Kete Kervezee: Open voor vernieuwing

Kete KervezeeTijdens de druk bezochte extra ledenvergadering van de PO-Raad op 19 september hebben we constructief met elkaar vooruit gekeken. Een belangrijk aspect was vernieuwing binnen de vereniging, waarbij de rol van de leden wordt versterkt. Daarnaast hebben we indringend gesproken over de vernieuwingen in het primair onderwijs.

We weten allemaal dat Nederland economisch in zwaar weer zit en juist bij zwaar weer zijn stuurmanschap en inspiratie belangrijk. Dat komt echter niet vanzelf. We moeten dus niet bij de pakken neerzitten of zielig doen. Daar winnen we niets mee. Juist in moeilijke tijden moeten we zoeken naar onze kansen. Om die te vinden moet we ook onze eigen tegenspraak organiseren. De visie van een 'dwarskijker' geeft beter zicht op de dingen waar we zelf over heen kijken en waar mogelijkheden zitten. Dat geldt voor het primair onderwijs als geheel, maar ook voor elke bestuurder in haar of zijn eigen omgeving: sta open voor vernieuwing.

Om die tegenspraak vorm te geven, begonnen we de ledenvergadering met een beschouwing van PG Kroeger (onderwijsjournalist en hoofdredacteur ScienceGuide) over Prinsjesdag en de politieke situatie na de verkiezingen. Wat betekenen de recente ontwikkelingen voor de sector primair onderwijs? Kroeger gaf als buitenstaander een duidelijk beeld met duidelijke reflecties.

Een belangrijke boodschap uit de inleiding van Kroeger was dat we voortdurend moeten laten zien wat we hebben bereikt. We moeten laten zien wat we 'leveren' voor het geld dat we ontvangen van de overheid. De partijen, die nu samen gaan kijken of ze tot een nieuwe regering kunnen komen (VVD en PvdA), hebben in hun verkiezingsprogramma's staan dat ze een vorm van prestatiebekostiging willen en beide zijn voorstanders van een centrale eindtoets in het primair onderwijs. We kunnen gaan zitten wachten waar een nieuwe regering mee komt, maar we kunnen ook al zelf nadenken over hoe wij onze prestaties en de prestaties van leerlingen zichtbaar kunnen maken. We hebben dan meer ruimte om zaken naar onze hand te zetten.

Gezien de economische stand van zaken hoeven we de komende jaren niet al te zeer te rekenen op grote bedragen aan extra investeringen. Compensatie van stijgende kosten blijft noodzakelijk, maar in de verkiezingsprogramma's van VVD en PvdA is vooral sprake van verschuivingen van geldstromen. De kans blijft groot dat ook dit kabinet haar stempel op het onderwijs wil drukken en weer eigen prioriteiten stelt. Scholen en schoolbesturen komen daarmee voor het feit te staan dat ze hun accenten weer moeten gaan verleggen. Het is heel belangrijk als we voor het (primair) onderwijs met de Tweede Kamer nu eens afspraken voor de langere termijn kunnen maken, een nationaal onderwijsakkoord. We hebben de afgelopen jaren laten zien dat we de kwaliteit kunnen verbeteren en dat we een professionaliseringsslag hebben gemaakt. Geef de scholen en schoolbesturen dan nu ook de ruimte en het vertrouwen om dit voort te zetten en te borgen.

De enorme vooruitgang in de professionalisering van het primair onderwijs werd ook zichtbaar in een onderzoek van Deloitte. Naast alarmerende berichten over de stille bezuinigingen in het primair onderwijs, viel mij vooral op dat uit het onderzoek blijkt dat schoolbesturen steeds beter anticiperen op de bezuinigingen. De schoolbesturen hebben minder verlies gemaakt, dan de onderzoekers hadden verwacht. De oorzaak van de rode cijfers ligt volgens dit onderzoek vooral bij de stille bezuinigingen en minder bij de schoolbestuurders. Het onderzoek maakt ook duidelijk,dat het primair onderwijs er geen nieuwe bezuinigingen bij kan hebben, zeker niet als we serieus tot de wereldwijde top-5 willen behoren, maar ook als we de economie een impuls willen geven en vooral als we alle leerlingen zo goed mogelijk willen opleiden. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt van 2020 zullen we iedereen nodig hebben om de productiviteit in de toekomst op peil te houden.

De PO-Raad blijft zich op alle mogelijke manieren sterk maken voor het primair onderwijs. We blijven de politieke partijen aanspreken op hun verkiezingsbeloften om te investeren in het onderwijs. En we blijven onze eigen tegenspraak organiseren, zodat we scherp blijven op kansen en mogelijkheden en vooraan staan als het gaat over vernieuwingen in onze sector en de toekomst van de leerlingen.

Kete Kervezee, voorzitter