Nee, een kind mag niet voor de leeftijd van drie jaar aangemeld worden op een school. Aanmelding is pas mogelijk vanaf drie jaar. Zo krijgen alle kinderen een eerlijke kans op toegang tot de basisschool van hun voorkeur. Dit maakt het systeem transparanter, rechtvaardiger en minder afhankelijk van wie over de beste informatie of connecties beschikt.

Vooraanmeldingen of interesselijsten zijn formeel geen aanmelding en kunnen niet automatisch worden omgezet in een aanmelding. Het toelatingsproces start formeel pas bij een geldige aanmelding vanaf de derde verjaardag van het kind. Daarom heeft het gebruik van vooraanmeldingen en interesselijsten in de praktijk weinig zin, en kan dit juist zorgen voor onrealistische verwachtingen bij ouders. Zij kunnen denken dat ze hun kind met een vroege vooraanmelding al een stapje voor geven in het toelatingsproces, terwijl dit wettelijk niet is toegestaan. Een aanmelding die vóór de leeftijd van drie jaar wordt gedaan, geldt dus slechts als een uiting van interesse. Deze heeft geen formele status. Het is nadrukkelijk aan de ouders om deze uiting van interesse om te zetten in een daadwerkelijke aanmelding zodra hun kind drie jaar is. Pas vanaf dat moment kan de school een besluit nemen over toelating. 

Het bevoegd gezag neemt de beslissing over toelating van een leerling zo spoedig mogelijk maar uiterlijk binnen zes weken na de dag van ontvangst van de aanmelding. Indien de beslissing niet binnen zes weken kan worden genomen, deelt het bevoegd gezag dit aan de ouders mee en noemt daarbij een zo kort mogelijke termijn waarbinnen de beslissing wordt genomen. Deze termijn bedraagt ten hoogste vier weken. Dit volgt uit art. 40 lid 6 WPO.

Op grond van artikel 39 lid 1 WPO moet een kind om als leerling tot een school te worden toegelaten de leeftijd van 4 jaar hebben bereikt. Artikel 39 lid 3 WPO biedt wel de mogelijkheid om in de periode vanaf de leeftijd van 3 jaar en 10 maanden tot het bereiken van de leeftijd van 4 jaar kinderen gedurende ten hoogste 5 dagen toe te laten. Dit zijn de zogenaamde ‘wendagen’. Deze kinderen zijn geen leerlingen in de zin van de wet.

In de Denklijn Personenregister Kinderopvang ontwikkeld met informatie over het personenregister. Hierin staat beschreven wanneer onderwijspersoneel zich moet registreren in het Personenregister Kinderopvang. In het algemeen geldt:

• Onderwijspersoneel in een IKC dat niet werkzaam of aanwezig is binnen het kinderopvangdeel hoeft zich niet in te schrijven in het Personenregister Kinderopvang;
• Onderwijspersoneel dat wel activiteiten in het kinderopvangdeel verricht, moet zich aanmelden voor het Personenregister. Het is belangrijk of de activiteiten een structureel karakter hebben. Dat wordt in de denklijn toegelicht. Onderwijspersoneel dat zich wil aanmelden voor het Personenregister Kinderopvang moet beschikken over een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) gericht op werken in de kinderopvang (profiel 84/86), ook als zij al een doorlopende VOG hebben voor het onderwijs (profiel 60). De PO-Raad zet zich in om deze regeling aan te passen, zodat onderwijspersoneel met een doorlopende VOG zich kosteloos kan registreren bij het Personenregister Kinderopvang.

In dit soort situaties kun je het bijna nooit goed doen; er zal altijd een ouder bezwaar hebben. Dit is de formele kant:

Als beide ouders (nog) het ouderlijk gezag hebben, moeten ze strikt genomen allebei tekenen. Helaas is dat niet altijd te regelen. Daarom is in het Burgerlijk Wetboek bepaald dat derden die te goeder trouw zijn ervan mogen uitgaan dat elke beslissing genomen door één ouder is genomen mét toestemming van de andere ouder. Alleen als derden (zouden moeten) weten dat er onenigheid is tussen de ouders, vervalt dit vermoeden en hebben zij de expliciete toestemming van beide ouders nodig.

Wanneer een moeder haar kind komt inschrijven op school, en de school niet weet dat er een conflict is tussen de ouders over deze inschrijving, mag de school het kind dus rechtsgeldig inschrijven. Wanneer de vader achteraf laat weten niet akkoord te gaan met deze inschrijving, blijft de inschrijving bestaan en kan de vader deze alleen aanvechten voor de rechter.

Wanneer de school op het moment van de inschrijving weet dat de vader hiermee niet akkoord gaat, kan het kind niet rechtsgeldig ingeschreven worden. Het kind mag pas worden ingeschreven als de ouders een akkoord bereiken, of wanneer een rechter de knoop doorhakt.

Wanneer één van beide ouders niet reageert dan moet de school ervan uitgaan dat ouders niet op één lijn zitten. Als wordt vermoed dat een ouder er niet achter staat en de school kan deze ouder niet bereiken, dan moet de andere ouder de toestemming van de niet reagerende ouder krijgen. Desnoods via de rechter.

