Extra banen voor mensen met arbeidsbeperking

Direct naar:
Inschaling en salariëring
Goede voorbeelden
Doelstelling primair onderwijs
Quotum
Invulling extra baan
Beschikbare tools
Wat doet de PO-Raad?

Een beter perspectief op een reguliere baan voor mensen met een arbeidsbeperking en zoveel mogelijk mensen die meedoen in de samenleving. Dat is het doel van de Participatiewet die in januari 2015 in werking trad. De PO-Raad verbindt zich graag aan dit doel. Dit betekent namelijk dat meer leerlingen die van het voortgezet speciaal onderwijs komen een plek op de arbeidsmarkt kunnen krijgen. Daarnaast voldoet het primair onderwijs daarmee aan haar maatschappelijke plicht. Het vraagt echter wel veel van schoolbesturen in de sector.

Het aantal gerealiseerde extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking (gemeten in verloonde uren) wordt vanaf 2018 per individuele werkgever gemeten. In 2019 krijgt de werkgever het resultaat van deze eerste meting. Daarbij wordt nog geen heffing opgelegd als het vereiste aantal banen niet is gehaald. Een jaar later gebeurt dat wel (2020). Er wordt dan ook gekeken naar de voorgaande jaren, dus het aantal banen dat tot en met 2019 gerealiseerd zou moeten zijn. De heffing bedraagt € 5.000 per niet ingevulde arbeidsplaats van 25,5 uur. 

Het wettelijk quotum voor de banenafspraak voor het jaar 2018 is vastgesteld op 1,93%. Dit betekent dat 1,93% van de verloonde uren van de organisatie in 2018 moet bestaan uit banen voor mensen uit met een arbeidsbeperking, de doelgroep voor de banenafspraak. Het aantal extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking (gemeten in verloonde uren) wordt vanaf 2018 per individuele werkgever gemeten. In 2019 krijgt de werkgever het resultaat van deze eerste meting. Daarbij wordt nog geen heffing opgelegd als het vereiste aantal banen niet is gehaald. Een jaar later gebeurt dat wel (2020). Er wordt dan ook gekeken naar de voorgaande jaren, dus het aantal banen dat tot en met 2019 gerealiseerd zou moeten zijn. De heffing bedraagt € 5.000 per niet ingevulde arbeidsplaats van 25,5 uur. 

Sociaal Akkoord

In 2013 zijn in het Sociaal Akkoord afspraken gemaakt over het aannemen van werknemers met een arbeidsbeperking. Het is de bedoeling dat het bedrijfsleven 100.000 extra banen voor deze doelgroep creëert en de sector overheid 25.000 extra banen. Deze banen moeten in 2023 gerealiseerd zijn, ten opzichte van het aantal banen op 1 januari 2013. De banenafspraak is wettelijk verankerd in de Participatiewet.

In september heeft het kabinet besloten het quotum voor de banenafspraak voor de sector overheid en onderwijs te activeren. Aanleiding hiervoor is dat werkgevers bij overheid en onderwijs in 2016 circa 3.600 banen hebben gerealiseerd, in plaats van de beoogde 6.500. Onderwijswerkgevers hechten eraan extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking, maar hebben dit nog onvoldoende gedaan. De quotumregeling moet daar verandering in brengen. 

Wanneer de sector in 2020 het aantal extra banen ruimschoots heeft behaald dan kan de quotumregeling weer worden gedeactiveerd. Dat zal te zijner besloten worden.

Inschaling en salariëring

Wilt u iemand in dienst nemen met een arbeidsbeperking? Regelmatig ontvangt de PO-Raad vragen over het bepalen van de functie en het bijbehorende salaris. Om schoolbesturen hierbij te ondersteunen , vindt u hier de belangrijke achtergrondinformatie en de verschillende stappen.

Goede voorbeelden

In het primair onderwijs zijn al veel voorbeelden te vinden van banen in het kader van de banenafspraak. Hier vindt u er drie:

In het rapport 'Zonder waarde geen plaatsing' is gekeken naar wat er voor nodig is om meer banen voor mensen met arbeidsbeperking te kunnen creëren in het primair onderwijs. Het rapport geeft een breed beeld van mogelijkheden en knelpunten. Uit het onderzoek blijkt dat leraren en directeuren veel taken hebben die heel goed door medewerkers uit de doelgroep Banenafspraak uitgevoerd kunnen worden. Voor dit onderzoek zijn in de bijlage veertien goede voorbeelden in kaart gebracht.

