Schoolgebouwen

Foto van nieuw schoolgebouw

Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen. Helaas schiet de kwaliteit van de onderwijshuisvesting in Nederland nogal eens tekort. De gemiddelde leeftijd van een schoolgebouw is 40 jaar, het binnenklimaat van 80 procent van de scholen is matig tot slecht en gebouwen zijn niet meer toegerust op moderne toepassingen. Leraren in het basisonderwijs geven hun schoolgebouw gemiddeld dan ook slechts een 5,7.

Inefficiënte besteding

Een belangrijke oorzaak ligt in de financieringswijze: zowel schoolbesturen als gemeenten krijgen vanuit het Rijk middelen om huisvesting te financieren. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreiding en schoolbesturen voor de exploitatie en het onderhoud (óók aan de buitenkant van het gebouw). Uiteenlopende belangen leiden vaak tot inefficiënte bestedingen. 

Verouderde normen

Een ander probleem, is dat de officiële normen waaraan schoolgebouwen moeten voldoen dateren uit de jaren tachtig en zijn gebaseerd op financiële afwegingen in plaats van kwaliteitseisen. De normen gaan onder andere uit van enkele beglazing en het gebruik van een stencilmachine. De PO-Raad heeft daarom met haar leden zelf een kwaliteitsstandaard ontwikkeld, passend bij de normen van deze tijd. Schoolbesturen en gemeentebesturen kunnen hiermee op lokaal niveau afspraken maken over het in lokale situatie gewenste kwaliteitsniveau.

Wat doet de PO-Raad?

Omdat het huisvestingsstelsel dreigt vast te lopen, wil de PO-Raad het stelsel als geheel tegen het licht te houden. Tot die tijd, werkt zij samen met de VO-raad en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) naar een aantal beperkte aanpassingen aan het bestaande stelsel, zoals het in de wet opnemen van renovatie en het Integraal Huisvestingsplan. Ook hebben de partijen een wetgevingsvoorstel gedaan voor het nuanceren van het investeringsverbod.

Lees ook de afspraken in de lijn 'Onderwijs is samen opgroeien' van de strategische agenda 2018-2022. 

Meer weten?

Voor meer informatie over het thema huisvesting kun je terecht bij de Helpdesk of bij onze beleidsadviseur Tanja van Nes.

Alle inhoud binnen dit thema

Laatste nieuws

  • Duizenden leerlingen worden vandaag voorgelezen over duurzaamheid, spelen duurzaamheidsgames en nemen deel aan speciale activiteiten. Ondertussen proberen schoolbesturen duurzaamheid een plek te geven in hun huisvestingsplannen. En op sectorniveau wordt gewerkt aan een Kennis- en Innovatieplatform Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed. 

  • Heeft jouw schoolbestuur zicht op het exacte aantal vierkante meters en het energieverbruik van ieder schoolgebouw? In hoeverre sluiten de gebouwen nog aan bij het onderwijs dat er gegeven wordt? De PO-Raad roept al haar leden op om tijdig te beginnen met de voorbereiding voor een integraal huisvestingsplan (IHP). Twee deskundigen vertellen over hun ervaring hiermee.

  • Gemeenten willen graag dat schoolbesturen meebetalen aan schoolgebouwen. Schoolbesturen die hiervoor de financiële ruimte hebben zouden dit best willen, maar durven het niet altijd aan uit vrees voor boetes. Wat is nu precies wel en niet toegestaan als het gaat om investeringen door het schoolbestuur?

Standpunten

  • Alle schoolbesturen moeten aan de slag met verduurzaming. Geld is geen excuus.

    Er is te weinig geld en het stelsel wringt, máár: dat ontslaat schoolbesturen niet van de plicht om te voldoen aan de wet en te zorgen voor de best mogelijke schoolgebouwen voor kinderen. Dat kan...

  • Kwaliteit van schoolgebouwen moet omhoog

    Het binnenklimaat van 80 procent van de scholen is matig tot slecht en gebouwen zijn niet meer toegerust op moderne toepassingen. Leraren in het basisonderwijs geven hun schoolgebouw gemiddeld dan ook slechts een 5,7. Kortom, de kwaliteit moet omhoog. 

Agenda

Komende evenementen

  • ma
    04
    nov

    Kennisgroep Financiën

    12:30 - 16:30
    Eindhoven
    Georganiseerd door: 
    PO-Raad
    Interessant voor: 
    Bestuurders, Bovenschoolse staf
  • wo
    06
    nov

    Kennisgroep Financiën

    12:30 - 16:30
    Zwolle
    Georganiseerd door: 
    PO-Raad
    Interessant voor: 
    Bestuurders, Bovenschoolse staf
  • do
    07
    nov

    Cursussen onderwijshuisvesting

    10:00 - 16:00
    Utrecht
    Georganiseerd door: 
    i.s.m. PO-Raad
    Interessant voor: 
    Bestuurders, Bovenschoolse staf
  • di
    12
    nov

    Cursussen onderwijshuisvesting

    12:30 - 16:00
    Utrecht
    Georganiseerd door: 
    i.s.m. PO-Raad
    Interessant voor: 
    Bestuurders, Bovenschoolse staf
  • wo
    13
    nov

    Kennisgroep Financiën

    12:30 - 16:30
    Utrecht
    Georganiseerd door: 
    PO-Raad
    Interessant voor: 
    Bestuurders, Bovenschoolse staf
Meer agenda-items

Toolbox schoolgebouwen


Hier vind je rekenprogramma's die kunnen helpen bij de financiële kanten van onderwijshuisvesting.

