Rinda den Besten: Gezonde scholen worden betere scholen!

“In Duitsland is een paradigma-shift gaande. Eerst vroeg de overheid scholen om iets aan gezondheid te doen (vraag). Nu laten we zien hoe een goede gezondheidsaanpak de school helpt hogere onderwijsresultaten te behalen (aanbod).” Prof. Dr. Peter Paulus – Universiteit Lüneburg

Afgelopen zondag vertrok ik met een delegatie onderwijsbestuurders, schooldirecteuren, vakleerkrachten gym, mensen van het Ministerie van OCW, NOC*NSF en beleidsmedewerkers van scholen uit het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs naar Duitsland. In ons buurland is men er al jaren van overtuigd dat bewegen en een gezonde leeromgeving een belangrijke voorwaarde is om alles uit een leerling te kunnen halen.

Natuurlijk moeten op een school de onderwijsresultaten goed zijn. Aandacht voor gezondheid is niet iets wat daar weer als een extra opdracht bij komt. Nee, ‘health promotion’ zorgt juist voor betere scholen en draagt bij aan hogere onderwijsresultaten, zo is de gedachte. Daar profiteert een leerling niet alleen tijdens zijn schoolcarrière, maar ook de rest van zijn leven nog van.

Onderwijsagenda SBGL

Het besef dat gezonde scholen belangrijk zijn, begint ook in Nederland steeds meer te komen. Er is toenemende aandacht voor sport, bewegen en een gezonde leefstijl. Niet voor niets hebben de PO-Raad, VO-raad en MBO-Raad gezamenlijk de ‘Onderwijsagenda Sport, Bewegen en een Gezonde Leefstijl’ opgezet rondom dit thema. Daarin hebben we onszelf bijvoorbeeld tot doel gesteld dat in 2016 meer leerlingen de beweegnorm halen en 450 basisscholen een vignet Gezonde School hebben gekregen. Scholen kunnen zo’n vignet verdienen wanneer ze hebben laten zien dat ze structureel aan gezondheid werken.

Enthousiasme

We zijn met zijn allen op de goede weg om die doelen te halen. De wil is er. Vanwege het grote enthousiasme bij scholen in het primair onderwijs trokken de ministeries van Onderwijs en Volksgezondheid onlangs zelfs nog extra geld uit voor het Gezonde School-beleid. Scholen kunnen zich ook de komende twee jaar inschrijven voor extra ondersteuning op hun scholen voor sport, bewegen en een gezonde leefstijl, maar bijvoorbeeld ook voor financiering van een Gezond Schoolplein.

Toch moet er zeker ook nog het een en ander gebeuren. De studiereis is dan ook een goede bron van inspiratie en onderlinge uitwisseling. Ik ben gefascineerd geraakt door het in Amerika ontwikkelde model van ASCD, wat een integrale aanpak is rondom het kind vanuit het ‘Whole school, whole community, whole child-model’. In voetbaltermen zou je het een ‘totaalaanpak’ noemen. Mooi, omdat het op die manier niet weer iets nieuws is, maar geïntegreerd wordt in alles wat de school (en zijn omgeving, dus de wijk, maar ook ouders) iedere dag weer doet. Deze visie past perfect bij ons speerpunt ‘Verbinding’ die we in onze Strategische Beleidsagenda hebben vastgesteld. Ook de andere partijen die mee zijn op de studiereis, willen hier meer mee doen.

Positieve effecten

Een terugkerend onderwerp tijdens de reis is het belang van samenhangend wetenschappelijk bewijs dat een gezond schoolbeleid op zichzelf ook direct hogere schoolresultaten tot gevolg heeft. Er is steeds meer bewijs voorhanden dat inzetten op gezonde scholen werkt. De praktijk in Duitsland laat ook zien dat een gezonde school goed is voor leerlingen. Men is enthousiast over wat ermee wordt bereikt. Ook volgens het RIVM zijn er veel voordelen van een Gezonde School en heeft zo’n school wel degelijk een positief effect op schoolprestaties. Ook draagt een Gezonde School-beleid bij aan het ‘welbevinden van kinderen, versterkt het hun weerbaarheid, zorgt het voor betere schoolprestaties en een betere gezondheid, helpt het voortijdig schoolverlaten terugdringen en zorgt het voor succesvollere loopbanen.’

Morgen bezoeken we verschillende Berlijnse scholen en leren we van deskundigen hoe een gezond schoolklimaat kan bijdragen aan het tegengaan van pesten en sociale vaardigheden helpt bevorderen. We gaan zien hoe onderwijs en sport, maar ook ‘mental health’ erin is verweven. We zullen, kortom, nog veel gaan leren de komende dagen. Al deze opgedane kennis zullen we delen met onze leden, bijvoorbeeld in ons ledennetwerk School en Omgeving, als invulling van ons speerpunt ‘Verbinding’. Maar wellicht ook als onderdeel van het Sectorakkoord dat we nu aan het afsluiten zijn met het Ministerie van Onderwijs.

Rinda den Besten

Files for this blog post

Links for this blog post