Onderwijs, vakmanschap

Dit schooljaar laat de PO-Raad regelmatig een gastblogger aan het woord om zijn of haar ervaringen in het primair onderwijs te delen. In deze editie van 'Geef het krijtje door' vertelt remedial teacher Leontine le Blanc over toetsen en haar werk als leraar.

‘Tja, het moet nou eenmaal van de inspectie…’ Dit is een zin die ik regelmatig hoor van leraren. Ik verbaas me hierover. Net zoals ik mij als leescoördinator verbaas wanneer ik hoor dat leraren met leerlingen gaan ‘oefenen voor de DMT (Drie-Minuten-Toets)’. Geef je dan als leraar leesonderwijs om te zorgen dat je leerlingen een hoge score halen op de DMT? Ik hoop dat je leesonderwijs geeft om te zorgen dat leerlingen gemotiveerde, zelfstandige lezers worden die succesvol het onderwijs doorlopen, zich zelfstandig kunnen redden in de maatschappij en zullen lezen voor hun plezier. Een toets vind ik daarbij een goed hulpmiddel om na te gaan of je daarmee op de goede weg bent, maar mag geen doel op zich zijn.

Geef je dan als leraar leesonderwijs om te zorgen dat je leerlingen een hoge score halen op de Drie-Minuten-Toets?

Toen ik een aantal maanden geleden de nieuwsbrief van een educatief softwarebedrijf las, had ik hetzelfde gevoel. In de brief vroegen leraren om oefeningen voor de meerkeuzevragen van de (oude) spellingtoetsen van Cito. Oefeningen waarbij de leerlingen zouden leren om uit een reeks woorden het verkeerd geschreven woord te halen, zoals ze dat ook moeten doen bij de betreffende toets. Is het kunnen kiezen van een fout geschreven woord dan wat je als leraar je leerlingen wil leren? Dit zorgt naar mijn mening voor een manier van oefenen die totaal niet wenselijk is. Hierbij wordt er niet door de leerlingen zelf geschreven en kan bovendien een fout woordbeeld geautomatiseerd worden. Maar waar ik nog het meest verbaasd over ben, is dat de betreffende leraren willen oefenen voor een toets. Het doel van je onderwijs moet ook hier weer geen hoge toetsscore zijn. Het doel moet zijn dat leerlingen leren hoe ze een woord uit het hoofd goed op kunnen schrijven.

Tijdens de remedial teaching probeer ik de leerlingen dan ook ook bij te brengen waarom we die sommen tot 10 gaan automatiseren, spellingregels leren toepassen of oefenen met nauwkeurig lezen. Zo dat de leerlingen weten wat ze leren en waarom. 

Ik ben van mening dat je als leraar de dingen zou moeten doen, omdat het belangrijk is om goed onderwijs aan leerlingen te geven, elke dag weer. Niet omdat het moet van de inspectie, niet omdat je hoge scores wilt halen op een toets. De inspectie kan je daarbij een mooie spiegel voorhouden en je van feedback voorzien. Zij gaat namelijk na of iedere leerling onderwijs van ten minste voldoende kwaliteit krijgt. Laten we als leraren zelf de verantwoordelijkheid nemen om hiervoor te zorgen en geen genoegen nemen met de minimumeisen van de inspectie. We moeten het béste onderwijs willen voor de leerlingen om ze optimale ontwikkelingskansen te bieden.

Ik ben van mening dat je als leraar de dingen zou moeten doen, omdat het belangrijk is om goed onderwijs aan leerlingen te geven, elke dag weer.

Begrijp me goed, ik ben absoluut geen tegenstander van toetsen of de inspectie. Ik zie beide als goede middelen voor goed onderwijs. Eigenaarschap en vakmanschap van de leraar zorgen echter uiteindelijk voor het béste onderwijs!

Ik geef het krijtje door aan Eva Naaijkens, schoolleider van de Alan Turingschool omdat zij als schoolleider zorgt dat leraren voldoende eigenaarschap krijgen om het beste onderwijs vorm te geven. 

Leontine le Blanc werkt als remedial teacher en coördinator van het lees- en spellingonderwijs op de SBO Michaëlschool in Amersfoort, een school voor speciaal basisonderwijs (sbo).