Technologie in het onderwijs: een waarde(n)vol gesprek

Software die iedere leerling op maat de lesstof biedt. Digitale leerlingvolgsystemen en educatieve games waarbij leerlingen op verschillende manieren lesstof krijgen aangeboden. Ontwikkelingen waar ik in mijn tijd als leraar, schoolbestuurder en schoolleider alleen maar van kon dromen. Maar nu technologie een steeds stevigere plek inneemt in het onderwijs, wordt ook de complexiteit van deze ontwikkeling duidelijk. Als alles kan, moeten we dan ook alles willen? Snappen we de algoritmes nog die bepalen op welk niveau de leerling lesstof aangeboden krijgt? Welke data wordt er verzameld in apps die we gebruiken? En wat vinden we eigenlijk van gamification van het onderwijs?

Ik ben blij dat deze vragen steeds meer gesteld worden. Willen we als sector grip houden op de invloed van technologie op ons onderwijs dan moeten we hierover het gesprek aangaan. Een gesprek dat begint met vragen stellen. Een gesprek dat we samen moeten voeren. We kunnen niet van individuele besturen of leraren verwachten dat ze de complexiteit van technologie volledig overzien. Als vereniging hebben we daar een verantwoordelijkheid in. Samen met Kennisnet pakken we daarom dit thema op. Er is een Ethiek Adviesraad ingesteld die zich over ethische kwesties buigt. Samen met schoolbesturen werken we aan een vergezicht over de rol en invloed van ICT in het onderwijs over vijftien jaar. Tegelijkertijd verzamelen we cases uit de praktijk om die vanuit verschillende perspectieven te belichten. Zo halen we vragen op en tasten we de antwoorden af. 

Willen we als sector grip houden op de invloed van technologie op ons onderwijs dan moeten we hierover het gesprek aangaan.

Gelukkig tasten we niet volledig in het duister. We weten heel goed waar we de antwoorden kunnen vinden. Zoals vaker begint ook dit gesprek bij onze onderwijswaarden. Wat vinden we echt belangrijk in het onderwijs? Wat willen we onze kinderen bijbrengen? Wat is goed onderwijs? Hoe waarborgen we privacy? En wat betekent dat voor de rol van de leraar? Als we daar het antwoord op hebben, weten we waar technologie aan kan bijdragen. En waar niet. Zo zorgen we ervoor dat technologische ontwikkelingen ons niet overkomen, maar we bewuste keuzes kunnen maken. Zodat we de kansen zoveel mogelijk benutten. Maar ook zien waar de technologie niet samengaat met onze onderwijswaarden.

Dromen doe ik nog steeds. Nog steeds gun ik ieder kind de beste ondersteuning en begeleiding. In mijn droomwereld van nu is dat een combinatie van persoonlijke aandacht van de leraar, ondersteund door veilige en transparante technologie.

Anko van Hoepen

Samen Slimmer Leren
Technologie en ethiek is één van de pijlers van het programma Samen Slimmer Leren. Met dit programma stimuleert de PO-Raad duurzame onderwijsinnovatie met behulp van ICT. Het is vaak niet meer de vraag óf ICT in het onderwijs wordt ingezet, maar hóe. Om schoolbesturen en scholen hierbij te ondersteunen, zet de PO-Raad vanuit ‘Samen Slimmer Leren’ in op drie pijlers: de versterking van onderwijsinnovatie, vaardige leraren & flexibele leermiddelen en technologie & ethiek. ‘Samen Slimmer Leren’ heeft een looptijd van twee jaar en wordt gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)