Kete Kervezee: Vertrouwen

We hebben een goed gesprek gevoerd met de minister en de meeste onderwijswoordvoerders uit de Tweede Kamer. Op de gereformeerde scholengemeenschap Guido de Brès in Amersfoort waren zaterdag 17 maart ongeveer 50 mensen uit het onderwijs en de politiek bij elkaar gekomen om over de onderlinge sfeer te praten. Met succes. We hebben een duidelijk stap gezet om de negatieve spiraal in de verhoudingen te doorbreken.

De verhoudingen tussen het onderwijs en de politiek waren volgens ChristenUnie-leider Arie Slob nog nooit zo slecht. Natuurlijk hoeft niet iedereen het met elkaar eens te zijn, maar nu werd de sfeer echt grimmig. Politici werden op de persoon aangevallen en sommige politici lieten zich met weinig respect uit over het onderwijs. Slob heeft daarom het initiatief genomen om die ongenoegens in een rustige setting uit te wisselen en daardoor meer begrip voor elkaar te krijgen. Ik ben er van overtuigd dat we daarmee vooruitgang hebben geboekt.

Politiek en professioneel primaat

Door met elkaar in gesprek te gaan en te blijven, kunnen we elkaars rollen en verantwoordelijkheden beter accepteren en respecteren. De politiek heeft het politieke primaat, waarbij aan de voorkant van de besluitvorming een gezaghebbende plaats moet zijn voor professionele argumenten. Dit professionele primaat staat soms op gespannen voet met het politieke primaat, maar ze hebben elkaar nodig om tot kwalitatief hoogwaardig en uitvoerbaar beleid te komen en vervolgens tot democratische besluitvorming.

Op één zaterdagochtend kunnen we niet alle problemen oplossen, maar een eerste stap is gezet. De PO-Raad zal haar steentje bijdragen om verder te komen op deze ingeslagen weg, want alleen in onderling vertrouwen kunnen we het beste voor het onderwijs bereiken. We hebben daarbij natuurlijk niet allemaal altijd dezelfde oplossingen voor ogen. Dat werd vorige week weer duidelijk toen de Tweede Kamer de wetgeving rond Passend onderwijs had aangenomen met de daarbij geplande bezuiniging van 300 miljoen. Wij vinden dat nog steeds onwenselijk en onverstandig, maar accepteren de democratische besluitvorming van de Tweede Kamer.

Monitor

Dat betekent echter niet dat we nu gaan afwachten hoe de invoering van Passend onderwijs gaat verlopen. We gaan enerzijds het gesprek aan met de Eerste Kamerleden. Zij moeten immers ook nog over de wetgeving stemmen. Anderzijds zetten we ons in voor een goede monitor van de invoering. Als we Passend onderwijs met dit tempo en deze bezuiniging gaan invoeren, dan is het extra belangrijk dat we de gevolgen heel goed in de gaten houden. De monitor moet kijken naar de effecten voor leerlingen, zoals thuiszitten, schooluitval en jeugdwerkloosheid, de effecten voor het personeel, zoals werkdruk en ziekteverzuim, en de effecten voor scholen, zoals veiligheid.

Ruimte, vertrouwen en verantwoording

Over het monitoren van de invoering van Passend onderwijs hebben we ook afspraken gemaakt in het bestuursakkoord, dat op maandag 19 maart officieel werd gelanceerd tijdens de onderwijsconferentie in Lunteren. De afgelopen weken hebben we met veel leden gesproken over het akkoord. Een groot voordeel van het bestuursakkoord is dat enerzijds de ruimte en het vertrouwen die scholen en schoolbesturen krijgen en anderzijds de gevraagde verantwoording beter in balans zijn. Dit betekent dat de financiële middelen beschikbaar komen in de prestatiebox als onderdeel van de lumpsum. De verantwoording over de besteding van de middelen vindt plaats in het jaarverslag op bestuursniveau. De ambities in het bestuursakkoord zijn op sectorniveau geformuleerd. Dat geeft elke school de vrijheid om eigen keuzes te maken, passend bij hun school en bij bereikte resultaten. We moeten echter wel zorgen dat we als sector de ambities in redelijkheid waarmaken. Anders komen ruimte en vertrouwen weer te zeer onder druk te staan.

Krachten bundelen

Gezien de ambities is het belangrijk dat we de krachten binnen het onderwijs nog beter bundelen. Ik vind het zoeken naar de eenheid in verscheidenheid binnen de sector daarom een hoge prioriteit. We zijn hierover indringend in gesprek met de profielorganisaties, de VO-raad en de AVS. Het doel is om betere afspraken te maken over eenduidige belangenbehartiging en hoogwaardige dienstverlening. We hebben de afgelopen week een duidelijke afspraak gemaakt over hoe we meer daadkracht en meer efficiëntie kunnen realiseren, zodat we onze leden nog beter kunnen bedienen bij de uitvoering van hun werk. Binnenkort zullen we u nader informeren.

Kete Kervezee