Op deze pagina vind je de veelgestelde vragen & antwoorden rondom de nieuwe methodiek om de personeelstekorten in het primair onderwijs in kaart te brengen.

Waarom is het belangrijk om personeelstekorten in het po inzichtelijk te maken?

Sinds een aantal jaar is het lerarentekort duidelijk merkbaar voor scholen in het primair onderwijs. Dit uit zich onder andere in het niet (gemakkelijk) kunnen opvullen van openstaande vacatures, maar ook in het moeilijk kunnen vinden van een vervangende leraar bij ziekte. Er was echter nog geen betrouwbare meting van de actuele tekorten om deze zodoende te kunnen kwantificeren en onderzoeken. Ook ontbrak voorheen informatie over verschillen in de personeelsbehoeften, die soms sterk per gebied/regio kunnen afwijken. Er bestaat een model dat de omvang van de tekorten raamt op middellange en lange termijn, maar dit geeft geen actueel inzicht in de personeelsbehoefte. Met landelijke cijfers over actuele lerarentekorten in het primair onderwijs kan het beleid om deze tekorten tegen te gaan verder verbeterd worden. 

Welke stappen zijn (al) ondernomen om de actuele tekorten inzichtelijk te maken? 

In februari en oktober 2020 is er een meting gedaan naar de omvang van de lerarentekorten in het primair onderwijs in Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Almere. Deze meting werd uitgevoerd door de schoolbesturen in samenwerking met de betrokken gemeenten en geanalyseerd door OCW/DUO. In februari 2021 heeft Centerdata de uitvoering van de metingen overgenomen, onder aansturing van een samenwerkingsverband van de besturen en gemeenten (waaronder ook Amsterdam en OCW. Daarbij is naast het lerarentekort ook voorn het eerst gevraagd om het schoolleiderstekort te meten. Vervolgens is in juni 2021 een verkenning uitgevoerd onder 200 scholen om te onderzoeken of deze methodiek landelijk uitgebreid kon worden. Door de hoge respons en de geschiktheid van de methodiek, is besloten de verkenning verder te verbreden naar de rest van het land.  

Wat zijn ‘verborgen vacatures’ en waarom zijn deze relevant in het onderzoek? 

Het gaat hierbij om tekorten aan / vacatures voor bevoegde leerkrachten die - omdat het niet anders kan – anders worden ingevuld door onbevoegd of nog niet-bevoegd personeel. Niet elke school stelt vacatures open voor deze ingevulde arbeidsplaatsen. Daarom worden deze vacatures niet (altijd) meegeteld bij een uitvraag naar vacatures per school of schoolbestuur. ‘Verborgen vacatures’ worden opgevuld door de inzet van volgens de school nog niet geschikte zij-instromers, (on)bevoegd (ambulant) personeel, zzp’ers, uitzendkrachten (bevoegd of onbevoegd), of door het verdelen van groepen. De huidig gekozen methodiek van uitvragen van personeelstekorten, registreert wél deze manieren van opvullen door te vragen naar de actuele inzet van het hierboven genoemde ander(soortig) personeel.  

Wie is gebaat bij de registratie van personeelstekorten in het po? 

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is gebaat bij een (actuele) registratie van personeelstekorten en daarom opdrachtgever van landelijk onderzoek hiernaar. Verder betrekt OC&W partners bij deze onderzoeken: de PO-Raad is onderdeel van de begeleidingscommissie van dit onderzoek. Bureau Centerdata is de uitvoerende partij van de recente onderzoeken. Centerdata heeft een helpdesk voor het beantwoorden van (technische) vragen over (deelname aan) het onderzoek. De helpdesk is te benaderen via surveys@centerdata.nl  

Wat wordt er van mij als schoolbestuur verwacht? 

Voor een goede aanpak van de tekorten zijn betrouwbare data over de actuele omvang essentieel. De actuele meting van zowel openstaande als verborgen vacatures draagt bij de kwaliteit van de ramingen en helpt bij het ontwikkelen van een aanpak voor de tekorten. Bij deze meting wordt er op schoolniveau opgegeven welke (verborgen) personeelstekorten er zijn, inclusief (verborgen) vacatures voor schoolleiders. Door deel te nemen aan de meting, heb je als schoolbestuur inzicht in welke van de aangesloten scholen data aanleveren over het lerarentekort.  

Waarom is mijn deelname gewenst? 

Om statistisch significante uitspraken te kunnen doen over actuele personeelstekorten, is een zo hoog mogelijke respons gewenst. Daarbij is het gewenst om uit zo veel mogelijk regio’s en gemeenten de personeelstekorten te registreren: door een hoge respons, kunnen tevens regio’s onderling vergeleken worden. Met landelijke cijfers over actuele lerarentekorten in het primair onderwijs kan het beleid om deze tekorten tegen te gaan verder verbeterd worden. Het is van groot belang voor het onderzoek dat jouw school / scholen de uitvraag invullen, ook als er geen of weinig tekorten zijn; alleen zo kunnen we een goed landelijk beeld schetsen. 

Wat is de looptijd van het onderzoek? 

De registratie van personeelstekorten heeft als peildatum 1 oktober 2021. Het onderzoek heeft vanaf deze datum een looptijd van drie weken. Er wordt hierbij rekening gehouden met de Herfstvakantie. In de technische begeleidende brief van Centerdata staat de deadline voor het invullen vermeld.   

Hoe werkt dit onderzoek naar de personeelstekorten in het po? 

De uitvraag bestaat uit twee onderdelen: 

  • een deel over lerarentekorten dat door de scholen ingevuld dient te worden 
  • een deel over schoolleiderstekorten dat door het bestuur ingevuld dient te worden. 

Scholen zullen via onderzoeksbureau Centerdata een uitnodiging ontvangen om de uitvraag over de personeelstekorten in te vullen. Het helpt als schoolbesturen hun scholen activeren door een e-mail te sturen. Schoolbesturen ontvangen een link van Centerdata naar de persoonlijke pagina. Ook krijgen schoolbesturen de mogelijkheid om de door scholen ingevulde uitvraag aan te vullen en deze definitief te verzenden. Meer uitleg volgt via Centerdata.  

Daarnaast ontvangt het bestuur een uitnodiging om de uitvraag over schoolleiderstekorten in te vullen. Schoolbesturen krijgen na afloop van het invullen een terugkoppeling via hun persoonlijke pagina en de verzamelde data worden in een rapport gepresenteerd. 

Wanneer worden de resultaten van het onderzoek verwacht? 

Nadat het onderzoek is afgerond, verschijnt er een publicatie door bureau Centerdata in december 2021. De bevindingen uit het onderzoek zullen worden vermeld in de zgn. Kamerbrief lerarenbeleid en onderwijsarbeidsmarkt, die medio december 2021 zal verschijnen. De PO-Raad zal de bevindingen uit het Centerdata-rapport en details uit de Kamerbrief, tevens publiceren medio december 2021.  

Waar kan ik al als schoolbestuurder terecht met vragen over het onderzoek? 

Voor (technische) vragen over (deelname aan) het onderzoek, verwijzen wij je graag door naar de Helpdesk van Centerdata, te benaderen via surveys@centerdata.nl. Voor overige vragen kun je contact opnemen Maarten Lamé of Pim de Vente.