Een moderne CAO?

simone walvischZou het ons gaan lukken? In januari 2013 gaan de bonden en de PO-Raad weer om de tafel om over de CAO te praten. In het informele overleg zijn de vakbonden en de PO-Raad het er al een paar jaar over eens dat het huidige CAO-boekje niet meer voldoet aan wat moderne arbeidsverhoudingen nodig hebben. We zijn het eens over de noodzaak van een minder complexe regelgeving en toegankelijker taalgebruik. En ook over de wens van een inhoudelijke moderniseringsslag.

Maar de condities waaronder we tot een nieuwe CAO konden komen, ontbraken. Zolang de minister nog over de primaire arbeidsvoorwaarden (o.a. loonontwikkeling) gaat, en de PO-Raad alleen over de secundaire arbeidsvoorwaarden (o.a. verlof) kan onderhandelen, hebben we in het CAO-overleg niets uit te ruilen. Daarom dateert de CAO-PO wat betreft de secundaire arbeidsvoorwaarden nog van 2009.

Regeerakkoord

De situatie is nu veranderd. In het Regeerakkoord heeft het huidige kabinet neergelegd dat er middelen voor het PO en VO beschikbaar komen (340 miljoen vanaf 2017), op voorwaarde dat sociale partners een CAO sluiten waarin de arbeidsvoorwaarden gemoderniseerd zijn. En er wordt nadrukkelijk bij vermeld dat de BAPO uit die CAO verwijderd moet zijn. Wij lezen deze passage zó dat de doordecentralisatie doorgaat, want anders staan we voor een onmogelijke opgave.
Als sociale partners moeten we het samen doen. Maar de politiek geeft ons nu wel een steun in de rug.

Lenteakkoord en schoolleidersregister

In januari starten we twee CAO-trajecten. Eén snel traject waarin we de huidige CAO technisch aanpassen. Een aantal artikelen uit de CAO zijn inmiddels achterhaald, bijvoorbeeld dat over de pensioenleeftijd. We maken de CAO actueel op basis van huidige wetgeving.

Eén inhoudelijk onderwerp willen we in deze 'kleine CAO' wel opnemen. OCW is bereid om de middelen die via het Lenteakkoord beschikbaar komen voor de professionalisering van schoolleiders, aan de prestatiebox toe te voegen, op één voorwaarde: dat de sociale partners een CAO-afspraak maken over een niet-vrijblijvende registratie in een schoolleidersregister. 

De PO-Raad gaat hier graag in mee. Wij zien een register als een instrument in het kader van het HRM-beleid: als werkgevers en schoolleiders goede afspraken maken over de professionalisering van de schoolleider en als het register daadwerkelijk iets gaat voorstellen, maakt het de positieve ontwikkeling van een beroepsgroep zichtbaar. Maar dan moeten er ook consequenties uit getrokken kunnen worden, als schoolleiders niet geherregistreerd worden. Dat moet de teneur zijn van een CAO-afspraak.

Moderne CAO

In januari gaan we daarnaast met de bonden een tweede traject starten over een hele nieuwe CAO. Een moderne CAO die beter is toegesneden op de eisen die aan de scholen worden gesteld. Dat zal meer tijd en meer discussie in beslag nemen.

De samenleving verandert. Van alle geledingen in het onderwijs, van leraren tot schoolleiders en bestuurders, wordt steeds meer verwacht. Hogere opbrengsten van het onderwijs, goede opvang voor het kind van 7 tot 7 uur, transparantie van onderwijsresultaten, heldere verantwoording van het financieel beleid – de samenleving verwacht dat de schoolorganisatie een professioneel gerunde en soepel lopende organisatie is.
Op veel plaatsen voldoet het oude concept 'school' niet meer zoals we dat al decennia kennen. Er zijn vele verschillende samenwerkingsvormen ontwikkeld met andere organisaties op het gebied van opvang en onderwijs, zoals de kinderopvang, de voorschoolse opvang, de tussen- en naschoolse opvang.

We zoeken naar ruimte, naar het wegnemen van belemmeringen en naar manieren om deze ontwikkelingen te stimuleren, met respect voor ieders positie. Een CAO kan daartoe bijdragen.
Het vernieuwingstraject gaan we samen met de bonden doen, waarbij we ook gezamenlijk het land in gaan trekken. Waar liggen de behoeften van de leraren, schoolleiders, besturen? We zijn er van overtuigd dat we dan terugkeren aan de CAO-tafel met ideeën en inspiratie, én met draagvlak voor vernieuwingen.

Voor de technische aanpassingen hopen wij begin 2013 tot een akkoord te komen. Voor de totaal nieuwe CAO nemen we een jaar de tijd. We streven naar een CAO die ingaat per 1 januari 2014.

Zou het ons gaan lukken? Ik ben er positief over. En het onderwijs verdient het.

Simone Walvisch