• De PO-Raad en VO-raad hebben de handen ineen geslagen en starten begin 2020 een gecombineerd po/vo-visitatietraject. Besturen met zowel po- als vo-scholen hebben een bijzondere bestuurlijke opgave, met specifieke kansen en uitdagingen. Deelname aan dit pilottraject collegiale bestuurlijke visitatie biedt een unieke kans om hierover in gesprek te gaan met collega’s die ook werkzaam zijn binnen... Lees verder

  • ,,Waarom een bestuurlijke visitatie in het laatste jaar van je bestuursperiode?” Dit was een van de eerste vragen die Gert Jan Veeter van Stichting Sarkon van de visitatiecommissie te horen kreeg. Volgend jaar gaat de voorzitter van het College van Bestuur met pensioen, maar hij heeft er heel bewust voor gekozen om een bestuurlijke visitatie in te zetten.  ,,Goed kijken hoe we er nu voor staan als bestuur en wat een passende vorm van bestuur is voor de toekomst.”

  • Hoe verhoudt de bestuurlijke visitatie zich tot het toezichtkader?

    Uit ervaring weten we dat de zelfevaluatie van meerwaarde kan zijn ter voorbereiding op een Inspectiebezoek. Maar de zelfevaluatie of het traject biedt geen garantie voor de beoordeling van de Inspectie. Uiteindelijk is datgene wat het bestuur in de zelfevaluatie investeert en de reflectie daarin op het eigen handelen ook bepalend voor wat het bestuur uit de visitatie kan halen. Ook is een bestuurlijk visitatietraject niet bedoeld om aan een herstelopdracht van de Inspectie te voldoen. Het kan echter wel helpen om te checken of je als bestuur op de goede weg bent.

  • Hoe ziet de dag van de visitatie er uit van het bestuurlijk visitatietraject?

    In onderstaand schema ziet u hoe de dag van de visitatie er standaard uit ziet:

  • Wie zitten er in de visitatiecommissie van de bestuurlijke visitatie?

    De visitatiecommissie bestaat uit tenminste twee collega-bestuurders uit het primair onderwijs en een onafhankelijk voorzitter. De voorzitter is niet actief in de PO-sector, maar heeft bestuurlijke ervaring in een andere sector. De bestuurders uit de commissie worden zo gekozen dat zij niet in dezelfde regio werken of op een andere manier werkrelaties hebben met het te visiteren bestuur. De commissie wordt ondersteund door een secretaris. Deze secretaris draagt zorg voor een goed verloop van de dag en schrijft het visitatierapport. De visitatiecommissie wordt ter goedkeuring voorgedragen aan het schoolbestuur.

  • Met welk doel is zelfevaluatie onderdeel van het bestuurlijk visitatietraject?

    Het belangrijkste doel van de zelfevaluatie is reflectie. Het bestuur reflecteert op het bestuurlijk handelen van de afgelopen periode: keuzes die zijn gemaakt bij het opstellen van de bestuurlijke opgave en de daarop gebaseerde bestuurlijke taak en op het bestuurlijk vermogen. Maatschappelijke, bestuurlijke, onderwijskundige en bedrijfsmatige ontwikkelingen zijn daarbij natuurlijk ook van belang.

    Tevens wordt nagedacht over de vraag of interne en externe stakeholders wel voldoende worden betrokken bij het realiseren van de gestelde doelen. Daarnaast gaat het bestuur tijdens het maken van de zelfevaluatie na of de bestuurlijke opgave en de bestuurlijke taak nog steeds actueel zijn. Zo niet, dan bepaalt het bestuur wat en hoe deze aangepast moeten worden. De zelfevaluatie is ook een check om te kijken welke professionaliseringsactiviteiten nodig zijn om de bestuurlijke taken adequaat uit te kunnen voeren.

    Het zelfevaluatierapport vormt voor de visitatiecommissie het uitgangspunt voor de voorbereidingen voor de visitatie. De commissie zal op basis hiervan een eigen analyse van het bestuurlijk functioneren maken en aandachtspunten formuleren die tijdens het bezoek aan de orde komen. De visitatiecommissie selecteert voorafgaand aan het bezoek een aantal onderwerpen die tijdens het bezoek uitgebreider worden besproken. Deze onderwerpen vormen daarmee de rode draad voor de visitatie en worden in de gesprekken tussen de commissie en het bestuur en de andere stakeholders verder uitgediept.

  • Wat is een handig moment om als schoolbestuur mee te doen aan het bestuurlijk visitatietraject?

    Een bestuurlijke visitatie kan een mooi startpunt zijn voor het ontwikkelen van nieuw strategisch beleid of een moment om te reflecteren op het gevoerde beleid via een midterm-review. Ook kan een bestuurlijk visitatietraject meerwaarde hebben ter voorbereiding op een bezoek van de Onderwijsinspectie. Door aan de slag te gaan met de zelfevaluatie heb je als bestuur nagedacht over de sterke punten en ontwikkelpunten van de organisatie. Bovendien kan de feedback van de visitatiecommissie ook meer inzicht bieden in het functioneren van het bestuur. Deze reflectie kan van pas komen in gesprek met de Inspectie van het Onderwijs.

    Voor besturen waar de afgelopen jaren veel veranderingen hebben plaatsgevonden kan bestuurlijke visitatie een moment zijn om pas op de plaats te maken en stapsgewijs te reflecteren.

  • Hoeveel tijd kost het mijn organisatie om mee te doen aan het bestuurlijk visitatietraject?

    Uit ervaring weten we dat het een organisatie tussen de 30 en de 40 uur kost om zich voor te bereiden op de bestuurlijke visitatie. Dit is afhankelijk van de wijze waarop de zelfevaluatie wordt opgesteld en de grootte van de organisatie. Er zijn ook schoolbesturen die externe ondersteuning aantrekken of in een Lerend netwerk de zelfevaluatie maken. Het bezoek van de visitatiecommissie duurt één dag.

  • Hoe ziet het traject van bestuurlijke visitatie eruit?

    Het schoolbestuur gaat als eerste aan de slag met de zelfevaluatie. De PO-Raad stelt een visitatiecommissie samen, bestaande uit een onafhankelijke voorzitter en drie commissieleden afkomstig uit andere schoolbesturen in het primair onderwijs. Deze wordt ondersteund door een secretaris. Het schoolbestuur deelt haar zelfevaluatie tenminste drie weken van te voren met de commissie, zodat deze zich kan voorbereiden.

    Op de dag van de visitatie gaat de commissie het gesprek aan met het bestuur, intern toezicht, staf, schoolleiders en soms ook met leraren of de kinderopvangorganisatie waar de school mee samenwerkt. Na twee weken ontvangt het gevisiteerde schoolbestuur het rapport van de commissie. Het visitatierapport bestaat uit een samenvatting van de zelfevaluatie, vragen van de commissie en een conclusie en aanbevelingen voor het bestuur om in de toekomst aan te werken. Een voorbeeld van een visitatierapport kunt u hier vinden.

  • Als een van de uitgangspunten van je bestuur ‘leren van en met elkaar is’ dan is het deelnemen aan bestuurlijke visitatie bijna een vanzelfsprekendheid. Hennie van Schilt van schoolbestuur Accent heeft het afgelopen schooljaar een bestuurlijk visitatie traject gelopen. Daarbij heeft ze deelgenomen aan een van de Lerende netwerken die de PO-Raad ter voorbereiding organiseert.

Pagina's