Simone Walvisch: Samen de nieuwe cao invoeren

De laatste maanden is de PO-Raad ongelooflijk veel in gesprek met schoolbestuurders, P&O-ers en schoolleiders over de implementatie van de nieuwe CAO PO. De eerste periode na het tekenen van het onderhandelaarsakkoord ging het vooral om het geven van informatie: Wat betekent deze afspraak nu precies? Hoe moet ik dat lezen? Hebben jullie ook geregeld wat we moeten doen met …? Onze onderhandelaars zijn druk bezig met de omzetting van het akkoord naar een cao-tekst. Dat dit tijd kost, is niets nieuws. Dat gebeurt ook in andere sectoren, en dat gebeurde ook toen OCW nog de cao-onderhandelingen deed, weet ik uit ervaring.

Dat de tekst nog niet af is, belemmert veel bestuurders en schoolleiders gelukkig niet om na te denken over de mogelijkheden die de nieuwe cao kan bieden. Afgelopen vrijdag was een bijeenkomst van onze Schoolleiderskamer. Daar hebben we samen bekeken hoe de implementatie van de cao op ieders school vorm kan krijgen.

Ambities en doelen

De vragen die centraal stonden: Wat is het centrale doel van jouw school/team volgend jaar? En hoe kan je de faciliteiten die de cao biedt, benutten om dat doel te realiseren?

Een casus: een Amsterdamse school is zich aan het voorbereiden op het kiezen van een nieuwe rekenmethode. Ingrijpend, want ze willen een methode die op verschillende niveaus werken, mogelijk maakt. Het ligt voor de hand dat dat een methode wordt met veel digitaal lesmateriaal. Dit schooljaar staat voor het team in het teken van het verbeteren van het rekenonderwijs. Ze hebben themalunches, leraren oriënteren zich buiten de deur en brengen weer verslag uit, de schoolleider plaatst alle lesobservaties in het teken van de rekenlessen. Dit heeft geleid tot enorme teamvorming. Aan het einde van het schooljaar gaat de schoolleider met alle leraren het individuele gesprek aan met de vraag: Hoe kunnen we je faciliteren om volgend jaar met de nieuwe rekenmethode je lessen goed te doen, hoe kunnen we je faciliteren om je verder te ontwikkelen? En nu komt de nieuwe cao om de hoek kijken. Ze zullen afspraken maken over professionalisering, maar ook over tijd (extra voorbereidingstijd via de opslagfactor? Of ontwikkeltijd?), wellicht over de mogelijkheid om een aantal roostervrije dagen hieraan te besteden, individuele of in teamverband… 

Het bleek dat zo’n casus de andere directeuren van de Schoolleiderskamer op ideeën bracht. Als je maar bij de inhoud begint, bij je ambities en je doelen, dan kan iedereen zich wel een voorstelling vormen voor zijn eigen school.

Maatwerk

De nieuwe cao biedt maatwerk-kansen voor individuele leraren en voor scholen. Ik pleit ervoor dat schoolbesturen hun scholen de gelegenheid bieden om samen eigen invulling te geven aan de cao. Dat ze denken vanuit de behoefte van de teams aan ruimte om hun doelen te realiseren. Daar leidt integraal denken ook tot meerwaarde. Het zou jammer zijn als de ruimte die we landelijk hebben gecreëerd, teniet wordt gedaan op bestuursniveau door het idee dat voor al hun scholen hetzelfde moet gelden.

Eigenlijk is op alle niveaus het ‘goede gesprek’ essentieel. Tussen schoolbesturen en schoolleiders, schoolleiders met hun teams, schoolleiders met individuele leraren. Een goede medezeggenschap is hier extra belangrijk. Uitgaande van gedeelde doelen van de school, moet er ook overeenstemming komen over het beleid ten aanzien van de randvoorwaarden en de faciliteiten om die doelen te realiseren.

Medezeggenschap

Medezeggenschap is geen last. Uit eigen ervaring weet ik dat het alleen maar plezierig is om samen de grote lijnen uit te zetten. Als leraar sprak ik mee in de MR van mijn school, later was ik lid van de PMR van de lerarenopleiding waar ik werkte en ook als ouder was ik MR-lid van een basisschool. In alle gevallen had medezeggenschap de grootste meerwaarde voor de school wanneer de MR in een vroeg stadium bij het beleid betrokken werd.

Als bestuurder had ik te maken met de GMR en heb ik bijvoorbeeld erg veel gehad aan de inbreng van de ouders die vanuit hun eigen maatschappelijke achtergrond een bijdrage leverden aan onze organisatie. De kern is: Probeer niet in tegenstellingen te denken, maar probeer het gezamenlijk belang te omschrijven. Schoolbesturen en medezeggenschapsraden hebben ook een gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van medezeggenschap.

Gezamenlijk optrekken

De politiek denkt soms dat de medezeggenschapraden te weinig bevoegdheden hebben, maar dat lijkt mij niet. Er is veel mogelijk en in de nieuwe cao zijn over medezeggenschap diverse afspraken gemaakt. Wel kan de kwaliteit beter. Daarom hebben we eerder dit jaar met diverse organisaties een advies uitgebracht waarmee de medezeggenschap in het onderwijs kan worden versterkt.

Onlangs hebben de partijen zes handreikingen gepubliceerd die daarbij kunnen ondersteunen. Ik wil schoolbesturen van harte aanbevelen deze handreikingen te lezen en te gebruiken. Het versterkt de medezeggenschap en helpt bij een goede implementatie van de nieuwe cao. Er liggen kansen, en die moeten we gezamenlijk verzilveren.  

Simone Walvisch

Links for this blog post