ICT in het onderwijs

Jongetje dat met koptelefoon aandachtig te luisteren zit

De laatste jaren neemt de rol van ICT in het onderwijs duidelijk toe. Inmiddels is het niet meer de vraag óf ICT wordt ingezet, maar hóe. ICT biedt tal van mogelijkheden om les op maat te geven, lessen te verrijken en resultaten te monitoren. En scholen kunnen hiermee de administratie vereenvoudigen en effectiever samenwerken met hun partners. De randvoorwaarden en infrastructuur voor een effectieve inzet van ICT zijn echter nog niet overal op orde en een aantal ICT-innovaties verdient nader onderzoek. 

Maatwerk voor de leerling

Leerlingen kunnen veel profijt hebben van de inzet van ICT. Door gebruik te maken van digitale leermiddelen kunnen ze onderwijs volgen op hun eigen niveau en tempo. Uiteraard onder begeleiding van een leraar die de regie heeft over het leerproces. Zo is de snelle leerling gebaat bij extra leerstof of kan beter aangesloten worden op het taalniveau van nieuwkomers. Het aanbod van leermiddelen groeit en er worden steeds meer programma’s ontwikkeld voor specifieke leervragen. 

Overzicht voor de leraar

Ook voor leraren biedt ICT kansen. Digitale leermiddelen maken het mogelijk om klassikale lessen te verrijken en maatwerk te bieden aan individuele leerlingen. En met leerlingvolgsystemen en dashboards wordt het steeds gemakkelijker om de voortgang van kinderen te volgen. Ook het maken van rapporten en overzichten kost minder tijd. 

Innovatie voor de school

Niet alleen de prestaties van leerlingen zijn te monitoren met behulp van ICT, ook die van scholen en besturen zelf. Er komt steeds meer data beschikbaar waarmee zij kunnen bekijken hoe hun onderwijs ervoor staat en waar ze kunnen verbeteren. Mede daarom ziet de PO-Raad de inzet van ICT als een vliegwiel voor innovatie in het primair onderwijs. Ook de samenwerking tussen scholen en partnerorganisaties wordt gemakkelijker dankzij de inzet van technologie om gegevens snel en veilig uit te wisselen. Belangrijk aandachtspunten hierbij zijn zorgvuldigheid en de privacy van leerlingen. 

Wat doet de PO-Raad?

De PO-Raad:

  • Werkt samen met de VO-Raad aan technologie die bijdraagt aan onderwijskwaliteit;
  • Activeert innovatie met ICT in het onderwijs; 
  • Stimuleert de aandacht voor digitale geletterdheid bij leerlingen en ICT-bekwaamheid bij leraren;
  • Vraagt aandacht voor ethische waarden rond de inzet van ICT in het onderwijs 
  • Ondersteunt schoolbesturen bij het goed regelen van hun informatiebeveiliging en privacy; 
  • Pleit bij de overheid voor adequate bekostiging, zodat besturen hun scholen kunnen voorzien van de juiste ICT-infrastructuur;
  • Ondersteunt de ontwikkeling van SIVON, de inkoopcoöperatie van schoolbesturen in het primair onderwijs. Zodat de besturen zich samen in kunnen zetten voor de inkoop van goed en betaalbaar digitaal lesmateriaal, software, devices en internet; 
  • Werkt op sectorniveau aan de randvoorwaarden en toegankelijkheid van ICT-toepassingen in het onderwijs; 
  • Stimuleert de samenwerking tussen besturen, scholen en opleidingen en ondersteunt deze met regie en kennisontwikkeling. 

Bekijk de lijn ‘Innoveren is samen leren’ van onze Strategische agenda 2018-2021 eens. 

Samen Slimmer Leren

Van april 2019 tot april 2021 organiseerde de PO-Raad Samen Slimmer Leren om schoolbesturen en scholen te ondersteunen bij de inzet van ICT in hun onderwijs. ‘Samen Slimmer Leren’ werd gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Het programma zette in op drie pijlers: de versterking van onderwijsinnovatie, vaardige leraren & flexibele leermiddelen en technologie & ethiek. De resultaten uit het programma zijn gedeeld op Samen Slimmer PO
 

Meer weten? 

Ga naar het platform samenslimmerpo.nl voor praktijkvoorbeelden, inspiratie en kennis over de toepassing van ICT in het primair onderwijs. Of check de pagina Ondersteuning bij ICT op deze website. Heb je een specifieke vraag? Kijk dan eens bij in de online Helpdesk of informeer bij onze beleidsadviseur Jeffrey Hietbrink
 

 

Alle inhoud binnen dit thema

Laatste nieuws

Standpunten

  • Digitale geletterdheid, ja! Verplícht programmeren, nee!

    De PO-Raad is tegen verplícht programmeren op school, maar voorstander van digitale geletterdheid. Het is aan scholen en hun besturen om zelf te bepalen op welke wijze zij digitale geletterdheid invullen.

Agenda

Komende evenementen

Meer agenda-items

Toolbox ICT in het onderwijs

Praktische tools voor het vormgeven van ICT in het onderwijs.

Achtergrond afbeelding toolbox bestaande uit radarwielen

Veelgestelde vragen

  • Op welk niveau kunnen we het beste onze infrastructuur en leermiddelen regelen, bovenschools of op schoolniveau?

