Meester Bryan Kraan: Een raadsel

Ik heb een raadsel voor u: 'Op lange termijn zijn de resultaten verbeterd, is het pedagogisch klimaat op school prettiger en zijn de leerlingen zich bewuster van zichzelf en hun plaats in de maatschappij'. Rara, wat is het?

Ik heb de afgelopen maanden wekelijks muziekles mogen geven aan groep 3 tot en met 8 van de basisschool waar ik werk. De vijf domeinen van het muziekonderwijs zijn aangeboden en de leerlingen zijn uitgedaagd om zichzelf te presenteren, met elkaar te spelen en te luisteren naar elkaar. Muziekles is geen les meer ‘omdat het moet van de inspectie’, maar het is onderwijs geworden met doelen en verwachtingen.

Enkele maanden muziekonderwijs is veel te kort om te concluderen dat de schoolresultaten van de leerlingen verbeteren. Desalniettemin is er al wel een verandering in de sfeer merkbaar. De leerlingen gaan op een andere manier met elkaar om, een positievere manier. De leerlingen luisteren aandachtiger naar elkaar en durven meer samen te ondernemen. Leerlingen hebben andere kwaliteiten van elkaar kunnen ontdekken, waardoor nieuwe vriendschappen ontstaan en bestaande vriendschappen ontwikkelen. Maar bovenal wordt er meer muziek gemaakt in de school: kinderen en leerkrachten zingen meer. Mijn collega’s en ik zijn van mening dat het muziekonderwijs een meerwaarde is voor het onderwijs op de school.

In mijn artikel in Didactief en op mijn eigen website, ben ik ingegaan op het belang van muziek in de ontwikkeling van kinderen. Kinderen worden niet slimmer door muziekonderwijs en ze krijgen geen hoger IQ, maar ze gebruiken hun hersencapaciteit op den duur wel effectiever en ze leren zich beter te uiten. Dat is bewezen. Een van mijn docenten stelde dat het muziekonderwijs zelfs geen kunstonderwijs is, maar dat het veel meer dan dat is. Ik ben het met haar eens en ben ook van mening dat een school die investeert in goed muziekonderwijs, investeert in de kwaliteit van hun onderwijs.

Als ik het bovenstaande bespreek met collega’s, zijn velen het met me eens en de critici hebben moeite om met sterke tegenargumenten te komen. Maar ik vraag me toch af waarom er nog steeds nauwelijks in het muziekonderwijs geïnvesteerd wordt; waarom durft men het risico niet te nemen? Waarom worden er geen bruggen geslagen tussen muziekonderwijs en andere vakken?

Kunnen leerlingen hun gedichten niet inzetten als tekst voor hun eigen lied? Kunnen ze niet zingen over het leven van een Joodse onderduiker? Kunnen leerlingen geen breuken leren door gebruik te maken van muziektheorie? Kunnen ze hun beweging niet verbeteren door te bewegen naar aanleiding van wat ze horen? Kunnen leerlingen niet musiceren over hetgeen waar ze niet over kunnen praten of schrijven? Kunnen ze hun onderlinge band niet verbeteren door elkaar muzikaal uit te dagen?

Het antwoord op het raadsel is ‘muziekonderwijs’. Het raadsel wat ik u zojuist voorgelegd heb, is mijn hypothese over het effect van muziekonderwijs op lange termijn. Er is beperkt langdurig en betrouwbaar (hiermee verwijs ik naar het alom bekritiseerde onderzoek van Bastian) onderzoek gedaan naar het belang van muziekonderwijs op lange termijn, maar ik ben echt overtuigd van de kracht van muziekonderwijs. Dus investeer in muziekonderwijs en vakkundig personeel.

Noot redactie PO-Raad:

Het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft per 1 november 2015 de Impuls muziekonderwijs opengesteld. De subsidieregeling heeft als doel het muziekonderwijs van scholen te verbeteren door samenwerkingen aan te gaan met andere partijen uit het muziekveld. Lees hier meer over deze subsidieregeling.

Reacties (4)

Hans van Eerden
09:46, 6 januari 2016

Goed om te lezen. Op de pabo in Haarlem is er gelukkig wel aandacht voor goed muziekonderwijs (zelfs een schoolkoor) maar.... bij veel studenten is er maar heel weinig muzikale ontwikkeling geweest in eerdere scholen. Hard werken dus.

Alma Reitsma
16:33, 6 januari 2016

Beste Bryan, muziek brengt creativiteit die in deze tijd hard nodig is, laat staan bij de medewerkers van de toekomst. Alleen kennis overdragen is oud, en kinderen inspireren om tot andere denkwijzes te komen is nieuw. Muziekonderwijs kan een kind net dat zetje geven om meer van zichzelf te laten zien dan anders. Vooral blijven inzetten op vakkundigheid van muziekonderwijs!

Willemien Ribbers
09:35, 7 januari 2016

Helemaal waar en mee eens.
Ik zie ook wat het doet met de leerlingen op mijn school (cluster 3) . Het plezier straalt er vanaf en ze willen steeds meer! Muziekonderwijs is goed voor hun persoonlijke ontwikkeling in al zijn facetten.
Nu eerst de opleiding vakspecialist muziek goed afronden en daarna met volle kracht mijn school muziekminded maken.

Hans Roodbeen
10:58, 7 januari 2016

Meester Kraan heet bij ons op school meester Tros. Een bevlogen muziekdocent die via een stimulatieprogramma van de gemeente samen met twee collega's de lessen muziek verzorgt. Muziekles is niet alleen luisteren, maar vooral samenwerken. Samen een een liedje maken, samen ritme oefeningen doen door goed naar elkaar te luisteren. Ook de rekenles komt tijdens muziek aan de beurt. Meester Tros stemt met de groepsleerkracht af waar de groep moeite mee heeft. De tafel van zeven? Dan volgt de week er op een muziekles over de tafel van zeven. Een prachtige manier om de kinderen die niet zo goed zijn in het leren van tafels op de gebruikelijke wijze het via een muziekles wel leren.

Plaats een reactie