Lesobservatie-instrument gebaseerd op bekwaamheidsdossier en competenties.

Afbeeldingsresultaat voor Kijkwijzerapp

Doel

De Onderwijscoöperatie heeft een Kijkwijzerapp.nl ontwikkeld. Deze ondersteunt leraren bij het ontwikkelen van een kijkwijzer en het gebruik van deze bij lesobservaties. Op basis van de bevindingen bij de lesobservatie kunnen leraren elkaar feedback geven en een professionele dialoog voeren over hun onderwijspraktijk. Deze dialogen dragen bij aan het gezamenlijk leren van leraren. Op die manier wordt er ook bijgedragen aan de kwaliteitsontwikkeling binnen de school. De Kijkwijzerapp.nl is ontwikkeld door de Onderwijscoöperatie in samenwerking met de Onderwijsinspectie.

Wat wordt gemeten

Met behulp van de kijkwijzerapp kan een kijkwijzer op maat worden gemaakt op basis van de eigen vragen en aansluitend op de eigen lessituatie. Leraren bepalen met elkaar het doel van de observatie en kunnen vervolgens zelf hun eigen kijkwijzer samenstellen. De samen te stellen kijkwijzer is gebaseerd op de herijkte bekwaamheidseisen. Deze zijn ingedeeld in vijf groepen, namelijk: Vakinhoudelijk, Pedagogisch Kennis, Pedagogisch Kunde, Vakdidactisch Kennis en Vakdidactisch Kunde.  Leraren kunnen per groep de bekwaamheidseisen selecteren die relevant zijn voor het doel dat zij met elkaar hebben gesteld. Deze bekwaamheidseisen zijn uitgewerkt naar gedragsvoorbeelden. De indicatoren en gedragsvoorbeelden die gebruikt worden in Kijkwijzerapp.nl zijn ontleend aan de observatieformulieren zoals de Inspectie van het Onderwijs deze bij lesobservaties hanteert. Ook hierin kan een selectie worden gemaakt.  Geadviseerd wordt om streng te selecteren en slechts op een beperkt aantal items tegelijk letten. Indien gewenst kunnen ook gedragsvoorbeelden worden toegevoegd.

Er kan worden aangegeven welke waarderingsschaal gebruikt gaat worden met als opties: “gezien”, “n.v.t. en gezien’” of “n.v.t. en gezien +”, de ‘+’ staat voor ‘Veel Gezien’ en wordt in de kijkwijzer zichtbaar als ‘VG’

Proces

De Kijkwijzerapp geeft een stapsgewijs proces aan, dat indien gewenst helemaal digitaal kan worden doorlopen.

  • Het biedt handvatten om collega’s uitnodigen om gezamenlijk een kijkwijzer opstellen
  • Een onderzoek naar de lespraktijk te plannen
  • Een kijkwijzer voor lesobservaties en/ of een gespreksleidraad samen te stellen om de professionele dialoog te voeren over hun onderwijspraktijk
  • Rapportage.

Tenslotte is een handleiding voor het geven en ontvangen van feedback en het daarbij horende feedbackkader te vinden. 

Relatie andere instrumenten

Kijk bij mijn les (www.kijkbijmijnles.nl) is een website van de Onderwijscoöperatie, waarin een aantal mogelijkheden voor peer reviews in de praktijk worden uitgewerkt en aangeboden. Indien gewenst kunnen deskundige collega’s van andere scholen ondersteuning bieden. Naast de kijkwijzerapp gaat het om: collegiale visitatie, interscolaire visitatie, intervisie, collegiaal onderwijs ontwikkelen, waarderende dialoog. Het instrument kijkwijzerapp is te vinden op: http://www.kijkbijmijnles.nl/kijkwijzer/

Externe validering

De ontwikkeling van de bekwaamheidseisen zijn gebaseerd op de ervaringen van professionals in de praktijk en de inzichten van de dragende organisaties, aangevuld en gevalideerd door wetenschappelijke inzichten.

Relatie met het Toetsingskader observatie-instrumenten primair onderwijs

Het Toetsingskader observatie-instrumenten primair onderwijs benadert observatie-instrumenten als beoordelingsinstrumenten. De beoordeling op basis van de waarneming moet bijdragen aan verhoging van lerarenkwaliteit. De kijkwijzerapp heeft een andere functie, het doel van het gebruik van het instrument is om het gesprek onder leraren over de lespraktijk te stimuleren en te vergemakkelijken.
“Leren  van  leraren  lijkt  het  meest  effectief  als  de  inhoud lesgerelateerd is en goed ingebed in de eigen lespraktijk, en  als  leraren  zelf  actief  en  onderzoekend  leren,  samen leren, en daar voldoende tijd en ruimte voor hebben.”  Is een van de belangrijkste conclusies van Klaas van Veen, Rosanne Zwart, Jacobiene Meirink & Nico Verloop in hun reviewstudie naar effectieve kenmerken van professionaliseringsinterventies van leraren Professionele ontwikkeling van leraren (ICLON 2010).

De kijkwijzerapp is ontwikkeld in dit perspectief, gebruik  van de kijkwijzerapp is dan ook het meest effectief als deze wordt ingezet door leraren die samen gericht werken aan onderwijsontwikkeling en in dit kader de app gebruiken om elkaar te observeren. Doordat met de app een kijkwijzer op maat gemaakt kan worden kan deze goed aansluiten op de ontwikkeldoelen.

De kijkwijzerapp is dus niet geschikt om te gebruiken als beoordelingsinstrument.

Tijdsbeslag en kosten

Het tijdsbeslag is afhankelijk van de keuze van de leraar en vervolgens eventueel de collega’s en de schoolomgeving. Er worden geen externe kosten gerekend voor het gebruik van de instrumenten.

Meer informatie:

www.onderwijscoöperatie.nl

www.kijkbijmijnles.nl

Wijzer in Zien en Kijken: Inventarisatie lesobservatie-instrumenten