Rinda den Besten: 'Nu keuzes maken voor de toekomst'

Over twee weken kunnen we naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. De PO-Raad is al een tijdje druk met de verkiezingen. Zo hebben we onze verkiezingsinbreng bij veel politieke partijen en Tweede Kamerleden onder de aandacht gebracht. Wat ons betreft is het Nederlandse onderwijssysteem toe aan groot onderhoud. De coronacrisis laat niet alleen het belang van onderwijs als vitale sector zien, maar ontbloot ook al langer bestaande knelpunten en kwetsbaarheden in ons systeem. Leerlingen in een kwetsbare positie kwamen nog verder onder druk te staan en de al bestaande kansenongelijkheid is alleen maar verder toegenomen. We kampen met een fiks leraren- en schoolleiderstekort en ook de onderwijsresultaten laten een dalende lijn zien.

Het Nationaal Programma onderwijs na corona moet daarom gekoppeld worden aan de langetermijnagenda voor het onderwijs. Ook na 2023 zijn er structurele middelen nodig om de onderwijskwaliteit op peil te houden, erkende de Kamer vorige week toen er over het Nationaal Programma werd gedebatteerd. De bijna 500 leden die deelnamen aan ons webinar over het Nationaal Programma, op 1 maart, zijn tevreden over het urgentiebesef en de forse middelen. Ze voelen zich ook verantwoordelijk voor de opgave. Tegelijkertijd geven ze de noodzaak van structureel geld en aandacht voor het lerarentekort mee als belangrijkste aandachtspunten bij de verdere uitwerking van het plan.

Om al deze vraagstukken het hoofd te bieden en de onderwijskwaliteit te versterken zijn structurele extra investeringen noodzakelijk. Alleen meer geld voor het onderwijs is op zichzelf echter geen oplossing. Wat dan wel? Een heldere koers voor de toekomst waarin er meer oog is voor een kansrijke toekomst voor álle kinderen. Wat is daarvoor nodig volgens de PO-Raad? 16 uur per week voorschools aanbod voor alle kinderen onder de vier jaar als publieke voorziening. Een vroege start is immers de beste basis. En doorlopende leerlijnen voor kinderopvang en onderwijs waarbij er meer ontwikkelkansen zijn voor leerlingen gedurende hun schoolloopbaan. Met deze doorgaande ontwikkellijn van nul tot achttien jaar wordt de eindtoets een doorstroomtoets, brede brugklassen de norm en wordt op- en afstromen gemakkelijker. Ook selecteren we in Nederland veel te vroeg, daar moeten we echt vanaf.

Om vraagstukken als kansenongelijkheid, het leraren- en schoolleiderstekort het hoofd te bieden en onderwijskwaliteit te versterken zijn structurele extra investeringen noodzakelijk. Alleen meer geld voor het onderwijs is op zichzelf echter geen oplossing.

Dat kan alleen maar als onderwijsprofessionals het ook aantrekkelijk vinden om in onze sector te werken. Leraren, ondersteunend personeel en schooldirecteuren verdienen daarom wat de PO-Raad betreft ook een eerlijk en concurrerend salaris. In de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen zijn veel van onze punten overgenomen. Zo zien we brede steun voor betaalbare en gratis kinderopvang, is er veel aandacht voor kansengelijkheid en het tegengaan van vroegselectie en zijn er ook partijen die wel wat zien in één wet funderend onderwijs, waar wij al langer voor pleiten. Wat ook veel goeds belooft: alle politieke partijen willen dat leraren beter beloond worden.

De campagnes zijn inmiddels in volle gang en in dat campagnegeweld komen schoolbesturen er niet altijd even goed vanaf. Niet alleen in het onderwijs, maar ook in andere sectoren klinkt steeds vaker kritiek op besturen. Niet altijd onterecht, maar wel zorgelijk. Zo lieten een aantal Kamerleden tijdens het Balie-Onderwijsdebat weten besturen eigenlijk overbodig te vinden. Door onduidelijkheid over bestedingen en prestaties, slecht werkgeverschap en bovenmatige reserves dreigt het vertrouwen in schoolbesturen af te kalven. Wij kunnen het ons niet veroorloven om die zaken te negeren. Als sector zetten we de schouders eronder en gaan we juist aan de slag om te laten zien wat we waard zijn: Als eerste: kwaliteit bieden aan alle kinderen, samenwerken, te hoge reserves afbouwen en werken aan goede verantwoording en transparantie. Dat doen we bijvoorbeeld ook met de nieuwe Benchmark po/vo. Hiermee leren schoolbesturen van elkaar, versterken we de verantwoording en kunnen we als sector, onder andere met behulp van de sectorrapportage, ons eigen verhaal vertellen richting maatschappij en politiek.

Als sector zijn laten we al de hele coronacrisis zijn dat we krachtig en flexibel zijn. Laten we die kracht ook inzetten om te laten zien wat we waard zijn.

Onderwijskieskompas 
Wil jij weten hoe politieke partijen denken over onderwijs? Ga dan aan de slag met het Onderwijskieskompas! Samen met het Kieskompas en andere organisaties in het onderwijs ontwikkelde de PO-Raad deze stemhulp.