Indexering lumpsum

De ontwikkeling van arbeidskosten en prijsontwikkelingen vormen de basis voor een jaarlijkse bijstelling van de lumpsum. De lumpsum is het bedrag dat schoolorganisaties krijgen van de Rijksoverheid en waar ze vrijwel al hun kosten van moeten betalen. Hoe is de indexering van de lumpsum opgebouwd?

Indexering personele lumpsum

Met de indexering van de personele lumpsum compenseert de Rijksoverheid de ontwikkeling van de arbeidskosten. Dit gebeurt voor de collectieve sector - en dus ook het primair onderwijs - aan de hand van de 'referentiesystematiek'. Deze systematiek vertaalt de ontwikkeling van arbeidskosten in de marktsector door naar de overheidssector. De marktsector is dus het referentiepunt: stijgen/dalen de arbeidskosten in de marktsector, dan stijgt/daalt in principe de compensatie voor de ontwikkeling van de arbeidskosten. Het kabinet beslist echter altijd hoe de berekening op grond van de referentiesystematiek wordt doorvertaald in de compensatie voor de gestegen kosten.

De daadwerkelijke ontwikkeling van de totale werkgeverslasten in het primair onderwijs speelt in de indexatie geen rol. Is de ontwikkeling van de werkgeverslasten hoger dan de compensatie die op grond van de referentiesystematiek wordt ontvangen? Dan moeten schoolbesturen dat zelf oplossen. Andersom geldt echter hetzelfde, dan hebben schoolbesturen er voordeel bij.

De referentiesystematiek kijkt naar twee soorten arbeidskosten:

  1. Contractloonontwikkeling in de marktsector, zoals geraamd door het Centraal Planbureau (CPB).
  2. Mutatie werkgeverslasten in de marktsector voor de werkgeverslasten pensioen en sociale zekerheid. (Arbeidsongeschiktheid (WAO), Zorgverzekeringswet (ZVW), Pensioenen, Doorbetaling bij ziekte/ ziekteverzuim en bijdrage kinderopvang).
rekenmachine

Meer weten over de werkwijze van het kabinet

  • Het kabinet houdt te allen tijde het recht om de berekening op grond van de referentiesystematiek niet door te vertalen in een compensatie, als dit een volgens het kabinet "ongewenste" uitkomst oplevert.
  • Van die mogelijkheid is in het verleden gebruik gemaakt om te kunnen bezuinigen op de overheidsuitgaven.
  • Het definitieve besluit over de vaststelling van de compensatie voor gestegen arbeidskosten vindt plaats in het voorjaarsoverleg. De uitkomsten hiervan worden rond eind mei gepubliceerd.
  • De definitieve vaststelling vindt plaats als de onderwijsbegroting door de Tweede Kamer is vastgesteld.

Compensatie

De compensatie vindt plaats door middel van een verhoging van de personele bekostiging (GPL) en wordt toegekend op kalenderjaarbasis. De personele bekostiging wordt nu nog toegekend op schooljaarbasis. Omdat de compensatie voor een jaar in de voorjaarsnota van het kabinet wordt vastgesteld in mei/juni, kan de bekostiging van het betreffende schooljaar pas worden vastgesteld als het schooljaar is afgelopen. De compensatie over het kalenderjaar heeft immers ook consequenties voor de bekostiging over de laatste 7 maanden van het schooljaar (januari – juli van dat jaar). Dit mechanisme gaat vanaf 1 januari 2023 veranderen (zie vereenvoudiging bekostiging)

De ontwikkeling van de werkloosheidskosten (voor het primair onderwijs terugkomend in de premies participatiefonds) wordt niet meegenomen in het referentiemodel, aangezien schoolbesturen eigen risicodragers zijn voor de Werkloosheidswet en in dat kader geen werkgeverspremie Werkloosheidswet hoeven te betalen. 

Indexering materiele lumpsum

In de wet (WPO, artikel 113, lid 6 en de WEC, artikel 111, lid 6) staat voorgeschreven dat de indexering van de vergoeding voor de materiële instandhouding (MI) van het primair onderwijs moet worden vastgesteld aan de hand van de ontwikkeling van de netto materiële overheidsconsumptie (imoc). Bij het bepalen van de hoogte van de jaarlijkse prijsbijstelling/ indexering wordt jaarlijks de bestaande index aangepast op basis van:

  • de werkelijke prijsontwikkeling in T-1 (voorgaande jaar)
  • de geactualiseerde prijsontwikkeling in T (huidige jaar)
  • de verwachte prijsontwikkeling in T+1 (volgende jaar)

> Lees meer op de themapagina Bekostiging.