Meester Tom Kroon: Onze positieve klas

Iedere leerkracht in het Nederlandse primair onderwijs werkt eraan: een positieve, leerzame klas vol eigenaarschap. Graag zien wij glimmende oogjes, kinderen die op de punt van hun stoel zitten en mooie ontwikkelingen op pedagogisch en didactisch gebied. Om dit te bereiken hebben wij onderwijsmensen allerlei denkbeelden en aannames om kinderen te stimuleren bij hun ontwikkeling. Een positief pedagogisch klimaat heeft invloed op het welbevinden van de leerlingen. Het welbevinden heeft vervolgens invloed op de ontwikkeling en het leervermogen.

Binnen schoolteams zijn er veel verschillende denkwijzen en perspectieven over het verkrijgen van een positief pedagogisch klimaat. Vaak is er vooraf al een neiging om alles in te vullen en te bepalen. Op bijvoorbeeld kwaliteitskaarten staan doelen met voorbeelden om de sfeer in de klas positief te bevorderen. Abstract wordt concreet gemaakt en je krijgt als leerkracht het idee er bewust grip op te hebben. Ik vraag mij daarbij af: Wie moet er grip hebben op de positiviteit in de groep? Ik als leerkracht, de kinderen of wij samen? Wie moeten de doelen uitvoeren? Hoe weet ik vooraf wat goed is voor mijn diverse groep kinderen? Hoeveel denkwijzen en behoeften zullen er in een klas met kinderen zitten? Hoe kan ik deze groep als geheel bedienen? Wat heb ik nodig om dit samen met mijn leerlingen te ontdekken en levendig te krijgen? Vanuit deze vragen besloot ik in de eerste week van het schooljaar om samen met mijn klas aan de slag te gaan.

Respect en samenwerken

We begonnen met de abstracte vraag: Hoe ziet een positieve klas eruit? De kinderen konden hierop reageren en de reacties werden genoteerd op een bord. Vervolgens deelden wij de lijst met antwoorden in categorieën in. Kenmerken als respect en samenwerken kwamen naar voren. Hierop volgend zijn we met elkaar gaan nadenken wat een ieder kan doen om dit na te streven. Deze ideeën zijn genoteerd op een whiteboard en dienen als inspiratie / reminder voor de groep in de komende periode.

Om dit te laten leven in de klas, is er met elkaar bedacht om ieder kind een individueel doel te laten noteren op de persoonlijke weektaak. Na afloop van iedere schooldag wordt er door de kinderen bekeken of er goed is gewerkt aan dit doel. Dit kunnen ze aangeven door middel van het inkleuren van een van de volgende gezichten:
GezichtjesDeze gegevens kunnen voer zijn voor klassikale- of kindgesprekken. Aan het einde van de schoolweek worden ervaringen, tips en tops met elkaar uitgewisseld. Tevens wordt er dan door ieder kind bepaald of er een nieuw persoonlijk weekdoel nodig is of dat er nog gewerkt moet worden aan het oude doel.

schoolbord

Durf

Dit vraagt om durf, loslaten en ruimte geven aan kinderen om verantwoordelijkheden op te pakken. Verrast ben ik over het feit dat kinderen goed kunnen benoemen wat ze zelf kunnen doen aan een positieve klas en wat ze van de ander nodig hebben. Daarnaast krijg ik meer zicht in de belevingswereld van mijn klas. In mijn pedagogische en didactische aanpak kan ik hierdoor ook gerichter en bewuster handelen.

Het is onze positieve klas.