Rinda den Besten: Vertrouwen, verantwoordelijkheid en lef

Na weken zeuren had mijn dochter van negen jaar haar familie eindelijk zover. We gingen een dagje naar Amsterdam, om daar de Nachtwacht bekijken in het Rijksmuseum. Met een glimlach van oor tot oor stapte ze de maandag erop haar klas binnen, met een boek over de Hollandse Meesters onder de arm. Meester Guus zag het aan, borg zijn voorbereide lesprogramma op en bouwde zijn lessen van de hele week op rondom het thema uit het boek. Aardrijkskunde, rekenen, geschiedenis, alle lessen. De kinderen hadden er ontzettend veel plezier in.

Telkens weer word ik geïnspireerd door de bevlogenheid van leraren als meester Guus, van juffen, en basisschooldirecteuren, schoolbestuurders. Ik kom ze tegen als ik op pad ben, het land in ga voor de PO-Raad. Hun houding is er een die we in het onderwijs hard nodig hebben. Niet voor niets was de titel van ons congres vorige week 'Bevlogen Besturen maken het verschil’. Zij maken verschil met hun hoofd en hun hart. Want bevlogenheid komt niet voort uit wetgeving, monitoring, ranking-lijstjes en afrekenculturen.

Visie

Zoals ik ook op het congres zei, betekent bevlogenheid dat je niet alleen passie hebt voor je vak, maar dat je ook visie hebt. Het is belangrijk dat schoolbesturen met overtuiging werken aan ‘goed onderwijs voor ieder kind’ en dat zij hun rug recht houden wanneer bevlogenheid overgaat in ‘bevlieging’. Ik herhaal het hier nog maar eens, omdat ik vind dat dit een belangrijke taak is voor schoolbesturen. Hun rug wordt de laatste tijd immers nogal eens op de proef gesteld wanneer de politiek weer roept dat de school de oplossing moet bieden voor een maatschappelijk probleem: voor pesten, voor discriminatie, voor het tekort aan technici. Belangrijk, maar het gaat wel over incidentenpolitiek.

Die rechte rug is ook nodig zodat we onze ambities kunnen waarmaken. We willen continuïteit van beleid en nog beter onderwijs over de hele linie. Schoolbesturen moeten daarvoor hun schoolleiders en leraren de professionele ruimte geven om hun werk goed te doen. Maar dat moeten ze wel kúnnen.

Wat ons betreft moet het Nationaal Onderwijsakkoord dat regelen. Aan tafel met de partners van de Stichting van het Onderwijs en het ministerie van Onderwijs, is dat wat we steeds weer herhalen.  We willen niet dat alles van bovenaf is dichtgetimmerd, maar dat er ruimte is voor overleg. De sector moet weer meer verantwoordelijkheid en vertrouwen krijgen. Dat is ook wat we in een nieuwe cao willen afdwingen. Landelijke plannen die tot in detail voorschrijven wat een schoolbestuur moet doen? Nee bedankt!

Vertrouwen en verantwoordelijkheid, dat is nodig om te kunnen zorgen voor modern onderwijs en moderne arbeidsvoorwaarden. En ja, als de randvoorwaarden op orde zijn, dan mag je ons best afrekenen op onze prestaties. Bevlogenheid betekent namelijk ook dat je laat zien wat je doet. Maar ook dat je een beetje lef hebt, zoals meester Guus.