• Wat kan er beter aan de verantwoording?

    Hoewel schoolbesturen in het primair onderwijs verantwoording afleggen over publiek geld door middel van het jaarverslag, kan de sector zich nog verder ontwikkelen op het gebied van verantwoording.

    Conform de Code Goed Bestuur worden schoolbesturen geacht het jaarverslag op hun website te publiceren. Dit kan beter, want niet alle besturen doen dit. Tegelijkertijd wil de sector zelf werk maken van zogenoemde horizontale verantwoording, waarbij een bestuur met schoolteams, ouders, lokale partijen om de school en collega besturen het gesprek voert over beleidskeuzes. Mede als gevolg van wet- en regelgeving verantwoorden besturen zich nu vooral aan de Inspectie van het Onderwijs en de eigen Raad van Toezicht. Dat heet ‘verticale verantwoording’

    In de Strategische Agenda van de PO-Raad is afgesproken dat besturen zelf het goede voorbeeld geven, zich proactief verantwoorden en andere besturen aanspreken wanneer dit nodig is. De sector moet de samenleving meer laten zien wat ze doet met publiek geld. Ieder bestuur verantwoordt zich actief over zijn eigen kwaliteit en dat van zijn scholen via onder meer jaarverslagen en Scholen op de kaart. Daarmee draagt het ook bij aan verantwoording van de sector als geheel.

    Daarnaast zet de PO-Raad actief in op horizontale verantwoording door het voeren van de horizontale dialoog met schoolteams, ouders, collega-besturen, partijen rondom de school zoals kinderopvangorganisaties en jeugdzorg. Daarbij hebben ze oog voor de lokale situatie en gaan ze steeds het gesprek aan met hun omgeving. Waar het nodig is om de onderwijskwaliteit op peil te houden, of te verbeteren, werken besturen samen.

  • Hoe verantwoorden schoolbesturen zich over hun uitgaven?

    Schoolbesturen leveren hierover jaarlijks honderden cijfers en gegevens aan bij DUO. Dat is bij wet verplicht. Al niet privacygevoelige gegevens staan als open data op de website van Dienst Uitvoering Onderwijs van het ministerie van OCW. Daarnaast is een schoolbestuur verplicht om zich in het jaarverslag (bestuursverslag en jaarrekening) op hoofdlijnen te verantwoorden over wat het van plan was (doelen), wat daarvan terecht is gekomen (resultaten) en wat het effect van dit alles is geweest op de (toekomstige) financiële positie. Van iedere euro verantwoorden waar deze aan is uitgegeven, is onbegonnen bureaucratisch werk.

    Overigens gelden voor alle besturen dezelfde regels. Eénpitters, scholen met een vrijwillig ouderbestuur en grote besturen moeten allemaal dezelfde verantwoording afleggen. Voor éénpitters is dit een flinke en ingewikkelde klus omdat zij in tegenstelling tot de iets grotere besturen hierbij veelal geen professionele hulp hebben.

  • De zogenaamde Prestatieboxmiddelen worden na 2020 voor een belangrijk deel toegevoegd aan de lumpsum voor het primair onderwijs. Minister Arie Slob (Onderwijs) wil ook een deel van het geld in een aanvullende bekostigingsregeling stoppen. De PO-Raad vindt het essentieel dat schoolbesturen hun eindverantwoordelijkheid als werkgever goed kunnen uitvoeren.

  • Het primair onderwijs heeft in 2019 een negatief financieel resultaat geboekt van ongeveer €130 miljoen en dus flink ingeteerd op de reserves. Dat blijkt uit de jaarcijfers over 2019 die door de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zijn gepubliceerd. De jaarcijfers lijken positief uit te vallen, maar schoolbesturen ontvingen in 2019 geld dat in 2020 volledig aan de medewerkers werd uitgekeerd.

  • Schoolbesturen kunnen vanaf 15 juni uitstel aanvragen voor het aanleveren van de jaarverslaggeving over 2019. Een verzoek om coulance kan in de periode van 15 juni 2020 tot 1 juli 2020 ingediend worden. Het schoolbestuur stuurt hiervoor een e-mail naar het Informatiecentrum Onderwijs van DUO. Een verzoek kan niet via brief of telefonisch worden ingediend.

  • Schoolbesturen in het primair onderwijs zijn het afgelopen jaar minder voorzichtig gaan begroten waardoor zij meer geld direct aan onderwijs hebben kunnen besteden. Vrijwel al het geld dat zij in 2018 binnenkregen, hebben zij ook uitgegeven en hierdoor zijn de reserves amper gegroeid. Zo blijkt uit de Financiële Staat van het Onderwijs die de Inspectie van het Onderwijs dinsdag publiceerde.

  • Schoolbesturen en samenwerkingsverbanden in het primair onderwijs hebben in 2018 vrijwel al het geld dat zij ontvingen ook daadwerkelijk ingezet voor het onderwijs. Daarmee neemt de vermogenspositie in de sector niet toe. Prognoses laten bovendien zien dat de vermogens de komende jaren meer zullen afnemen dan eerder begroot. De PO-Raad constateert dat schoolbesturen minder voorzichtig zijn gaan begroten, om middelen maximaal in te zetten voor het onderwijs.

  • De medezeggenschapsraad heeft een belangrijke taak rondom het financieel beleid van de school. Om medezeggenschapsraden hierbij de ondersteunen heeft Versterking medezeggenschap een Handreiking Financieel beleid ontwikkeld.

  • De Tweede Kamer werd recent bijgepraat over de lumpsumfinanciering van het onderwijs. Tijdens het rondetafelgesprek werd een aantal opvallende uitspraken gedaan. Hebben schoolbesturen echt 16 miljard aan reserves op de plank liggen? En gaat slechts de helft van het geld naar personeel? De PO-Raad checkt deze uitspraken.

Pagina's