    De inkoop en het beheer van ICT worden al in veel sectoren centraal geregeld. Ook voor schoolbesturen met meerdere scholen onder zich biedt een bovenschoolse organisatie van ICT voordelen:

    1. Door gezamenlijk in te kopen kan een betere prijs bedongen worden bij de leverancier en betere afspraken over service gemaakt worden.
    2. Het interne beheer van ICT kan efficiënter worden als dit bovenschools wordt georganiseerd: het is voor alle medewerkers duidelijk wie er verantwoordelijk is voor welke ICT-zaken.

    Dit geldt niet per definitie voor alle ICT-middelen. Enkele vuistregels:

    • Wifi bepaalt niet het karakter van de school, maar moet voldoen aan algemene kwaliteitseisen. Het is bij uitstek iets wat u bovenschools kunt regelen.
    • Hetzelfde geldt in grote mate voor Clouddiensten. Als samenwerking tussen scholen een belangrijke pijler is, omdat u bijvoorbeeld administratieve zaken vereniging- of stichtingbreed heeft geregeld, dan is het gebruik van één centraal georganiseerd Cloudplatform het efficiëntst.
    • Voor devices verschilt het per apparaat. Bij digiborden bijvoorbeeld gaat het erom dat ze voldoen aan algemene (kwaliteits)eisen en is het minder belangrijk hoe ze eruit zien. Echter, de keuze voor tablets of laptops kan per school verschillen afhankelijk van de schoolvisie.
    • De keuze voor leermiddelen is nog weer persoonlijker en kan in veel gevallen het beste door de school zelf beantwoord worden.
  • Wat zijn de voor- en nadelen van werken in de Cloud in vergelijking met werken via lokale servers?

    Voordelen:

    • Aangezien de Cloud een standaarddienst is, zijn de beheerkosten en -last minder. Scholen kunnen zich daarom richten op de inhoud van de Cloud in plaats van op de techniek ervan.
    • U heeft altijd, overal en met vrijwel elk device toegang tot de Clouddienst.
    • Data in de Cloud zijn veilig, omdat ze niet afhankelijk zijn van apparaten die kapot kunnen gaan.
    • Het delen van en samenwerken in documenten met collega’s is makkelijk, omdat de data centraal opgeslagen worden.
    • Alle documenten die in de Cloud gemaakt worden, worden automatisch opgeslagen.
    • De Cloud is schaalbaar, dat wil zeggen dat het naar behoefte kan groeien en krimpen, zowel op gebied van gebruikersaantal, als op het gebied van inhoud.

    Nadelen:

    • Alles valt of staat met een goede internetverbinding. Zonder internet werkt de Cloud niet.
    • Als er iets misgaat met de Cloudserver, dan kan de gebruiker daar zelf niets aan doen. U bent dus afhankelijk van de provider als de Cloudserver het niet doet.
    • Op het gebied van privacy vereist werken in de Cloud extra aandacht. De onderwijsinstelling is verantwoordelijk voor de bescherming van de gegevens die in de Cloud staan en daar zitten twee belangrijke verplichtingen aan vast. 1) U dient intern passende maatregelen te nemen om verlies van gegevens of onrechtmatig gebruik te voorkomen. 2) U moet duidelijke afspraken maken met de Cloud leverancier zodat de bescherming van persoonsgegevens ook bij hen gewaarborgd wordt.
    • Als scholen of individuele leraren zelf al een Clouddienst gebruiken, dan kan het lastig zijn om alle medewerkers één centraal platform te laten gebruiken voor ten minste gezamenlijke data.

    Mits de randvoorwaarden aanwezig zijn, zoals stabiel internet en een goed beveiligde toegang, biedt de Cloud kansen voor het onderwijs: meer doen met minder kosten en beheerlast.

  • Hoe maken andere scholen ruimte vrij voor het ICT-vaardig maken van leraren?

    Scholing is allereerst een kwestie van prioritering. Daarnaast kan scholing, ook op het gebied van ICT, op verschillende manier gefinancierd worden.

    1. De cao van het primair onderwijs biedt ruimte voor professionalisering (p.153-157). Directieleden, onderwijs- en onderwijsondersteunend personeel kunnen zich beroepen op deze cao-afspraken.
    2. In de lumpsum (de financiering voor scholen) is ook een bedrag opgenomen voor scholing van het personeel.
    3. Daarnaast kunnen scholen gebruikmaken van de prestatiebox. Dit is een extra budget bovenop de lumpsum voor onder meer professionalisering van leerkrachten en schoolleiders. Deze prestatiebox geldt nog tot en met 2015/2016.
    4. Er zijn ook andere innovatieve voorbeelden van scholen.
        1. Zo krijgen startende leraren in Den Haag e.o. dankzij het project “Versterking Samenwerking” van de pabo van de Haagse Hogeschool een begeleidingstraject van 60 uur over drie jaar. Hieronder valt ook bijvoorbeeld een cursus differentiëren.
        2. Leraren van de Katholieke Pabo Zwolle kunnen door samenwerking met zes andere schoolbesturen een master aan de pabo volgen. De uren die besteed worden aan de studie worden vervangen door een startende leraar die ook de opleiding volgt.