Rinda den Besten en Simone Walvisch: Turbulentie

Iedereen die in het onderwijs werkt, kent het: als de schoolvakantie nadert, kijk je automatisch terug op het afgelopen schooljaar. Ook wij gingen samen de hoogtepunten nog eens langs. Vers in ons geheugen ligt natuurlijk ons congres, waar we meer dan vierhonderd mensen aan het denken en praten hebben gezet over de kennis voor morgen. We hebben genoten van de inspiratie, vrolijkheid en saamhorigheid van alle mensen die in en rond het primair onderwijs werken. De dag daarvoor hadden we onze ALV waar we een visie op de toekomst van het Inspectietoezicht hebben vastgesteld en waar de leden onder andere hebben ingestemd met de uitwerking van een onderling visitatiestelsel. Een instrument dat niet alleen de bestuurskracht zal bevorderen, maar ook de band binnen de vereniging, omdat de leden van elkaar leren en elkaar de spiegel voorhouden. Het was een goede ALV, met onderlinge discussie in goede sfeer. Voor ons is duidelijk dat de PO-Raad is uitgegroeid tot een volwassen vereniging.

Het afgelopen jaar is veel in gang gezet. Een jaar geleden hebben we een bestuursakkoord gesloten met staatssecretaris Sander Dekker. Het is een kwalitatief akkoord, met hoge ambities. Van onze leden kregen we de reactie dat het akkoord goed aansluit bij de ontwikkelingen waar zij zelf mee bezig zijn. Het afgelopen jaar zijn we dan ook allemaal druk geweest met de implementatie van de afspraken: de schoolbesturen binnen hun organisaties, de PO-Raad op sectorniveau. Waar mogelijk ondersteunt de PO-Raad de besturen, denk aan het privacy-convenant dat tot doel heeft de schoolbesturen te ontzorgen.

We hebben als sector veel zelf in gang gezet. Maar we hebben ook de nodige turbulentie van buitenaf te verduren gehad. Neem nou passend onderwijs, de Wwz, of de hele transitie in de jeugdzorg. Er woedt een storm aan maatschappelijke veranderingen en onze besturen en scholen zitten daar middenin. En daar moeten ze de stabiliteit bewaren én zichzelf verder ontwikkelen.

Sommigen snakken naar rust, maar hoe reëel is dat? Misschien moeten we accepteren dat verandering nu de standaard is, op alle mogelijke terreinen. De samenwerking met jeugdzorg staat nog maar in de kinderschoenen. De krimp houdt nog wel even aan. Ook op het gebied van ICT zijn de veranderingen blijvend. Op al deze maatschappelijke ontwikkelingen moeten we een antwoord creëren.

Er is nog een maatschappelijke ontwikkeling die om een antwoord vraagt: Vorige week publiceerden het CPB en SCP een boek dat laat zien dat de kloof tussen arm en rijk in ons land groeit. Dat is schrijnend. 
Nederland was altijd koploper als het ging om onderwijs aan kinderen met extra ondersteuningsbehoeften. Dat moeten we wel vasthouden. Onderwijs is een investering in het individu, maar ook in de samenleving. Mensen met een goede opleiding zijn gemiddeld gezonder en gelukkiger. Onze opdracht is om het talent in elk kind aan te boren.

Reis naar de toekomst

Ondanks pittige uitdagingen genieten wij er dagelijks van om te mogen werken in een sector die zo in ontwikkeling is. Al die veranderingen geven energie en het is mooi om te zien hoe de praktijk vóór loopt op de regelgeving. Denk aan de integrale kindcentra, waar de mensen wet- en regelgeving regelmatig trotseren. Aan ons om dat te laten zien aan Den Haag: Het stelsel kraakt in zijn voegen. De belangen van kinderen worden vertegenwoordigd door minimaal drie ministeries, verdeeld over meer dan honderd verschillende wetten die niet op elkaar aansluiten. Met allemaal verschillende geldstromen, denk alleen al aan de voorschoolse periode. Dat kan veel efficiënter, uitgaande van de belangen van het kind. Maar daarvoor moet het stelsel wel grondig op de schop.

Het komende schooljaar kunt u van ons verwachten dat we u intensief gaan betrekken bij de discussie over de bestuurlijke verhoudingen en de geldstromen in het stelsel. Wij agenderen het vastgelopen stelsel in het komende jaar, met als doel dit een verkiezingsitem te laten worden bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen. Op de komende ALV's en het congres van volgend voorjaar geven we u graag weer de kans rechtstreeks uw bijdrage te leveren aan de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen.

Maar voor het zover is mogen we allemaal eerst gaan genieten van een welverdiende vakantie. Om even bij te komen van het afgelopen schooljaar en op te laden voor het volgende, waarin één ding zeker is: Er zullen weer stevige winden waaien die ons op nieuwe plaatsen zullen brengen. Laten we daar goed gebruik van maken; af en toe de wind in de rug en soms fors er tegenin. Maar de richting is helder; samen het onderwijs in onze sector verder brengen.  

Fijne vakantie!

Rinda den Besten en Simone Walvisch