Rinda den Besten: Husselen!

Onlangs presenteerde de Radboud Universiteit een onderzoek waaruit bleek dat het goed is voor de relaties in de klas als leerlingen een paar keer per jaar van plek wisselen. Het liefst zo, dat kinderen die elkaar niet liggen of nog niet goed kennen, dicht bij elkaar in de buurt komen zitten. Voor de meeste leerkrachten zal dat inzicht weinig verrassend zijn. Maar doe je het ook echt? Je moet er wel stevig voor in je schoenen staan lijkt me. Het zal je immers niet louter dankbaarheid opleveren van ouders en leerlingen.  

Volgende week vindt in Nederland voor de tiende keer de Week van Respect plaats. Een week lang vragen scholen, organisaties, topsporters, BN-ers en gemeenten aandacht voor hoe we met elkaar omgaan. Hoe we samen kunnen bouwen aan een omgeving waarin iedereen zich thuis voelt en geaccepteerd wordt zoals hij of zij is, ongeacht afkomst, geloofsovertuiging, sekse, seksuele geaardheid of huidskleur.

De basis van respect en tolerantie ligt natuurlijk in de jeugd. Op de Tweedaagse Passend onderwijs van afgelopen maand zei één van de sprekers: ‘Als kinderen nú niet leren omgaan met verschillen, zullen ze over dertig jaar, als ze directeur of HR-adviseur zijn, ook geen mensen aannemen die ‘anders’ zijn.’ Talloze onderzoeken hebben het al bevestigd: onbekend maakt vaak onbemind. Dat geldt voor voedsel, voor muziek, voor kleding, maar ook voor mensen.

Nu is school bij uitstek een plek om in contact te komen met andere kinderen. Kinderen die van nature niet bij elkaar over de vloer komen, kunnen op school niet om elkaar heen. Tegelijkertijd moet een kind zich veilig voelen op school om te kunnen leren en ontwikkelen. Helaas is dat niet altijd het geval.

Daarom is het goed dat scholen aandacht besteden aan dit onderwerp. De organisatie van de Week van Respect heeft allerlei lesmaterialen op haar site staan met als titel ‘Welkom in mijn wereld’. Het liefst ziet de stichting natuurlijk dat deze materialen het hele jaar door gebruikt worden. De actualiteiten geven in ieder geval voldoende aanleiding, de komst van vluchtelingen zal Nederland nog wel even bezig houden. En ook over Zwarte Piet is het laatste woord nog niet gezegd.

We bedoelen natuurlijk niet dat je één week lang respect toont om daarna weer je asociale of ongeïnteresseerde gang te kunnen gaan. Het gaat erom dat mensen zichzelf en elkaar steeds weer de vraag stellen: wat is JOUW bijdrage aan een veilige omgeving? Waar baseer jij je meningen op? Op je eigen ervaring, of op verhalen die je gehoord hebt?

En op school- en bestuursniveau: Welke afspraken maken we met elkaar om te zorgen dat iedereen zich veilig en geaccepteerd voelt? Wat is er voor nodig om te zorgen dat we die afspraken gaan naleven? Scholen en hun besturen kunnen hierbij ondersteuning vinden in het Actieplan Sociale veiligheid, dat we samen met de VO-raad hebben opgesteld.

Het schooljaar is nu ruim twee maanden bezig. Het lijkt me een mooi moment om gehoor te geven aan het Nijmeegse onderzoeksadvies: husselen die klas! Zo open je de Week van Respect met een statement. Nieuwe ontmoetingen, anderen uitnodigen in jouw wereld. Ik wens iedereen veel plezier!