én werkgevers op het gebied van de arbeidsmarkt in het primair onderwijs, waaronder de PO-Raad.

Het Scenariomodel PO ondersteunt basisscholen in het versterken van de bestuurskracht, bijvoorbeeld voor het voeren van een financieel- en personeel meerjarenbeleid. Het geeft inzicht in leerling- en bevolkingsprognoses, maar ook in personele en materiële bekostigingsprognoses (inclusief prestatiebox). Het biedt eveneens de mogelijkheid de benodigde personele formatie te berekenen. 

Meer weten?

Voor meer informatie over mobiliteit kunt u contact opnemen met de Helpdesk van de PO-Raad (alleen voor leden van de PO-Raad).

Trefwoorden