Het advies is altijd om te overleggen met beide ouders, en mogelijk met de oude school, en te pleiten voor rust totdat de zaak door de rechter is beslist. Wat is het beste voor het kind; nog een aantal weken op de oude school of op de nieuwe, beide met het risico dat het toch weer anders wordt?

Scholen hebben een actieve informatieplicht aan (gescheiden) ouders, dit staat in artikel 11 van de Wet op het primair onderwijs (Wpo). Deze plicht houdt in dat de school rapporteert over de vorderingen van de leerling aan ouders, voogd en/of verzorgers, dan wel aan de leerling zelf indien hij/zij meerderjarig en handelingsbekwaam is. De school geeft aan beide ouders dezelfde informatie en nodigt beide ouders uit voor ouderavonden, oudergesprekken of andere momenten van overleg. Bij gezamenlijk ouderlijk gezag mag de school ervan uitgaan dat ouders op één lijn zitten wat betreft opvoeding en dat beide ouders op de hoogte zijn van belangrijke informatie van de school. Als een van de ouders aangeeft dat het overleg niet gezamenlijk kan worden gevoerd, moet de school aanbieden om het gesprek apart te voeren mits dit niet onevenredig belastend is voor de school.

Een speelplaats bij een school heeft meestal 2 functies: als openbare ruimte en als schoolplein. Onder schooltijd is het plein in gebruik onder verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. Daarna Na en voor schooltijd en daarvoor valt het plein feitelijk onder de openbare ruimte en draagt de gemeente (mede) verantwoordelijkheid. In verband hiermeeOnder andere door deze gedeelde verantwoordelijkheid, is het wenselijk met de gemeente een convenant te sluiten waarin is opgenomen dat beide functies voorkomen en welke partij in welke situatie verantwoordelijk is, indien zich op dit terrein een ongeluk voordoet. Als alles goed is onderhouden en een spelend kind het been breekt, zijn in beginsel het schoolbestuur en de gemeente hiervoor niet aansprakelijk. Maar als het kind door nalatigheid van een één van de partijen struikelt over een opgebroken toegangspad of omhoog gelegen tegels, dan wel ongelukkig valt of schade aan de kleding ontstaat doordat de kwaliteit van de schommel niet in orde is, een paar treden van de glijbaan zijn doorgeroest, het klimrek niet veilig is, et cetera, dient terdege rekening te worden gehouden met een aansprakelijkheidsstelling.

Om vermelde aansprakelijkheid te voorkomen wordt steeds vaker de speelplaats na schooltijd afgesloten en zelfs na overleg met de politie, verboden toegang-bordjes geplaatst. Hierdoor ontstaat voor de politie de mogelijkheid eventueel verbaliserend op te treden en zal ongetwijfeld regelmatiger door hen toezicht worden uitgeoefend. Voor de kinderen uit de buurt betekent dit echter een inperking van speelvoorzieningen, met alle mogelijke gevolgen voor de beweging van kinderen van dien. Alvorens een dergelijk bordje te plaatsen verdient het daarom aanbeveling overleg te voeren met de gemeente om te bezien of dit wel de gewenste oplossing is, respectievelijk het probleem niet alsnog anderszins kan worden ondervangen, bijvoorbeeld door een bordje te plaatsen dat het gebruik van de speelplaats na schooltijd voor eigen risico is, hetgeen minder dreigend naar de buurt overkomt.

Het schoolbestuur dient te zorgen voor opvang van leerlingen tussen 07.30 uur en 18.30 uur, op verzoek van de ouders. De kosten van de opvang komen voor rekening van de ouders. Dit is vastgelegd in artikel 45 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs.

Er is een verschil tussen aanmelden, inschrijven en toelaten. In het primair onderwijs mogen ouders hun kind aanmelden bij een school zodra het kind 3 jaar is. Aanmelden geschiedt schriftelijk. De school heeft een zorgplicht vanaf het moment van aanmelding.
Op basis van de aanmelding neemt de directie een beslissing tot toelating. Toelating is geregeld in artikel 39 en 40 Wpo, de voorschriften voor de inschrijving in het Besluit Bekostiging Wpo (Besluit).
Inschrijven gebeurt met ingang van de dag waarop de leerling de school voor het eerst bezoekt. Dat staat in Artikel 7 lid 2 van het Besluit. Een kind kan worden toegelaten en ingeschreven vanaf vier jaar. Als een kind voor het eerst naar school gaat op de eerste dag van het nieuwe schooljaar, mag hij/zij al met ingang van 1 augustus worden ingeschreven mits de leerling op die dag 4 jaar is. Dat heeft te maken met de peildatum van 1 augustus die bepaalt hoeveel aanvullende financiering een school krijgt voor personeelskosten.

Een leerling mag worden toegelaten op de basisschool als hij/zij 4 jaar is. In de periode van 3 jaar en 10 maanden tot 4 jaar mag een kind worden toegelaten voor 5 wendagen. Kinderen die worden toegelaten terwijl zij jonger zijn dan 4 jaar, zijn voor de wet geen leerlingen en zijn niet verzekerd. De toelatingsleeftijd van leerlingen wordt geregeld in artikel 39 Wpo.