Achtergrond afbeelding toolbox bestaande uit radarwielen

Publicaties over huisvesting

  • Handreiking volledige doordecentralisatie
  • Kwaliteitskader voor schoolgebouwen
  • Handreiking asbest

Scholen Besparen Energie


Programma dat scholen helpt met kleine ingrepen veel te besparen. 

Huisvestingsvoorstel PO-Raad, VO-raad en VNG

In mei 2018 stuurden de brancheorganisaties dit voorstel naar de bewindslieden in Den Haag. 

Pilot AardgasVrije Scholen

Elf basisscholen doen ervaring op met het aardgasvrij maken van het gebouw.

Veelgestelde vragen

  • Geldt de informatieplicht voor de wet milieubeheer voor individuele scholen met een verbruik van meer dan 50.000 kWh, of ook voor besturen met een gezamenlijk verbruik van die omvang?

    In de sectoren po en vo is een instelling (of eigenlijk volgens de Wet milieubeheer; ‘inrichting’) een school. De informatieplicht geldt dus enkel voor scholen die een hoger verbruik hebben dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas (equivalent) per jaar.

    Vaak is het ook voor scholen die qua elektriciteit en gasverbruik onder deze normen verbruiken wel zinvol om de maatregelen door te nemen en te kijken welke goed uitvoerbaar zijn op uw school/scholen. Het idee is namelijk dat deze maatregelen zich doorgaans terugverdienen.

  • Moeten schoolpleinen buiten schooltijd toegankelijk zijn?

    Een speelplaats bij een school heeft meestal 2 functies: als openbare ruimte en als schoolplein. Onder schooltijd is het plein in gebruik onder verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. Daarna en daarvoor valt het plein feitelijk onder de openbare ruimte en draagt de gemeente (mede) verantwoordelijkheid. In verband hiermee is het wenselijk met de gemeente een convenant te sluiten waarin is opgenomen dat beide functies voorkomen en welke partij in welke situatie verantwoordelijk is indien zich op dit terrein een ongeluk voordoet. Als alles goed is onderhouden en een spelend kind het been breekt zijn in beginsel het schoolbestuur en de gemeente hiervoor niet aansprakelijk. Maar als het kind door nalatigheid van een van de partijen struikelt over een opgebroken toegangspad of omhoog gelegen tegels, dan wel ongelukkig valt of schade aan de kleding ontstaat doordat de kwaliteit van de schommel niet in orde is, een paar treden van de glijbaan zijn doorgeroest, het klimrek niet veilig is, et cetera, dient terdege rekening te worden gehouden met een aansprakelijkheidsstelling.

    Om vermelde aansprakelijkheid te voorkomen wordt steeds vaker de speelplaats na schooltijd afgesloten en zelfs na overleg met de politie, verboden toegangbordjes geplaatst. Hierdoor ontstaat voor de politie de mogelijkheid eventueel verbaliserend op te treden en zal ongetwijfeld regelmatiger door hen toezicht worden uitgeoefend. Voor de kinderen uit de buurt betekent dit echter een inperking van speelvoorzieningen, met alle mogelijke gevolgen voor de beweging van kinderen van dien. Alvorens een dergelijk bordje te plaatsen verdient het daarom aanbeveling overleg te voeren met de gemeente om te bezien of dit wel de gewenste oplossing is, respectievelijk het probleem niet alsnog anderszins kan worden ondervangen, bijvoorbeeld door een bordje te plaatsen dat het gebruik van de speelplaats na schooltijd voor eigen risico is, hetgeen minder dreigend naar de buurt overkomt.

  • Is de gemeente verantwoordelijk voor een constructiefout in het schoolgebouw ook al is het schoolbestuur bouwheer?

    Bij een van onze scholen is een constructiefout vastgesteld in het dak van het gebouw. Bij de totstandkoming van het gebouw was ons schoolbestuur bouwheer. De gemeente is van mening dat zij nog niet formeel kunnen beslissen over onze aanvraag in de kostenbestrijding. De gemeente is toch verantwoordelijk ondanks ons bouwheerschap? Complicerende factor is dat de aannemer die destijds betrokken was bij de bouw failliet is.

    Volgens de wet dient de gemeente de kosten van een constructiefout te vergoeden. Uiteraard moet er eerst worden vastgesteld óf er sprake is van een constructiefout.

    Het feit dat het schoolbestuur bouwheer is geweest, is niet relevant. Ook wanneer het schoolbestuur bouwheer was, blijft de verantwoordelijkheid van de gemeente voor een vergoeding van een constructiefout leidend. Het enige wat roet in het eten kan gooien is wanneer de fout is ontstaan als gevolg van nalatigheid door het bestuur. Het feit dat de aannemer failliet is staat er los van. Dat betekent alleen dat de aannemer, als de constructiefout aan zijn handelen te wijten is, er niet meer op aangesproken kan worden door de gemeente. De gemeente zou anders de schade eventueel op hem kunnen verhalen.

    Als het gaat om de procedure, geldt voor de gemeente dat zij zich moeten houden aan de eigen verordening. Dus nu het als een constructiefout is erkend, en de toegezegde middelen ontoereikend zijn, zal de gemeente toch linksom of rechtsom het geheel moeten vergoeden. Artikel 30 van de Verordening onderwijshuisvesting biedt de gemeente voldoende mogelijkheden om het probleem op te lossen.