Doelstelling primair onderwijs

In het sociaal akkoord is afgesproken dat de sector overheid (centrale overheid, lokale overheid en semioverheidsinstellingen, zoals scholen) als geheel 25.000 extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking heeft gecreëerd in 2023 (ten opzichte van het aantal banen op 1 januari 2013). Dit wordt de banenafspraak genoemd. Naar rato van de omvang van de sector gaat het primair onderwijs een aanzienlijk deel van deze arbeidsplaatsen leveren: 4.020 extra banen per 2023, wat in de periode 2013-2023 gemiddeld neerkomt op 402 extra banen per jaar.

In 2017 is de quotumregeling van kracht geworden. Dit betekent dat het ministerie van SZW elk jaar het quotumpercentage bepaald dat schoolbesturen in een bepaald jaar moeten behalen. Het wettelijk quotum voor de banenafspraak voor het jaar 2018 is vastgesteld op 1,93%.


Quotum

De Wet banenafspraak legt de banenafspraak uit het sociaal akkoord wettelijk vast. Daarnaast bevat de wet als stok achter de deur een uitgewerkte quotumregeling. Op 9 september 2017 is door de ministerraad besloten om deze regeling te activeren voor de werkgevers overheid en onderwijs. De aanleiding voor het activeren van de quotumregeling is dat er in 2016 circa 3.600 banen zijn gerealiseerd,  in plaats van de beoogde 6.500.  

De regeling houdt in dat individuele werkgevers met 25 medewerkers of meer verplicht zijn om een jaarlijks vastgesteld percentage medewerkers met een arbeidsbeperking in dienst te hebben. Dat percentage wordt op korte termijn, waarschijnlijk in het najaar van 2017, bekend gemaakt. Schoolbesturen die niet voldoende banen hebben gecreëerd betalen de zogenoemde quotumheffing (boete) van 5.000 euro per niet vervulde baan. Hierbij geldt 25,5 uur als een fulltime baan.

In de besluitvorming rond het activeren van het quotum is meegewogen dat er knelpunten zijn rondom de banenafspraak. Deze zijn benoemd in een brief die de PO-Raad in samenwerking met het Verbond Sectorwerkgevers Overheid (VSO), stuurde aan de informateur. Het kabinet laat nader onderzoek doen naar een aantal specifieke knelpunten, daarom wordt er in het aankomend jaar nog geen heffing opgelegd. Er wordt wel in 2018 een meting uitgevoerd, in 2019 krijgt de werkgever het resultaat van deze eerste meting. In 2019 wordt er een tweede meting uitgevoerd, als in 2020 blijkt dat schoolbesturen niet voldoende banen hebben gecreëerd wordt in dat jaar wel de heffing opgelegd.

Samenvattend ziet het verwachte tijdspad er zo uit:

  • Oktober 2017: quotumheffing wordt per individuele werkgever vastgesteld en gepubliceerd.
  • Juli 2018: eerste quotummeting
  • 2019: bekendmaking cijfers eerste quotummeting (zonder heffing)
  • 2019: tweede quotummeting
  • 2020: bekendmaking cijfers tweede quotummeting (met heffing)

Invulling extra baan

Het gaat om mensen die wel wat kunnen, maar begeleiding of structuur nodig hebben om taken uit te voeren. Zij kunnen natuurlijk niet het werk van leraren of klassenassistenten overnemen, maar zij kunnen hun werk wel verlichten met het uitvoeren van allerlei ondersteunende klussen. De medewerkers met een arbeidsbeperking krijgen daarvoor in principe minimumloon. De PO-Raad maakt de komende tijd met de vakbonden nadere afspraken over de inzet van deze medewerkers, zodat het betaalbaar en werkbaar blijft.

Beschikbare tools

In de video over het WerkgeversServicepunt zit informatie over beschikbare ondersteuning en tools bij het creëren van extra banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Informatie over de dienstverlening van het WerkgeversServicepunt in het kader van de banenafspraak

 

Wat doet de PO-Raad?

De PO-Raad ondersteunt pilots voor het aanstellen van mensen met een arbeidsbeperking. Op de site van de PO-Raad staan goede voorbeelden (zie hierboven) en vragen en antwoorden over de wetten en het aanstellen van mensen met een arbeidsbeperking. Daarnaast heeft de PO-Raad een handreiking gemaakt over het thema met relevante informatie voor de sector en een handig overzicht met verwijzingen naar meer informatie.

Meer weten?

Voor meer informatie over de banenafspraak en de Participatiewet kunt u de veelgestelde vragen lezen of contact opnemen met de Helpdesk van de PO-Raad (voor leden van de PO-Raad).

Bestanden bij deze pagina

SKPOEL en gemeente bundelen krachten om functies voor arbeidsbeperkten te creëren.

Van vrijwilliger tot klassenassistent bij de Eben-Haëzerschool

Groot draagvlak en intensieve begeleiding voor Wajongers bij Trinamiek.